İstanbul zirvesi sonrası Libya'dan olay sözler: Yunanistan'a bu masada yer yok!

Türkiye, Libya ve İtalya liderlerinin İstanbul’da gerçekleştirdiği üçlü zirve, Akdeniz jeopolitiğinde dengeleri sarsan bir adım oldu. Libya basınında yer alan değerlendirmelerde, Türkiye-Libya iş birliğinin güçlenmesiyle birlikte Atina’nın bölgesel denklemden dışlandığı açıkça vurgulandı. Libya Observer analizinde, Avrupa’nın artık deniz hukuku yerine enerji ve göç konularına odaklandığı belirtilerek, “Yunanistan’ın katı tutumu karşılık bulmadı” ifadelerine yer verildi.

Libya Observer, Türkiye, Libya ve İtalya liderlerinin İstanbul’da gerçekleştirdiği üçlü zirvenin, Akdeniz jeopolitiğinde köklü bir kırılma noktası olabileceğini yazdı.

Haberde, zirvenin Yunanistan’ın dışlandığı yeni bir bölgesel iş birliğinin habercisi olduğu vurgulandı.

"Yunanistan'ın Türkiye-Libya deniz anlaşmalarına karşı katı tutumu Avrupalı ortakları arasında pek yankı bulmadı" ifadelerine yer verilen analizde, Avrupa'nın odak noktasının artık deniz hukuku değil enerji çeşitliliği ve göç kontrolü olduğu belirtildi.

NELER OLDU?

Türkiye, Libya ve İtalya arasında İstanbul'da düzenlenen zirve, sıradan bir diplomatik toplantı olmanın çok ötesine geçti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Libya Başbakanı Abdulhamid Dibeybe ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin katıldığı zirve, Akdeniz'de değişen güç dengelerinin güçlü bir göstergesi olarak yorumlandı.

Zirve, Libya ile Yunanistan arasında tırmanan deniz yetki alanları geriliminin hemen ardından geldi. Türkiye ile Libya arasında 2019 yılında imzalanan deniz yetki alanları anlaşmasının yeniden teyit edilmesi, Atina'yı rahatsız etti. Libya Observer'da yer alan analizde, İstanbul'daki zirve "Yunanistan’a dolaylı bir kapı gösterme" hamlesi olarak değerlendirildi.

YUNANİSTAN YALNIZ KALDI: AVRUPA, ENERJİ VE GÖÇLE MEŞGUL

Libya Observer’ın dikkat çektiği bir diğer unsur, Yunanistan'ın Türkiye-Libya iş birliğine karşı takındığı sert tutumun Avrupa ülkeleri nezdinde yeterince karşılık bulmaması oldu. Analizde, "Yunanistan'ın Türkiye-Libya deniz anlaşmalarına karşı katı tutumu Avrupalı ortakları arasında pek yankı bulmadı" değerlendirmesinde bulunuldu.

Avrupa’nın önceliklerinin deniz hukuku tartışmalarından çok enerji güvenliği ve göç yönetimi olduğu vurgulanarak, "Eğer bu üçlü işbirliği somut projelere - gaz altyapısı, liman lojistiği, enerji şebekeleri - dönüşürse, Orta ve Doğu Akdeniz'in jeopolitik haritası yeniden çizilebilir" denildi.

İTALYA'NIN POZİSYONU DEĞİŞİYOR: BRÜKSEL YERİNE İSTANBUL ÇİZGİSİ

Zirvenin en dikkat çeken yönlerinden biri ise İtalya'nın katılımı oldu.

Roma yönetimi, Türkiye-Libya hattına yaklaşarak Avrupa Birliği çizgisine mesafeli bir pozisyon sergiledi. Libya Observer analizine göre İtalya’nın bu tutumu, "pragmatik bir eksen kayması" olarak görülecek.

"İtalya'nın Cezayir ile enerji anlaşmaları, Tunus ile işbirliği ve şimdi Türkiye-Libya ile üçlü diyaloğu var" denilerek, İtalya'nın Brüksel çizgisinden farklılaştığı açıkça ifade edildi.

LİBYA SAHADA PASİF, MASADA AKTİF

Libya'nın dış politikada giderek daha aktif bir pozisyona geçtiği belirtilen yazıda, Dbeibah hükümetinin yeni vizyonunun yatırımların ötesine geçerek bölgesel iş birliklerinde mimar rolüne oynadığı vurgulandı. İstanbul'da Libya'nın, Avrupa, Afrika ve Orta Doğu’yu bağlayan bir merkez olarak yeniden konumlandığı kaydedildi.

Dbeibah’ın, "Türkiye, İtalya ve Katar ile bakanlar düzeyinde yeni bir zirve yapılması" önerisi ise Akdeniz'de Batı ekseninden bağımsız bir blok kurma hedefinin işareti olarak değerlendirildi.

YENİ ANLATI SAVAŞI: DENİZİ KİM KONTROL EDECEK DEĞİL, KİM ANLATACAK?

Zirveye ilişkin değerlendirmede çarpıcı bir tespit daha yer aldı:

"Artık mesele denizi kimin kontrol ettiği değil, denizdeki iş birliği anlatısını kimin şekillendirdiği."

İSTANBUL'DA YENİ BİR SAYFA AÇILDI

İstanbul Zirvesi, "Akdeniz'de stratejik yeniden düzenlemenin sinyallerini veriyor" başlığı altında, Türkiye'nin Kuzey Afrika’daki kalıcı etkisini, Libya'nın bölgesel aktör rolünü ve İtalya’nın esnek jeopolitik tutumunu öne çıkardı.

Libya Observer’a göre, "İstanbul zirvesi dramatik deklarasyonlar üretmedi ama sembolizmi derindi. Avrupa-Akdeniz konsensüsündeki büyüyen çatlakları açığa çıkardı ve Türkiye'nin Kuzey Afrika'daki kalıcı varlığını teyit etti."