AB'nin Beyaz Kitabı'nda Türkiye detayı: Ortaklık kapısı aralanıyor mu?

Turkiyegazetesi.com.tr'nin ortaya çıkardığı gibi Avrupa Komisyonu’nun yayımladığı Beyaz Kitap, Türkiye'nin Avrupa savunma mekanizmasında özel bir statüyle yer almasını öngörüyor. Savunma stratejisinde Türkiye'ye ayrı bir bölüm ayrılan raporda, Ankara'nın askeri kapasitesi ve NATO içindeki rolüne dikkat çekildi.

DIŞ HABERLER—Avrupa Birliği (AB), yayımladığı "Beyaz Kitap" ile 2030 yılına kadar askeri ve savunma kapasitesini güçlendirmeyi ve dış tehditlere karşı caydırıcılığını artırmayı hedefliyor. AB'nin güvenlik stratejisinde Türkiye de yer alıyor ancak bu sürecin bazı sınırları var. Türkiye'nin AB'nin yeni savunma fonlarından doğrudan yararlanması şimdilik mümkün değil.

AB'NİN YENİ SAVUNMA PLANI NE GETİRİYOR?

AB'nin "Beyaz Kitap" ile ortaya koyduğu yeni strateji, ABD'ye olan bağımlılığı azaltmayı ve Rusya tehdidine karşı kıtanın güvenliğini artırmayı amaçlıyor. DW'nin haberine göre, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa'nın artık kendi güvenliğini sağlayabilecek bir savunma mimarisi kurması gerektiğini belirtti. Von der Leyen, "Bu adım, Avrupa savunma sanayisinin kapasitesini güçlendirecek ve ortak savunma projeleriyle daha bağımsız bir yapı oluşturacak" dedi.

Avrupa Komisyonu, savunma projeleri için 800 milyar euroluk dev bir bütçe ayırdı. Söz konusu bütçenin 650 milyar eurosu kamu borçlanması ve 150 milyar eurosu ise SAFE adı verilen yeni mali enstrüman aracılığıyla sağlanacak. Bu fon, Avrupa savunma sanayisinde üretim kapasitesinin artırılması ve ortak savunma projelerine yatırımlar için kullanılacak.

TÜRKİYE BEYAZ KİTAP'TA NASIL YER ALIYOR?

Turkiyegazetesi.com.tr'nin ortaya çıkardığı gibi Avrupa Komisyonu’nun yayımladığı Beyaz Kitap, Türkiye'nin Avrupa savunma mekanizmasında özel bir statüyle yer almasını öngörüyor.

Savunma stratejisinde Türkiye'ye de özel bir bölüm ayrıldı. Raporda Türkiye için, "AB'ye aday ülke ve Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası alanında eski bir ortak" ifadeleri kullanıldı. AB, Türkiye'nin eşit taahhüdüne dayalı olarak, ortak güvenlik alanında iş birliğine açık kapı bırakıldığını belirtti.

Ankara'nın askeri kapasitesi ve NATO içindeki rolüne vurgu yapılan raporda, "Türkiye'nin Avrupa'nın güvenlik mimarisinde önemli bir rol oynadığı" ifade edildi. Ancak AB'nin savunma fonlarından doğrudan yararlanabilmesi için Türkiye ile savunma ve güvenlik anlaşması imzalanması gerektiği de raporda yer aldı.

TÜRKİYE İÇİN AVANTAJLAR

Türkiye'nin Avrupa’nın güvenlik mimarisinde dışlanmaması, Ankara açısından stratejik bir kazanım olarak değerlendirildi. AB’nin Türkiye ile güvenlik ve savunma iş birliğini geliştirmeye açık olması, Türkiye'nin NATO içindeki rolü ve askeri kapasitesinin Avrupa güvenlik stratejisinde önemli bir faktör olarak kabul edildiğini gösteriyor. AB'nin yayımladığı "Beyaz Kitap"ta Türkiye'ye dair olumlu ifadeler, Ankara ile Brüksel arasındaki savunma ilişkilerinin derinleşebileceğinin sinyalini verdi.

"TÜRKİYE İÇİN ZORLUKLAR DA VAR"

Türkiye'nin AB savunma fonlarından doğrudan yararlanması şimdilik mümkün görünmüyor. Türk savunma sanayi şirketleri ancak Türkiye ile AB arasında resmi bir güvenlik ve savunma anlaşması yapılması durumunda bu fondan faydalanabilecek. Bu süreçte Fransa, Yunanistan ve Kıbrıs gibi ülkelerin muhtemel itirazlarının, Türkiye'nin fonlara erişimini zorlaştırması bekleniyor. Ankara'nın bu süreci aşabilmesi için diplomatik temaslarını artırması ve Avrupa içindeki güvenlik iş birliğini sağlamlaştırması gerekecek.

ANKARA'NIN TAVRI NET

Milli Savunma Bakanlığı kaynakları, Türkiye'nin Avrupa güvenlik mimarisinde dışlanmasının söz konusu olamayacağını belirtti. Ankara'nın Avrupa güvenliğine, milli hak ve menfaatlerine uygun olarak katkı sağlamaya devam edeceği ifade edildi. Türkiye'nin NATO içindeki rolü, askeri gücü ve bölgesel krizlerdeki etkinliği, Avrupa güvenlik doktrininde Türkiye'nin vazgeçilmez bir aktör olduğunu ortaya koyuyor.