Renkleri özel mesaj taşıyor! Takunya tarihe karışıyor, geleneği bir usta yaşatıyor

Bir zamanların vazgeçilmezi olan takunya (nalın) ustalığı kaybolmaya yüz tuttu. İzmir'de mesleğin son temsilcilerinden takunya ustası Nihat Yakın, kökleri Osmanlı’ya kadar uzanan bu kültürü minyatür ve aksesuarlarla yaşatarak zamana direniyor.

Kaydet

Gelişen teknoloji ve plastik ürünlerin yaygınlaşmasıyla birlikte gelenekli zanaatlar birer birer tarihe karışıyor. Plastik ve naylon ürünlerin günlük hayatta yaygınlaşması, ağaçla üretilen her türlü eşyayı da unutturuyor.

Bir zamanlar ıslak zeminlerin, gelin hamamlarının ve camilerin vazgeçilmezi olan takunya (nalın) da plastiğe yenik düşerek unutulmaya yüz tuttu.

İzmir'in Tire ilçesinde yaşayan ve mesleğin son temsilcilerinden biri olan takunya ustası Nihat Yakın, kökleri Osmanlı’ya kadar uzanan bu zanaatı yaşatmak için büyük bir gayret içinde.

Kültür ve Turizm Bakanlığı gelenekli el sanatçısı kimliğine sahip olan Yakın, kullanım alanının daralması yüzünden artık günlük hayattan ziyade minyatür, aksesuar ve hediyelik eşya olarak bu mirası geleceğe taşıyor.

Renkleri özel mesaj taşıyor! Takunya tarihe karışıyor, geleneği bir usta yaşatıyor

TAKUNYA RENKLERİNDEKİ MESAJLAR

Meslek hayatına ayakkabıcılıkla başladığını belirten takunya ustası Nihat Yakın, takunyanın geçmişteki toplumsal ve kültürel yerine dikkat çekti.

Eskiden takunya renklerinin bile bir anlam taşıdığını ifade eden Yakın, "Takunyada canlı renkleri genç kızlar, koyu renkleri ise yaşlı veya eşi ölmüş bayanlar giyerdi. Eskiden kıyafetlerden ve takunya renklerinden durum anlaşılırmış. Hatta bir yörede hediye olarak götürülürdü. Bayanlar kullanıp kenara koyduğunda hemen suyunu çeken, kuruyan, bahçeli evlerde ve ıslak zeminlerde kullanılan son derece sağlıklı bir üründür. Ancak ne zaman ki plastik ve naylon terlikler çıktı, bu meslek de ölmeye yüz tuttu" dedi.

"ARTIK AKSESUAR, BİBLO VE ANAHTARLIKLAR ÜRETİYORUZ"

Geleneksel ürünü modernize ederek hediyelik eşyaya dönüştürdüğünü aktaran Nihat Usta, takunyanın günümüzde daha çok hatıra ve dekorasyon amacıyla tercih edildiğini belirtti. Yakın, "Osmanlı döneminde gelin hamamlarında özel süslemeleriyle kullanılan takunyaları ayıran en belirgin özellikler bu motiflerdi. Günümüzde hamamlarda ve camilerde kullanımı az da olsa sürse de biz artık aksesuar, biblo ve anahtarlıklar üretiyoruz. İnsanlar çocuklarına, gelinlerine hediye olarak alıyor; evlerinin bir köşesinde saklayıp bizi anıyorlar" diye konuştu.

"ÖĞRENMENİN YAŞI YOK, YETER Kİ BU ZANAAT YAŞASIN"

Mesleğinin geleceğinden endişeli olsa da umudunu koruyan Yakın, zanaatını devredecek yeni yeteneklere kapısının her zaman açık olduğunu vurguladı. Bu kültürel kimliğe sahip çıkılması gerektiğini belirten Yakın, "Başlamanın ve öğrenmenin yaşı yok; ömür boyu öğrenmek ve yaşamak var. Bazı meslekler maalesef yok oluyor, inşallah bizim mesleğimiz yok olmaz. Elim tuttuğunca bu işi yapmaya devam edeceğim. Gelecekte de bu sanatı devam ettirecek birilerinin çıkması ve unutulmaya yüz tutan bu kimliğe sahip çıkılması en büyük dileğim" ifadelerini kullandı.