Rus generallerin esrarengiz ölümü: Önce madalya ardından infaz

Rusya’da Vladimir Putin’in iktidarı döneminde kritik görevlerde bulunan generaller esrarlı ölümlerle hayata veda etti. Şüpheli ölüm listesindeki komutanların tamamına yakını ölümlerinden kısa süre önce kahramanlık madalyası ile ödüllendirildi.

YILMAZ BİLGEN'İN HABERİ - Rusya’nın Tver şehrinde düşen uçakta hayatını kaybeden Wagner’in kurucusu Yevgeniy Prigojin’in ve grubun beyni Dmitry Utkin’in gizemli ölümüyle ilgili tartışmalar sürüyor. Rusya’da siyasi muhalif, aktivist, STK temsilcisi, yazar, sanatçı ve sporcu gibi sivil infazlar kadar ordu içerisindeki esrarengiz ölümler de dikkat çekiyor.

Vladimir Putin’in iktidarı döneminde Gürcistan, Çeçenistan, Suriye ve Ukrayna cephesinde kritik görevlerde bulunmuş general düzeyindeki komutanlar esrarlı ölümlerle hayata veda etti. Şüpheli ölüm listesindeki komutanların tamamına yakını ölümünden kısa süre önce kahramanlık madalyası ile ödüllendirildi.

2015’DE BATMAN’LA BAŞLADI

Rusya’da belirsiz şartlarda ve şüpheli ölümler 2015 yılında Alexander Bednov ile açıldı. Putin’in tıpkı Prigojin gibi özel yetkilerle donatarak Luhansk’ta yolladığı Bednov, o bölgede ilk isyan ateşini yakan isim oldu. “Batman” lakaplı Rus komutanın Luhans’ta birçok toplu katliama imza attığı ve zamanla Moskova’nın kontrolünden çıktığı için infaz emrinin verildiği iddia ediliyor. Bednov’un bindiği araca 1 Ocak 2015’te yapılan ve hayatına mal olan saldırı, askerî suikastlar dizesinin kapısını aralayan olay olarak nitelendiriliyor.

SURİYE KASABI DA LİSTEDE

Suriye’yi yakıp yıkan Rus güçlerinin başında dört yılı aşkın görev yapan ve özellikle 2016 yılında Halep’i yakan isim olarak bilinen General Gennady Zhidko ölüm listenin son kurbanı. Ukrayna savaşı döneminde de Rus güçlerinin komutanlığını yapan ve uzayan savaşın sorumlusu olarak suçlanan 58 yaşındaki Zhidko’nun 17 Temmuz’da evinde ölü bulunduğu açıklandı. Ölümünden bir süre önce Putin yönetimi General Zhidko’ya Rusya’nın en büyük onuru olan Rusya Federasyonu Kahramanlık Nişanı’nı vermişti. Suriye’de işlediği savaş suçları sebebiyle hakkında birçok dava açılan Zhidko, emrini verdiği bombardımanlar yüzünden binlerce sivilin hayatını kaybetmesine yol açtı. Kuşatma ve acımasız bombardımanlardan gurur duyduğunu söyleyen Gennady Zhinon’un ölümünün gerçekleştiği günlerde Suriye ve Ukrayna cephelerinde emrinde savaşan üç subay daha benzer şekilde öldü. Uzmanlar, Prigojin dâhil Çeçenistan, Osetya, Suriye ve Ukrayna savaşlarında birçok suça karışan askerin Rusya’nın suç dosyasını sıfırlama amaçlı öldürüldüğü konusunda ittifak hâlinde.

PUTİN, WAGNER'DEN BAĞLILIK YEMİNİ İSTEDİ

Wagner lideri Prigojin’in ölümünün ardından, Kremlin isyan ihtimaline karşı hızlıca harekete geçti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, bütün paralı askerlerin Rusya’ya bağlılık yemini etmesini gerektiren bir kararnameyi imzaladı. Kremlin’in internet sitesinde yayınlanan açıklamaya göre kararnamenin amacı manevi, ahlaki temeller oluşturmak ve paralı askerlerin üstlerinin emirlerine harfiyen uymasını sağlamak.

14 GENERAL SIRRA KADEM BASTI

Luhansk’taki saldırı ile ordu içi infaz olarak gösterilen general ölümlerinde 23 Ocak 2015 tarihli Yevgeny Ishchenko’nun ölümü ikinci sırada yer alıyor. Ardından aynı yıl 23 Mayıs’ta Aleksey Mozgovoy, Pavel Dryomov 12 Aralık 2015, Gennady Tsyplakov’un 24 Eylül 2016’daki ölümleri gerçekleşti. Bitmek bilmeyen infaz listesi 2016 yılı Ekim ayında Arsen Pavlov, 27 Ocak’ta Valery Bolotov, 8 Şubat 2017’de Mikhail Tolstykh, 31 Ağustos 2018’de Alexander Zakharchenko, 21 Temmuz’da Igor Strelkov gibi isimlerle devam etti. Bu ölüm skalasına Yevgeny Prigojin ve Dmitry Utkin’in 23 Ağustos 2023 tarihli ölümleri de eklendi. Ukrayna’ya yönelik harekât ve Rusya açısından skandala dönen savaş ilanında ordu merkezli tartışmalar da zirveye çıktı. Prigojin’in Genelkurmay Başkanı Gerasimov ve Savunma Bakanı Şoygu’yu ihanetle suçladığı süreçte de Rus kurmay heyetinden birçok isim gizemli bir biçimde ortadan kaldırıldı. Bu doğrultuda Rus komuta kademesinde Korgenaral Oleg Tsokov 11 Temmuz 2023, Tümgeneral Sergey Goryaçev 12 Haziran 2023, Korgeneral Roman Kutuzov 5 Haz iran 2022, Tümgeneral Kanamat Botashev 22 Mayıs 2022 ve Tümgeneral Andrey Simonov 30 Nisan 2022 tarihlerinde öldürüldü. Askerî uzmanlar bu ölümlerin ordu içi hesaplaşma ve temizlik konsepti dâhilinde gerçekleştiği görüşünde.