Bir saç teli, bir kovan, bir parmak izi... Suçluların kaçamadığı laboratuvar! Jandarma'nın kriminal ekipleri iş başında
Jandarma Kriminal Başkanlığı, faili meçhul cinayetlerden uyuşturucu ve dijital suçlara kadar pek çok olayın aydınlatılması için bilimsel yöntemlerden ve yapay zeka destekli sistemlerden yararlanıyor. Ankara, İstanbul, İzmir ve Van'daki laboratuvarlarda DNA, parmak izi, balistik ve dijital materyaller incelenerek deliller, suçlulara ulaşılmasını sağlayan önemli bulgulara dönüştürülüyor.
Bir suçun aydınlatılmasında olay yerinde bulunan en küçük iz bile büyük önem taşıyor. Bir parmak izi, saç teli, mermi çekirdeği ya da cep telefonundaki dijital bir veri, soruşturmanın seyrini değiştirebiliyor.
Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Kriminal Başkanlığı da suçların ortaya çıkarılması ve faillerin tespit edilmesi için gelişmiş laboratuvarlarda kapsamlı incelemeler yürütüyor. Uzman ekipler, olay yerlerinden toplanan materyalleri bilimsel yöntemlerle analiz ederek soruşturmalara ışık tutuyor.
Jandarma Kriminal Başkanlığı bünyesinde Ankara, İstanbul, İzmir ve Van'da bulunan laboratuvarlarda farklı uzmanlık alanlarına yönelik incelemeler yapılıyor. DNA, kimya, balistik, parmak izi, belge ve yazı, uyuşturucu madde ve dijital materyal analizleri sayesinde olayların arka planına ilişkin önemli verilere ulaşılıyor. Yerli ve milli teknolojilerin yanı sıra yapay zeka destekli sistemlerden de yararlanılarak incelemelerin daha hızlı ve güvenilir şekilde tamamlanması hedefleniyor.
Ankara Merkez Jandarma Kriminal Laboratuvar Müdürlüğünde görev yapan Veri İnceleme Şube Müdürü Binbaşı Mustafa Güngör, çalışmalarının temelini "delilden suç ve suçluya ulaşmak" anlayışının oluşturduğunu belirtti. Olay yerinde bulunan bir parmak izi, DNA örneği, silah, kovan, uyuşturucu madde veya dijital cihazın doğru yöntemlerle incelendiğinde olayın nasıl gerçekleştiğine ilişkin önemli bilgiler sunabildiğini ifade eden Güngör, amaçlarının materyalleri yalnızca muhafaza etmek değil, bilimsel bulgulara dönüştürerek suçun aydınlatılmasına katkı sağlamak olduğunu söyledi.
DELİLLER ÖNCE OLAY YERİNDE TOPLANIYOR
Kriminal incelemelerin ilk aşamasının olay yerinde başladığını anlatan Güngör, Jandarma olay yeri inceleme timlerinin bölgeyi sistematik biçimde taradığını kaydetti. Parmak izi, ayak izi, kan, saç, deri örneği, silah, mermi çekirdeği ve el yazısı gibi bulguların yanı sıra cep telefonu ve bilgisayar gibi dijital cihazların da delil olarak toplandığını aktardı.
Usulüne uygun şekilde paketlenen materyaller, özelliklerine göre ilgili laboratuvarlara gönderiliyor. Burada yapılan incelemeler sonucunda parmak izlerinden kimlik tespiti gerçekleştirilebiliyor, DNA profilleriyle kişiler arasında bağlantı kurulabiliyor. Balistik analizler sayesinde silah, kovan ve mermi çekirdeğinin aynı olayla ilişkisi araştırılırken dijital materyallerden de olayların zaman çizelgesine ve kişiler arasındaki bağlantılara ulaşılabiliyor.
Güngör, olay yerinde delillerin doğru tespit edilmesinin soruşturmanın en hassas aşamalarından biri olduğuna dikkat çekti. Gözden kaçırılan ya da hatalı şekilde toplanan bir bulgunun daha sonra laboratuvarda yeniden elde edilmesinin mümkün olmayabileceğini belirten Güngör, hava koşulları, yangın, su, nem ve kontaminasyon gibi etkenlerin delillerin niteliğini bozabildiğini söyledi. Dijital incelemelerde ise şifreleme, silinmiş veriler, farklı işletim sistemleri ve büyük veri miktarının önemli zorluklar oluşturduğunu dile getirdi.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ SİSTEMLER DEVREDE
Kriminal incelemelerde teknolojinin kullanım alanı her geçen gün genişliyor. Jandarma ekipleri de özellikle delillerin daha hızlı değerlendirilmesi ve hata payının azaltılması amacıyla yapay zeka destekli projeler üzerinde çalışıyor.
