Kandillerin vazgeçilmezi… İlk Kürtçe mevlid asırlardır okunuyor! Doğunun Süleyman Çelebisi Molla Hüseyin Bateyi

Mevlid kandilinin gelmesiyle ilk akla gelen isimlerden Süleyman Çelebi ve Mevlid-i Şerif, doğu illerinde yerini Molla Hüseyin Bateyi’ye bırakıyor. Melayê Bateyî olarak da meşhur olan İslam aliminin yazdığı ilk Kürtçe mevlid asırlardır Peygamber Efendimize olan aşk ve muhabbeti yayıyor. Hakkarili eğitimci Abidin Seyidoğlu Bateyi'nin mevlidini okuyarak açıklıyor ve dikkat çeken bilgiler veriyor.

ALİ TÜFEKÇİ - Melayê Bateyî olarak tanınan Molla Hüseyin Bateyi, Şırnak ilinin Beytuşşebap ilçesine bağlı Batê köyünde dünyaya geliyor.

Hayatı medreselerde hocalık, ilim, sanatla geçen Bateyi, yazmış olduğu mevlid sayesinde Peygamber sevgisini asırlardır yayıyor. Molla Bateyi sadece Türkiye’de değil, Irak ve Suriye’de de asırlardır okunuyor.

Tıpkı Süleyman Çelebi’nin Mevlid-i Şerifi gibi Bateyi’nin mevlidi de kandillerin, düğünlerin, cenazelerin ve daha pek çok cemiyet toplantılarının vazgeçilmezi oluyor.

İLK KÜRTÇE MEVLİD

Şırnak’ın yetiştirdiği önemli ilim adamlarından olan Molla Hüseyin Bateyî, Hakkari ve Miks (Bahçesaray) medreselerinde okuyarak Hakkâri Meydan Medresesinde müderrislik yapıyor.

Bateyî, hadîs, tefsîr, fıkıh, kelâm, belağat ve tarih ilimlerinde kendisini yetiştiriyor.

Müderrisliği döneminde sadece talebe yetiştirmekle meşgul olmayarak kitap yazan alimlerden biri oluyor ve ilk Kürtçe Mevlid-i Şerifi kaleme alıyor.

Bateyî, münacaât ve naat içerikli şiirlere ek olarak aşk ile ilgili manzum eserler de ortaya koyuyor.

Medreselerde okuyup Kur’ân-ı Kerîm’i hatmeden talebeler, önce ehl-i sünnet itikadının esaslarını anlatan Ahmed-i Hanê’ye ait Kürtçe “Akida İmânê” adlı kitabını, sonra da Bateyî’nin Mevlid’ini okuyor.

"BATE'NİN FAKİRİNE DE BİR FATİHAYI ESİRGEMEYİN DİYOR"

Hakkarili eğitimci Abidin Seyidoğlu Molla Bateyi'nin mevlidini okuyarak açıklıyor. Bateyi'nin mevlid-i şerifte önce Allahü tealanın birliği, kudreti ardından Muhammed aleyhisselamın doğumundan vefatına anlatıldığını aktarıyor.

Mevlidin son bölümlerinden olan dua kısmında peygamberleri, eshab-ı kiramı, evliyaları tek tek saydıktan sonra kendisi için de dua istediğini söylüyor.

Molla Bateyi'nin tevazusuna misal olarak da bu kısımda ilginç bir ifade kullandığını söyleyen Abidin Seyidoğlu şöyle konuşuyor:

"Büyük bir alimmiş. Resulullah salallahu aleyhi vesellemin sevdalısı... Bizim Türkçe Süleyman Çelebi'nin mevlidiyle de benzerlikleri oluyor. Kendi köyü olan Bate'yi zikrederek 'Bate'nin fakirine de bir fatihayı esirgemeyin' diyor. Kendi ismini bile anmıyor efendim. 'Bate'nin fakiri' diyor sadece"