Dünyayı etkisi altına alacak! Risk çemberi genişledi, El Nino alarmından sonra bir alarm daha: 'Sıcaklık rekor artacak'
Dünyayı etkisi altına alacak El Nino için uyarılar sürerken, Prof. Dr. Levent Kurnaz’dan yeni bir uyarı geldi. Kurnaz, Pozitif Hint Okyanusu Dipolü’nün El Nino ile aynı döneme denk geleceğini belirterek “Rekor sıcaklık riski artacak. Bu çakışma, iki sistemin etkilerini birbirine ekleyerek bölgesel risklerin geçmiş dönemlere kıyasla daha keskin yaşanmasına zemin hazırlıyor” dedi. Peki Pozitif Hint Okyanusu Dipolü nedir? Türkiye’yi etkiler mi? işte detaylar…
Meteoroloji uzmanlarının uzun süredir devam eden El Nino uyarılarına yenileri eklenmeye devam ediyor. Temmuz ayının sonundan itibaren sıcaklıkların aşırı yüksek seviyede olacağı, termometrelerin beklenenden daha da yükseleceği uyarıları yapılmıştı.
Hem deniz hem de karada etkilileri olan El Nino için bir uyarı da Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz’dan geldi. Kurnaz’a göre El Nino ve Pozitif Hint Okyanusu Dipolü rekor sıcaklık riskini artıracak.
“REKOR SICAKLIK GÖRMEMİZ MUHTEMEL”
Prof. Kurnaz “Dünya genelinde ortalama sıcaklıklarda yukarı yönlü bir sıçrama olacak. Zaten ısınmakta olan bir sisteme El Nino'nun kısa vadeli katkısı eklenince rekor sıcaklık aylarını görmemiz muhtemel” diyerek uyardı.
“RİSKLER DAHA KESKİN”
Kurnaz “Pozitif Hint Okyanusu Dipolü'nün aynı döneme denk gelmesi ki bu çakışma, iki sistemin etkilerini birbirine ekleyerek bölgesel risklerin geçmiş dönemlere kıyasla daha keskin yaşanmasına zemin hazırlıyor “dedi.
Tarihin en kuvvetli El Niño'su geliyor: Temmuz sonu sıcaklık rekorları altüst olacak
POZİTİF HİNT OKYANUSU DİPOLÜ NEDİR?
Pozitif Hint Okyanusu Dipolü (IOD), Hint Okyanusu'nun batı kesimindeki deniz suyu sıcaklığının doğu kesimine göre anormal derecede daha sıcak olduğu bir iklim fazıdır. Batı tarafında (Afrika kıyıları) sular ısınırken, doğu tarafında (Endonezya ve Avustralya açıklarında) soğuk sular yüzeye çıkar. Doğu rüzgarları zayıflar veya tersine döner, ılık suyu batıya doğru iter.
ETKİLERİ NELERDİR?
Doğu Bölgesi’nde deniz suyu soğuk olduğu için buharlaşma azalır; bu durum şiddetli kuraklık ve orman yangınlarına yol açar. Batı Bölgesi’nde (Doğu Afrika) sular sıcak olduğu için bol yağış alır, aşırı yağışlar sel ve taşkınlara neden olur.
EL NİNO İLİŞKİSİ
Pozitif IOD genellikle El Nino olaylarıyla aynı anda görüldüğünde kuraklık ve aşırı hava olaylarının şiddeti katlanarak artar.
Pozitif Hint Okyanusu Dipolü (IOD), Türkiye'nin iklimini doğrudan ve birincil derecede kontrol eden bir mekanizma olmasa da, küresel atmosfer dolaşımı (özellikle Kuzey Atlantik Salınımı gibi diğer iklim indisleriyle etkileşime girdiğinde) dolaylı yoldan kuraklık ve anormal sıcaklık riskini artırabilir.
Türkiye üzerindeki muhtemel etkileri neler?
| Etken | Etki Alanı/Senaryo | Sonuçları |
|---|---|---|
| Pozitif IOD (Dipol Modu) | Akdeniz Havzası ve Orta Doğu'da yüksek basınç eğilimleri | Türkiye'de sonbahar ve kış aylarında beklenen siklonik yağışların azalması |
| Sıcaklık Anomalileri | Mevsim normallerinin üzerinde seyreden hava sıcaklıkları | Artan kuraklık baskısı, tarımsal su kaynaklarının ve baraj doluluk oranlarının olumsuz etkilenmesi |
| Küresel Telekomünikasyon (Atmosferik Dalga) Mekanizmaları / Hint Okyanusu Isınma Anomalisi | Kuzey enlemlerdeki jet akımlarının değişmesi | Türkiye üzerinde durgun hava koşullarının oluşması |
AKOM UYARDI: ETKİSİ 10 GÜN SÜRECEK
Öte Yandan Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı (AKOM) da İstanbul başta olmak üzere yurdun tamamına yakın bölümünde hem Afrika hem Basra kökenli sıcak hava dalgalarının etkili olacağını açıkladı.
AKOM açıklamasında “Önümüzdeki 7-10 günlük dönem boyunca bölgemizde etkili olması beklenen sistem nedeni ile hafta boyunca havada çoğunlukla güneşli bir gökyüzünün hakim olacağı, sıcaklıkların bugünden itibaren artarak Perşembe gününe kadar 34-36°C aralığına yükseleceği öngörülüyor” denildi.