Binbaşı Güngör, bu kapsamda geliştirilen "Kovan ve Mermi Çekirdeği İnceleme Sistemi Projesi" ile "İmza Yazılımı Projesi" hakkında bilgi verdi. Verilerin işlenmesi ve güvenliğinin sağlanması için yerli yazılımlara ağırlık verdiklerini belirten Güngör, yapay zekayı çalışma süreçlerine daha fazla dahil etmeyi hedeflediklerini söyledi.
Yerli ve milli Biyometrik Veri Yönetimi Sistemi (BVYS) ile Kriminal Bilgi Yönetim Sistemi'nin de kullanıldığını aktaran Güngör, bu teknolojiler sayesinde delilden şüpheliye ulaşma sürecinin dijital ortamda hızlandırıldığını ifade etti. Olay yerinin korunması ve incelenmesinde ise görselleştirme teknolojilerinden faydalanıldığını kaydetti.
DİJİTAL DELİLLERİN ÖNEMİ ARTTI
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte suç soruşturmalarında incelenen materyallerin de çeşitlendiğini belirten Güngör, geçmişte DNA, parmak izi, balistik ve belge incelemeleri ön plandayken günümüzde dijital delillerin çok daha önemli hale geldiğini söyledi.
Adli bilişim, cep telefonu incelemeleri, görüntü analizi ve yapay zeka destekli uygulamaların kriminal çalışmaların yeni alanları arasında yer aldığını belirten Güngör, farklı delillerin birlikte değerlendirilmesinin olayların aydınlatılmasında önemli avantaj sağladığını dile getirdi. İncelemelerin tahminler üzerinden değil, elde edilen bulguların farklı ihtimaller karşısında bilimsel yöntemlerle test edilmesiyle yürütüldüğünü vurguladı.
'KUSURSUZ SUÇ' TANIMINA DİKKAT ÇEKTİ
Kusursuz suç kavramının adli bilimler açısından doğru bir yaklaşım olmadığını ifade eden Güngör, bazı olaylarda delillerin yangın, su, çevresel etkiler, biyolojik bozulma veya fiziksel hasar nedeniyle kullanılamaz hale gelebileceğini söyledi. Güngör, bu konuda önemli bir ayrım bulunduğunu belirterek, "Delilin bulunamaması ile delilin hiç var olmaması aynı şey değildir" dedi. Bugün mevcut imkanlarla incelenemeyen bazı materyallerin ilerleyen yıllarda gelişen teknoloji sayesinde analiz edilebileceğini de sözlerine ekledi.
UYUŞTURUCU MADDELERİN KAYNAĞI DA ARAŞTIRILIYOR
Kriminal laboratuvarların çalışma alanlarından biri de uyuşturucu maddeler. Narkotik Madde Analiz Laboratuvarı'nda ele geçirilen maddelerin yalnızca uyuşturucu olup olmadığı belirlenmiyor. Gerekli durumlarda maddelerin etken bileşenleri, saflık oranları, kimyasal profilleri, üretim yöntemleri ve hangi kaynaktan geldikleri de inceleniyor.
Binbaşı Güngör, bu analizler sayesinde farklı olaylarda ele geçirilen maddeler arasında benzerlik kurulabildiğini ve soruşturmaların ilerlemesine yardımcı olacak bilimsel veriler elde edildiğini belirtti.
Jandarma Kriminal Başkanlığı, gelişmiş laboratuvarları, uzman kadrosu ve yapay zeka destekli teknolojileriyle suç soruşturmalarında önemli bir görev üstleniyor. Olay yerinden toplanan en küçük bulgudan dijital cihazlardaki verilere kadar farklı materyallerin incelenmesi, faili meçhul olayların aydınlatılmasına ve şüphelilerin tespit edilmesine katkı sağlıyor.

