Türkiye Kliniği - Anksiyete hayat kalitesini düşürüyor

Bursa’dan okurumuz Rümeysa Bakırcıoğlu’nun şikâyeti üzerine doktorlarımıza anksiyetenin sebeplerini ve belirtilerini sorduk. Psikiyatri Uzmanı Havva Afşaroğlu cevapladı...

PSİKİYATR VE PSİKOLOGLARIMIZ SORULARINIZI BEKLİYOR
doktorum@tg.com.tr

Anksiyete diğer bir deyişle ‘kaygı, endişe, bunaltı’ oldukça sık hissettiğimiz bir duygudur. Kişinin korku verici veya tehdit edici bir duruma karşı verdiği ruhsal ve bedensel tepkilerdir. Normal ve genellikle sağlıklı bir duygudur. Belli düzeyde yaşanan kaygı bizi potansiyel tehlikelere, olumsuz ihtimallere karşı uyarıp stres tepkimizi düzenleyerek, o duruma karşı uyum sürecimizi destekler. Bununla birlikte, bir kişi sürekli orantısız düzeyde anksiyete hissettiğinde, günlük işlevselliği etkilendiğinde tıbbi bir bozukluk haline gelebilir.

PANİK ATAK HALİ DE GÖRÜLEBİLİR

Sürekli yaşanan kaygı hissi sonucunda duygusal, davranışsal ve fiziksel belirtiler görülür. Sıklıkla gergin, huzursuz, panik halinde, korkulu, keyifsiz hissetme buna bağlı yerinde duramama, acele etme ya da kaçınma davranışları görülür. En sık görülen fiziksel tepkiler; çarpıntı, terleme, titreme, nefes alamama, kas gerginliği, ağız kuruluğu ve uyku sorunlarıdır. Bu süreçte daha gergin ilişkiler görülür, özellikle yakın çevreyle çatışmalar sık yaşanır ve sosyal ilişkiler bozulabilir. Kaygının çok yoğun yaşandığı ‘panik atak’ hali de görülebilir. Bu bazen bir sebebe bağlı olmadan aniden başlayıp kısa süre içinde artan yoğun endişe, korku hali ve çarpıntı, terleme, nefes darlığı, bayılacak, ölecek gibi hissetme halidir.

Psikiyatri Uzmanı Havva Afşaroğlu

Kaygıya bağlı birçok psikiyatrik hastalık görülür. Bunlar yaygın anksiyete bozukluğu, sosyal anksiyete bozukluğu, panik bozukluk, agorofobi, özgül fobilerilerdir...

Yaygın Anksiyete Bozukluğu: Kişinin hayatında belirgin bir sebep yokken, yaşadığı her durumun olumsuz yanlarını görerek, başına kötü bir şey geleceğini düşünüp sürekli endişeli hissetmesi halidir. Bu kaygılar normalin üstündedir ve kişi bunu bilse de engel olamaz. Genelde yaşanan kaygılar sağlık, aile-ilişki sorunları, maddi sorunlar gibi günlük hayat sorunlarıdır. Kişi günlük zihinsel süreçlerinin çoğunu kaygılı düşüncelerle geçirdiği için işlevselliği bozulur. Yorgunluk, dikkat sorunları, uykusuzluk, kas ağrıları, mide-bağırsak problemleri sıklıkla eşlik eder. Her yaşta ve cinsiyette sık görülen bir bozukluktur.

Sosyal Anksiyete Bozukluğu: Bu durumda herhangi bir sosyal ortamda yoğun endişe ya da korku hali vardır. Başkasının bizi değerlendireceği durumlarda bir hata yapacağı, eleştirileceği, alay edileceği ya da küçük düşeceği yönünde düşünceleri yoğundur. Özellikle yeni bir ortama girerken, yeni birisiyle tanışırken, bir topluluk önünde konuşurken, önemli toplantılara katılırken yaşanır. O anlarda çarpıntı, terleme, titreme, kızarma, ağız kuruluğu gibi yakınmalar eşlik edebilir. Kişi bu süreçte aslında katılmak isterken yoğun kaygıları sebebiyle birçok sosyal ortamdan kaçınır ve günlük hayatı etkilenir.