Türkiye'de bir ilk! Felçliler için beyin okuyan model geliştirildi
Türkiye'de bir ilk! Felçliler için beyin okuyan model gelistirildi
6 danışman öğretim üyesi ve 6 öğrenciyle birlikte Elazığ Fırat Üniversitesi Teknoloji Fakültesi'nde geliştirilen yeni cihaz Türkiye'de ilkler arasına girdi. Beyin okuma sistemi, özellikle ağır hastalığı bulunan felçliler için umut ışığı olacak.
Elazığ Fırat Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Adli Bilişim Uzmanı Doç. Dr. Türker Tuncer öncülüğünde toplam 12 kişilik ekip beyin okuma cihazı geliştirdi. 6'sı öğretim üyesi ve 6'sı öğrenciden oluşan ekip geliştirdikleri cihaz ile birlikte yaptıkları testler sonucunda konuşamayan, felç kaldığı için tepki veremeyen insanların düşüncelerini beyne verdiği sinyaller alınarak yapay zeka ile birlikte tercüme edebiliyor.
Yapılan testlerle birlikte geliştirilen cihaz yüzde 90 başarı oranına sahip ve 12 kişilik ekip cihazı daha da geliştirmeyi planlıyor.
Türkiye'de bir ilk! Felçliler için beyin okuyan model geliştirildi - 1. Resim
"SİSTEM BİRDEN FAZLA İŞ YAPABİLİR"
Geliştirdikleri yöntemle beyin sinyallerini okumayı planladıklarını belirten Adli Bilişim Uzmanı Doç. Dr. Türker Tuncer, “Bunun için 3 adet TUBİTAK projesi geliştirdik. Birinci projemizde insanın düşündüğü cümleleri nasıl tahmin edebiliriz diye beyin sinyal tabanlı bir yöntem geliştirdik. 6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş'ta meydana gelen büyük depremlerden sonra da TUBİTAK 1001 önerisi ile bir proje daha geliştirdik. Bu projede deprem kaynaklı stresin nedenini beyin tabanlı analiz etmek istedik. Üçüncü projemiz ise dil tespiti için beyin tabanlı bir model geliştirdik. Biz bu modele düşün ve tercüme et diyoruz. Burada yabancı öğrencilerimiz ve Türk öğrencilerimizden cümleleri düşünmelerini istiyoruz. Bu cümleleri düşündükten sonra beyin sinyallerini kullanarak çevirmek istiyoruz. Bu sistemle birden fazla iş yapılabilir. Öncelikle sağlık alanında kullanabiliriz. Çok derin hastalığı, felç veya hiçbir uzvunu kullanamayan hastalarımız için bu cihazı kullanabiliriz. Bu cihazla birlikte geliştirdiğimiz yapay zeka tabanlı yazılımla da onların düşündüklerini bireylerin anlayabileceği şekilde çevirebiliriz. Ayrıca biz bunu savunma sanayide de kullanmayı düşünüyoruz. Sonuçta savunma sanayide kullanılan ve üretilen cihazlar çok pahalı cihazlardır. Milli muharip uçağımız Kaan ya da milli muharip tankımız Altay'ın sürücüleri var, bu sürücülerin anlık olarak düşündüklerini, streslerini ve sağlık durumlarını otomatik olarak görüntüleyecek bir sistem geliştirmeyi düşünüyoruz. Bunun yanı sıra öğrenme zorluğu yaşayan hastalar için de bu modeli kullanabiliriz. Öğrenme hastalığı yaşayan hastaları tespit ederek neden öğrenme zorluğu öğrendiklerini öğrenebiliriz. Öğrenme zorluğunu da tespit etmek için beyin tabanlı bir harita sunup tıpçılara yardımcı olabilecek bir model sunabiliriz'' dedi.
Türkiye'de bir ilk! Felçliler için beyin okuyan model geliştirildi - 2. Resim
YAPAY ZEKA İLE BİRLİKTE YÜZDE 90 BAŞARI ELDE EDİLDİ
Bu sistemi ilk olarak kendilerinin yaptığını dile getiren Doç. Dr. Tuncer, “Biz 20 tane cümle kalıbı ile tasarladık ve bu tasarlanan 20 cümle kalıbını katılımcılara göstererek düşünmelerini istedik ve katılımcılar bu cümleleri düşünürken EEG sinyallerini topladık. Beyin sinyalleri aldıktan sonra bunları yorumlayabilecek bir yapay zeka yöntemi geliştirdik. Geliştirdiğimiz yapay zeka yöntemi ile yüzde 90'ın üzerinde başarılar elde ettik. Bu başarıları elde ettikten sonra da 2023 yılında SCI Science Citiation Index dergisinde yayınımızı çıkardık. Bizden sonra 2023 yıllarının sonuna doğru, fonksiyonel MR kullanarak Nature'de yayın yapıldı. Onların kullandığı fonksiyonel MR, çok pahalı bir cihazken bizim kullandığımız cihaz daha uygun bir cihazdı. Onlar dünyada ses getirdi fakat biz onlardan önce bu sistemi yaptık. Türkiye'de ilk dünya da ise ilklerden geçmektedir. Hedefimiz daha fazla cümle kalıbını düşündürerek insanın, düşündüğü şeyleri tahmin edebilmektir. Bunun için de cihazları biraz daha geliştirmemiz gerekiyor. Bunun yanı sıra topluma katkı sağlamak için disleksi hastalarına, öğrenme zorluğu çekenleri ve stresi girenlerin beyinlerini haritalamak istiyoruz” diye konuştu.
Yayın Tarihi
|
Bizi Takip Edin
YORUMLAR
