NASA, SpaceX ile Blue Origin rekabetini kızıştıracak

NASA, Ay programı Artemis için ikinci bir insanlı Ay’a iniş aracı geliştirme planlarını duyurdu. Uzay ajansı, rekabeti kızıştırmak üzere SpaceX’in yanı sıra büyük ihtimalle Blue Origin’i de programa dahil edecek.

ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), en erken 2026 veya 2027 yılında iki astronotun ayaklarını Ay’a bastırmak istiyor. Bunun için de uzay şirketlerini bir uzay aracı geliştirmeye çağırdı.

1960’ların sonlarında başlayan ve 70’li yıllarda da devam eden Apollo Ay programından yıllar sonra NASA, Artemis göreviyle yeniden Ay’a insanlı uçuş yapmayı hedefliyor. Artemis ile NASA, ilk kez bir kadını ve bir Afrika kökenli Amerikalıyı Ay'a gönderecek.

Artemis uzay aracını geliştirmek için ticari ortağı SpaceX uzay şirketi ile zaten bir anlaşması var. 2021'de ajansı, Starship aracını insanları Ay yüzeyine götürebilecek bir iniş aracına dönüştürmesi için SpaceX'e 2,9 milyar dolar bütçe ayırdı. Şu an itibariyle, hem NASA hem de SpaceX, ilk Artemis görevini (insansız) 2025’te başlatmaı planlıyor.

NASA, REKABET İSTİYOR

NASA başlangıçta rekabeti teşvik etmek ve maliyetleri düşürmek için insanlı uzay aracını geliştirmesi için iki şirket seçmek istemişti. Ajans, üç finalist arasından iki kazanan seçecekti; SpaceX, Blue Origin ve Dynetics. Ancak bütçe kısıtlaması nedeniyle sadece birini seçmek zorunda kaldı. 2021 yılında NASA, ABD Kongre'sinden Ay programı için 3.4 milyar dolar talep etti ancak 850 milyon dolar ödenek alabildi. Sonuç olarak NASA, insanlı Ay aracını inşa etmesi için en uygun teklifi sunan SpaceX'i tercih etti. Blue Origin, federal mahkemeye başvurarak NASA'ya dava açtıysa da davayı kaybetti.

Nihayetinde NASA, başka bir şirketin daha Ay'a iniş aracı geliştirmesine yönelik bir adım attı. NASA Başkanı Bill Nelson, rekabetin herkese yarayacağını dile getirerek, Blue Origin’e yeşil ışık yaktı.

Bu duyuru ışığında NASA, SpaceX'in mevcut sözleşmesinde bazı değişiklikler yapacağını gösterdi. NASA, Artemis 3'ten sonra olası bir üçüncü mürettebatlı inişi gerçekleştirmek için orijinal sözleşmesi kapsamında SpaceX ile çalışmayı planlıyor. SpaceX ve NASA'nın seçtiği yeni şirket muhtemelen yaklaşan Artemis misyonları için rekabet edecek.