Kaçak ocaklarda ekmek mücadelesi

Zonguldak'ın acı gerçeği; ruhsatsız kömür ocakları... Şehirde işsiz kalan madenciler, evlerine bir lokma götürebilmek için ölümü göze alıyor.

Türkiye'de 'kömür' denilince akla gelen ilk yer Zonguldak. Kentte, Türkiye Taşkömürü Kurumu'nun (TTK) yanı sıra özel kömür işletmelerinde de üretim yapılıyor. Bunların yanında, işsiz kalan madencilerin yasa dışı çalıştığı ruhsatsız kömür ocakları da bulunuyor. Madenciler, iş kazalarına ve ölümlere rağmen buralarda günlük 50 ile 80 lira arasında yevmiye karşılığında çalışıyor. Ormanlık, dağlık alanların yakınındaki mahallelerde oturanlar ile Kilimli ve Kozlu ilçelerinde çok sayıda kişi, geçimini bu ocaklardan sağlıyor. TTK ile özel ocaklarda üretilen ve tonu 700-800 liradan satılan kömür, kaçak ocaklarda yarı fiyatından veriliyor.

IŞIĞI GÖRDÜĞÜMÜZDE ŞÜKREDİYORUZ
Kentteki kaçak kömür ocaklarından birinde yıllarca çalışan M.A, bu dramı şöyle anlatıyor: "Kaçak ocakta risk çok ama para iyi geldiği için giriyorduk. Özel ocaktan biraz daha fazla kazanıyoruz. Zonguldak'ta çok kaçak ocak var. Birçok arkadaşımızı kaybettik. 'Niye böyle oluyor' diye üzülüyoruz. Burada kömür yoksa ekmek de yok. Yüzde 70 ciğerlerinde toz olan, sağlam sağlık raporu alamayan, mecbur kaçak ocağa giriyor, başka iş bulamıyor. Özel ocaklar daha güvenli. Ocağa girdiğiniz o an sadece çıkışı düşünüyorsunuz. Işığı gördüğünüzde şükür ediyorsunuz. Bu insanların bir sebebi var; ekmek davası. Burada ne fabrika, ne iş alanları mevcut. Özel şirketlere girmek de zor."
Genel Maden İşçileri Sendikası Genel Başkanı Ahmet Demirci ise, "Kaçak ocaklar Zonguldak'ın acı bir gerçeği. Buralarda maalesef sigortasız, yaşı tutmayan, yaşlı olan insanlar çalışıyor. Maddi sıkıntılar, imkânsızlıklar, çocuklarını okutabilmek için. Özel sektörün bölgede daha fazla olması lazım. Böylelikle iş yeni iş sahaları açılır" diye konuştu.

26 yılda 139 işçi öldü
Jandarma, TTK, Orman Bölge Müdürlüğü, Çalışma ve İş Kurumu Müdürlüğü yetkilileri, düzenli olarak denetim yapsa da ruhsatsız kömür ocaklarının önüne geçilemiyor. Son 5 yılda tespit edilen 16 kömür sahasındaki bin 461 kaçak ocakla ilgili işlem yapıldı. Bunlardan 491'i için TTK tarafından cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunuldu. Yapılan çalışmalara rağmen dinamitle patlatılarak mühürlenen bu ocaklardan çoğu, daha sonra tekrar üretime açıldı. Jandarma, kaçak ocaklardan tespit ettiği 614 bin 590 kilo kaçak kömürü İl Özel İdaresi yetkililerine teslim etti. Son 5 yılda TTK'da 14, özel kömür işletmelerinde 40, kaçak ocaklarda ise 26 maden işçisi hayatını kaybetti. Kaçak ocaklarda 1992'den bu yana ise göçük, patlama, gaz zehirlenmesi ve diğer iş kazaları sonucu toplam 139 kişi öldü. Temmuz ayında Erkan Conkur (46) ve Hasan Yıldız (30), geçen cuma günü de Erol Sabah, kaçak ocakta meydana gelen göçükte can verdi.