Ayçiçeğinde bereketli sezon! Rekolte bol, vergi indi, sıra etikette
Ayçiçeğinde yeni sezon hasadı sürerken üretimde güçlü artış bekleniyor. Geçen yıl 1,94 milyon tona gerileyen ayçiçeği üretiminin bu yıl yüzde 17 artışla yaklaşık 2,3 milyon tona çıkması bekleniyor. Yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında yüzde 20 olan gümrük vergisi de 1 Ekim itibarıyla yüzde 12’ye çekildi. Ancak yeni mahsulün fabrikalarda işlenip raflara ulaşması süreci tamamlanmadı. Tarladaki bereket ve vergi indiriminin market etiketlerine yansıması için gözler yeni mahsulün piyasaya tam olarak girmesine çevrildi.
Türkiye’nin mutfağında en fazla kullanılan yağlardan ayçiçek yağında yeni sezon hareketliliği başladı. Adana’da temmuz ayında başlayan hasat, Trakya başta olmak üzere diğer üretim bölgelerinde devam ediyor. Geçen sezon kuraklık ve olumsuz hava şartları nedeniyle gerileyen üretimin bu yıl yağışların da desteğiyle yeniden yükselmesi bekleniyor. TÜİK’in 2026 yılı ilk bitkisel üretim tahmininde ayçiçeği üretiminin geçen yıla göre yaklaşık yüzde 16 artarak 2,3 milyon tona ulaşacağı öngörülüyor. Sektör temsilcileri ise 2,5 milyon tonu geçeceği görüşünde birleşiyor. Edirne’de geçen yıl dekara ortalama 140 kilogram olan ayçiçeği veriminin bu yıl 217 kilograma çıkması bekleniyor. Kentte ekim alanı da 1 milyon 238 bin dekardan 1 milyon 261 bin dekara yükselirken, üretimin 173 bin tondan 252 bin tona çıkacağı tahmin ediliyor. Türkiye genelinde yağlık ayçiçeği üretiminin ciddi anlamda artması ve böylece geçen yılın kuraklık kaynaklı kaybının önemli bölümünün telafi edilmesi bekleniyor.
TİGEM 225,4 ton yağlık ayçiçeği satacak
VERGİ YÜZDE 12’YE DÜŞÜRÜLDÜ
Ticaret Bakanlığı, yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında hasat döneminde uygulanan yüzde 20 gümrük vergisinin bu yıl 30 Kasım yerine 1 Ekim 2026 itibarıyla yüzde 12 olarak uygulanmasına karar verdi. Bununla birlikte asıl dikkat çekici düzenleme 2027 yılı için açılan tarife kontenjanı oldu. 1 milyon 250 bin ton yağlık ayçiçeği tohumu için yüzde 0 gümrük vergili veya bunun karşılığı 500 bin ton ham ayçiçek yağı için yüzde 20 gümrük vergili kontenjan oluşturuldu. Bu ithalat imkânı 11 Ocak-31 Mayıs 2027 tarihleri arasında, yerli ürünün piyasada tükendiği dönemde kullanılabilecek. Kontenjandan yararlanacak sanayicilerde ise 1 Temmuz-30 Kasım 2026 döneminde yerli ayçiçeği tohumu almış olma şartı aranıyor. Sektör temsilcilerinden alınan bilgilere göre, yüksek rekoltenin ve yüzde 12’ye indirilen ithalat vergisinin market fiyatlarına etkisinin hemen görülmesi beklenmiyor. Fiyatlarda asıl hareketin hasadın tamamlanması ve kasım ayından itibaren yeni ürünün piyasaya daha fazla girmesiyle belirginleşmesi bekleniyor.
ÜRETİM İKİ KATINA ÇIKTI
Karadenizbirlik, 2026 sezonu yağlık ayçiçeği ön alım fiyatını ton başına 34 bin lira olarak açıkladı. Geçen yıl 29 bin lira olan fiyat böylece yüzde 17,2 arttı. Birlik Genel Müdürü Ünal Erarslan, fiyatın belirlenmesinde üretim koşulları ve verimdeki artışın dikkate alındığını belirtti. Erarslan, bu yıl iklim şartlarının daha elverişli olması sayesinde dekara elde edilen ayçiçeği miktarının geçen sezonun iki katından fazla seviyeye ulaştığını söyledi.
SAHADAN BEREKET MESAJI
Kırklareli Ziraat Odası Başkanı Ekrem Şaylan, bölgede verimlerin yer yer geçen yıla göre iki katına çıktığını, ürün kalitesi ve yağ oranlarının da önceki yıllara göre daha iyi olduğunu belirtti. Edirne Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Arabacı da yağışların kuraklık riskini azaltmasıyla birlikte üreticilerin verim ve kalite beklentilerinin yükseldiğini söyledi. Silivri, Çatalca, Arnavutköy ve Büyükçekmece’de üretim yapan çiftçiler de ağustos ayında yaptıkları değerlendirmelerde, bölgede rekoltenin geçen yıla göre yüzde 20-25 artmasını beklediklerini ifade etti.
2,5 MİLYON TON ÜRETİM BEKLENİYOR
| Başlık | Veri |
|---|---|
| 2026 üretim beklentisi | 2,5 milyon ton |
| 2025 üretim | 1,9 milyon ton |
| 2026 üretim | 2,3-2,5 milyon ton (tahmini) |
| Yurt içi tüketim | 1,4 milyon ton |
| Yağ tohumu ithalatı | 1,3 milyon ton |
| Tohum ithalat vergisi | %12 (düşürüldü) |
| Kendine yeterlilik | %63 |

