Türkiye Kliniği - Anoreksiya nervoza sağlığı tehdit ediyor

Samsun’dan okurumuz Sümeyra Ulufer’in kilo ile ilgili şikâyeti üzerine doktorlarımıza anoreksiya nervozayı sorduk. Uzm. Dr. Merve Çukurova cevapladı.

Psikiyatr ve psikologlarımız sorularınızı bekliyor
doktorum@tg.com.tr

Anoreksiya nervoza, sağlığı tehdit edecek ölçüde zayıflık, kilo almaktan aşırı derecede korkma, beden algısında bozulma ile karakterize bir yeme bozukluğudur. Anoreksiya nervozası olan bireyler, kilolarını ve vücut şekillerini kontrol etmek için kendi hayatlarında önemli ölçüde değişiklik yapma eğilimi gösterir. Kilo almayı önlemek veya kilo vermeye devam etmek için yedikleri yiyecek miktarında ciddi kısıtlamalar yapabilir, aşırı egzersiz yaparak kilo vermeye çalışabilirler. Normalin çok altında bir kiloda olmalarına rağmen verdikleri kilo miktarı yeterli gelmez ve kilo almaktan yoğun derecede korkarlar.

GÜNLERİ AYNA KARŞISINDA GEÇER

Anoreksiya nervozası olan bireylerde aç kalma, diyet yapma veya sürekli oruç tutma yoluyla gıda alımını ciddi şekilde kısıtlama, aşırı egzersiz yapma, yenilen gıdalardan sindirilmeden kurtulmak için diyet ilaçları, bitkisel ürünler kullanarak kilo verme girişimleri görülebilir.

Bunların yanı sıra açlığı reddetme veya yememek için bahane uydurma, başkalarının yanında yemek yemeyi istememe, kilo alma korkusu ile sürekli tartılma, ne kadar yemek yendiği konusunda yalan söyleme, şişman uzuvlara sahip olmaktan şikâyet etme, aynada sık sık kendini kontrol etme, sık sık öğün atlama, genellikle yağ ve kalorisi düşük olanlar birkaç besin türünü güvenli yiyecekler olarak tanımlayıp başka besinleri yememe, yemeği çiğnedikten sonra yutmadan tükürmek gibi davranışlarda bulunma, çok ve karmaşık yemek yapsa dahi yemeyi reddetme gözlemlenebilir.

Anoreksiya nervozanın fiziksel belirti ve semptomları arasında anormal kan değerleri, kusmadan dolayı aşınmış dişler, nasırlaşmış gibi görünen eklemler, aşırı kilo kaybı, baş dönmesi veya bayılma, dehidrasyon, tansiyon düşüklüğü, düzensiz kalp ritimleri, saçların incelmesi, dökülmesi, kabızlık, kadınlarda regl olamama, kollarda veya bacaklarda şişlik, kuru veya sarımsı cilt, uykusuzluk, vücudu saran yumuşak tüyler ve yorgunluk sayılabilir.

Uzm. Dr. Merve Çukurova

ORGANLARA ZARAR VEREBİLİR

Anemi, anormal kalp ritimleri veya kalp yetmezliği, böbrek problemleri, düşük kan potasyumu, sodyum ve klorür gibi elektrolit anormallikleri, erkeklerde testosteron seviyelerinde azalma, kabızlık, şişkinlik veya mide bulantısı gibi gastrointestinal problemler, kadınlarda regl olamama, kas kaybı, osteoporoz sebebiyle artan kırık riski ve mitral kapak prolapsusu gibi kalp sorunları sayılabilir. Anormal kalp ritimlerinden veya sıvıların dengesini koruyan sodyum, potasyum ve kalsiyum gibi mineraller olan elektrolitlerin dengesizliğinden dolayı ani ölümler meydana gelebilir.

EN BÜYÜK ZORLUK TEDAVİYİ REDDETMEK

Anoreksiya nervoza tedavisi psikiyatri ve dâhiliye gerektiğinde ise diğer dalları kapsayan bir ekiple birlikte yapılmalıdır. Bu tedavi sürecinde bireyin psikoterapi görmesi ve ilaç kullanması, icap ederse hastaneye yatışı ve tıbbi bakım görmesi gerekmektedir.

Anoreksiya tedavisinde en büyük zorluk bireyin tedaviyi istememesidir. Bireyin bunun yanı sıra tedaviye ihtiyacının olmadığını düşünmesi, kilo almaktan korkması ve bu durumu bir hastalıktan ziyade bir hayat tarzı tercihi olarak görmesi, tedavinin önündeki engellerdir.