Dünya yeni salgına mı hazırlanıyor? BM'den kritik karar
Koronavirüs salgınının ardından dünya genelinde yeni bir pandemi ihtimaline karşı hazırlıklar sürerken Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'ndan kritik bir karar geldi. Gelecekte yaşanabilecek salgınlara karşı ülkelerin ortak hareket etmesini amaçlayan bildiri, 153 ülkenin desteğiyle kabul edildi.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, gelecekte ortaya çıkabilecek salgınların önlenmesi, bunlara hazırlık yapılması ve müdahale edilmesine ilişkin siyasi bildirgeyi oyladı.
New York'ta gerçekleştirilen oylamada 153 ülke bildirgeye destek verirken ABD, İsrail ve Arjantin ret oyu kullandı. Yeni Zelanda ve Paraguay ise çekimser kaldı.
Söz konusu metnin 25 Eylül'deki üst düzey toplantıda oy birliğiyle kabul edilmesi planlanmış ancak bazı ülkelerin itirazları nedeniyle süreç Genel Kurul'a taşınmıştı.
64 maddeden oluşan bildirge, ülkelerin sağlık sistemlerini güçlendirmesini, salgınlara karşı daha hızlı hareket etmesini ve uluslararası iş birliğini artırmasını amaçlıyor.
Bildirge hukuken bağlayıcı değil ancak ülkelerin gelecekteki sağlık krizlerine karşı ortak hareket etmesine yönelik siyasi taahhütler içeriyor.
DÜNYA YENİ BİR SALGINA HAZIR MI?
BM'deki görüşmelerde dünyanın yeni bir pandemiye karşı yeterince hazırlıklı olmadığına ilişkin endişeler öne çıktı.
Bildiride, sağlık sistemlerinin güçlendirilmesi, temel sağlık hizmetlerine erişimin artırılması ve aşı, ilaç ile tanı testlerinin üretim kapasitesinin geliştirilmesi gerektiğinin altı çizildi.
Pandemi hazırlıkları için ayrılan kaynakların yetersizliğine de işaret edildi. Belgede, küresel salgın hazırlığı finansmanında yıllık yaklaşık 15 milyar dolarlık açık bulunduğu ifade edildi.
Ancak Avrupa Birliği, bu tahminin güncelliğini yitirmiş olabileceğini savunarak finansman ihtiyacının daha sağlıklı biçimde hesaplanmasını istiyor.
ABD VE İSRAİL NEDEN KARŞI ÇIKTI?
Oylamada ABD, İsrail ve Arjantin bildirgeye karşı çıkan üç ülke oldu.
ABD yönetimi, bildirgede yer alan cinsel sağlık ve üreme sağlığına ilişkin ifadelerin yanı sıra Dünya Sağlık Örgütü'nün pandemi düzenlemelerine yapılan atıflara itiraz etti.
ABD temsilcisi, metnin ülkeleri henüz taraf olmadıkları uluslararası düzenlemelere bağlı hale getirebilecek şekilde yorumlanmasından endişe duyduklarını aktardı.
Görüşmelerde İran da cinsel sağlık ve üreme sağlığına ilişkin bazı ifadelerin evrensel uzlaşıya dayanmadığını savunarak ABD ile benzer bir itiraz dile getirdi.
İsrail ve Arjantin'in ret oylarının ayrıntılı gerekçelerine ise aktarılan BM açıklamasında yer verilmedi.
DSÖ'DEN 24 SAAT HEDEFİ
Birleşmiş Milletler'deki oylamayla aynı gün Dünya Sağlık Örgütü de yeni salgınlara karşı beş yıllık stratejisini açıkladı.
DSÖ'nün Pandemi ve Salgın İstihbarat Merkezi tarafından yürütülecek çalışmalarla yeni ortaya çıkan sağlık tehditlerinin 24 saat içinde tespit edilmesi hedefleniyor.
Amaç, tehlikeli hastalıkların geniş kitlelere yayılmadan önce belirlenmesi ve ülkelerin erken önlem alabilmesi.
DSÖ, ülkelerin salgınları daha hızlı tanımlamasını ve elde edilen bilgilerin uluslararası düzeyde paylaşılmasını sağlamayı planlıyor.
İneklerin dili birdenbire maviye döndü! Korkutan salgın alarmı
YENİ VİRÜSLER İÇİN UYARI
Pandemi hazırlıkları konusunda faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları, dünyada yeni salgın risklerinin devam ettiğini paylaştı.
Ebola, maymun çiçeği (mpox), hantavirüs ve H5N1 kuş gribi gibi sağlık tehditlerine işaret eden kuruluşlar, ülkelerin yalnızca siyasi açıklamalarla yetinmemesi gerektiğini savundu.
Pandemi Önleme ve Hazırlık Bağımsız Paneli Eş Başkanı Helen Clark da ülkelerin daha hızlı hareket etmesi gerektiğini belirterek uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
AŞI VE İLAÇ PAYLAŞIMINDA ANLAŞMAZLIK
BM'deki görüşmelerde ülkeler arasında anlaşmazlık yaşanan konulardan biri de salgınlara neden olabilecek patojenlerin ve bunlara ilişkin genetik bilgilerin paylaşılması oldu.
Dünya Sağlık Örgütü üyeleri, ülkelerin paylaştığı bilgiler sayesinde geliştirilen aşı, ilaç ve tanı testlerinden nasıl yararlanılacağını belirleyecek sistem üzerinde henüz anlaşamadı.
Patojen Erişimi ve Fayda Paylaşımı (PABS) olarak adlandırılan düzenlemenin tamamlanması, DSÖ Pandemi Anlaşması'nın imzaya açılabilmesi için gerekiyor.
2028'DE YENİDEN MASAYA YATIRILACAK
BM Genel Kurulu'nda kabul edilen bildirge kapsamında ülkelerin pandemi hazırlıkları konusunda attıkları adımları 2028 yılında raporlaması öngörülüyor.
