Birlik ve paylaşma vakti: Kurban bayramı

Bugün bayramlar, yüksek oranda tatil anlamında değerlendirilerek hızlı modern hayatın içinde biçim değişikliği gösterse de hâlâ bayram tebrikleri ve bayrama verilen önem sürüyor.

Kurban Bayramı’nı kutluyoruz. Bu seneki Kurban Bayramı arefe günü ile birlikte toplam 9 günlük bir tatile dönüştü. Okulların tatile girmesine denk gelmesiyle de özellikle mesaili çalışan insanlar için alternatif bir yaz tatili imkânı doğdu. Kurban ibadetini yerine getiren vatandaşlar, ihtiyaç sahiplerine yardımda bulunarak bayramın faziletine ermek istiyor. En kısa hâli ile KURBAN BAYRAMI, hicretin ikinci yılında Hazreti İbrahim ve oğlu arasında yaşanan bir olay sayesinde ortaya çıkmıştır. Kesin olan bir bilgi olmasa da kronolojik ve arkeolojik araştırmalardan ortaya çıkan sonuçların yorumlanmasıyla Hazreti İbrahim’in MÖ 2000 – 3000 dönemlerinde yaşadığı varsayımı ile kurban geleneğinin kökenlerinden bugüne 4 bin yılı aşkın bir kültür olduğunu göstermektedir. KURBAN ibadeti günümüze kadar bu dinî değer ile ulaşmış ve korunmuştur. Kurban Bayramı’nı et kesilen ve dağıtılan bir gün dizesi olarak görmek yerine, ihtiyaç sahiplerinin düşünüldüğü ve yardıma ihtiyacı olan insanların hatırlandığı, paylaşımların artırıldığı ve bereketli sofraların kurulduğu bir bayram olarak hissetmek daha doğru olur. İslam’a göre kurban kesmek vaciptir, farz değildir. Bayramlar, her inanış ve kültürde olduğu gibi bir araya gelme, barışma, sohbet etme ve kutlama anlamına geliyor. Osmanlıda bayram zamanında saraydan halka TEMBİHNAME ismi verilen bildiriler dağıtılırmış. Bu bildiriler, halkın bayram hazırlığında ve bayram gününde dikkat etmesi gerekenleri anlatıyormuş. Konaklarda, saraylarda ve evlerde yapılan bayram temizliği, bayram alışverişi ve bayram yemekleri hazırlıkları gibi gelenekler Osmanlı döneminden bu yana büyük oranda azalsa da hâlâ devam etmektedir. Her ne kadar bugün bayramlar, yüksek oranda tatil anlamında değerlendirilerek hızlı modern hayatın içinde biçim değişikliği gösterse de hâlâ bayram tebrikleri, bayrama verilen önem sürüyor.

SİZİN TERCİHİNİZ HANGİSİ?

Kurban Bayramı’nda temel olarak KOÇ ya da KOYUN kesmek makbul. Her bölge kendi koyun ırkını tercih ediyor ben size kabaca bu ırklardan bahsetmek istedim. MORKARAMAN KOYUNU: Doğu illerimizde özellikle Erzurum, Erzincan, Kars, Van, Bitlis, Bayburt. AKKARAMAN KOYUNU: Batıda Eskişehir ve Kütahya’dan başlayarak, doğuda Sivas’a kadar, Orta Anadolu’da ve geçit bölgelerinde. DAĞLIÇ KOYUNU: Halk arasında Gıcık olarak da bilinir. Bilecik, Eskişehir, Kütahya, Afyon ve Denizli gibi Ege ve Batı Anadolu illerinde. EGE / SAKIZ KOYUNU: Adını Sakız adasından almıştır. Türkiye’de en çok İzmir ilinde özellikle Çeşme ilçesinde yetiştirilir. TRAKYA / KIVIRCIK KOYUNU: Kırklareli, Edirne’de ve Ege bölgesinin bazı illerinde Manisa, İzmir, Aydın. KARADENİZ / KARAYAKA KOYUNU: Özellikle Sinop, Samsun, Ordu, Giresun ve Tokat illerinde yetiştirilir. HEREK KOYUNU: Sivas, Amasya, Tokat, Sinop, Samsun, Trabzon, kısmen de Çorum illerinde. HEMŞİN KOYUNU: Karadeniz sahilleri ile kuzey doğu bölgemizde, özellikle Artvin dolaylarında. AKDENİZ / İVESİ KOYUNU: Fırat ve Dicle Nehri’nin dolaştığı Mezopotamya bölgesi Şanlıurfa, Gaziantep ve Hatay illerinde. MARMARA / KARACABEY MERİNOSU: Marmara Bölgesi’nde Balıkesir ve Bursa çevrelerinde. İÇ ANADOLU / KONYA MERİNOSU: Anadolu Merinosu. GÖKÇEADA (İMROZ) KOYUNU: İmroz (Gökçeada) adası ve kısmen Çanakkale. DOĞU ANADOLU / TUJ KOYUNU: Türkiye’nin kuzey doğu, özellikle Kars, Ardahan ve Iğdır bölgelerinde. BAFRA KOYUNU: Sakız X Karayaka koyunlarının melezlenmesiyle elde edilmiştir. Ordu ve Samsun’da yetiştirilir.

KOÇ VE KOYUNUN YERİ BAŞKA

İstanbul gibi büyük şehirlerde Anadolu’dan getirilen bütün türlerle karşılaşmak mümkündür. Büyükbaş kesimlerde sıkça görülür ama genel olarak koç ve koyun Kurban Bayramı’nın geleneksel kurbanlıklarıdır. Eğer bu yıl kurbanınız koç ya da koyun ise bölgelere göre değişiklikler ile birlikte KAVURMA, PEHLİ, CİĞER KAVURMA, MUMBAR ve SOTE gibi yemeklerle sofralarınızı şenlendirin. Dostlarınızla birlikte afiyetle tüketin. Her yeni bayram bir öncekinden daha sağlıklı, huzurlu ve mutlu olmanız dileklerimle. Birlik ve beraberliğimizi, kardeşlik ve dostluğumuzu en sıcak şekilde hissedeceğimiz bir bayram dilerim. Bütün İslam âleminin Kurban Bayramı mübarek olsun.