Çöpte ve tarlada çok, tezgâhta yok! İşte 'soğanlı oyun'un perde arkası

Kilosu 30 TL’ye kadar çıktı. Ucuzlamasın diye çuvallarla çöpe döküldü. Deposu dolu olan fırsatçı tüccarlar, soğanı hatırı sayılır müşterileri için ayırdı. Görüştüğümüz aracılar “Paranız olsa da halde soğan bulamazsınız” dedi.

KAAN ZENGİNLİ'NİN HABERİ - Fiyatı 30 lirayı bulan soğan, gündeme oturdu. Tezgâhta soğan fiyatı artarken, tonlarca ürünün boş tarlalara çöp diye döküldüğü görüldü. Soğanı dökenler ‘çürük’ dese de yapılan kontrollerde sağlam oldukları görüldü. Buna rağmen fiyatı yükseltmek isteyenler amacına ulaştı. Üstelik fiyatı fırlayan ürün marketlerde bulunmaz hâle geldi, deyim yerindeyse karaborsaya düştü. Soğanda durumu anlamak için incelediğimiz zincir marketlerde soğan kasaları boştu. Bunun sebebini sorduğumuz market yöneticileri “1 haftadır toptancıdan gelmiyor. Mutfağın vazgeçilmezi. Her gelen soğan soruyor” diyerek durumu anlattı.

PARAN OLSA DA SOĞAN YOK!

İstanbul Esenler’de soğan ve patates toptancılığı yapan Ceylanlar Tarım yetkilisi, soğandaki durumu şöyle anlattı: Bu işin merkezi Hatay ve Adana. Hava şartları sebebiyle erken söküm yapıldı ama yenileri henüz dikilmedi. Hasat edilen ürünler için de toplamaya gidenler biraz gecikti, sorun oluştu. Yeni ürünün gelmesiyle fiyat düşer ama bugün soğanı elinde tutanlar büyük tüccarlar. Onlar da ürünü piyasaya vermiyor.

“Paranız olsa da soğan alamazsınız” diyen yetkili, büyük tüccarların sadece büyük alım yapan ve tanıdık şirketlere ürün verdiğini ifade etti. 2021’de 36 bin hektarda ekim yapılıp 2,5 milyon ton ürün alınınca fiyatın düşmesi sebebiyle 2022’de 12 bin hektarda üretim yapıldı ve ürün azalınca fırsatçılar ve piyasanın oyuncuları harekete geçti. Yüksek fiyatı fırsat bilip bunu siyasi oyunlar için kullanmayı seçenlerle fiyat daha da yükseldi.

PATATESE DE OPERASYON

Patates fiyatı da markette 12 lira ortalama ile satılıyor. Ancak bazı çevreler “Tanesi 10 lira” diyerek algı oluşturmaya çalışıyor. Patates üretim merkezlerinden Niğde’nin Ziraat Odası Başkanı Veli Kenar “Çiftçiden kilosunu 5 liraya alıp pazarda 10-12 liradan satarsanız, üstelik özel üretim olan, 700 gramlık patatesi 10 lira diye gösterirseniz, bu sadece manipülasyondur. Nevşehir ve Niğde’de depolarımız dolu. Piyasa normal. Bayramdan sonra yeni ekim de başlayacak” dedi.

Veli Kenar “Tüccar, üretim bölgelerindeki ürünleri alıp stokladı, piyasaya vermedi, fiyat arttı. Üretici 1, tüccar 3-4 kat para kazandı. Üreticide ürün var, fiyat normal. Devlet bu aracılara fırsat vermemeli” dedi.

ET FİYATLARI HIZLA DÜŞECEK

Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişci, soğan ve et fiyatları başta olmak üzere fiyatların hızla düşeceğini söyledi. TGRT Haber Ankara Temsilcisi Ercan Gürses’in sorularına cevap veren Kirişci “Bizim görevimiz piyasaya müdahale etmek değil, üretimi kontrol etmek. Türkiye’nin soğan üretimi yeterli. Soğanda üretimin ihtiyacı karşılama oranı yüzde 115. Açık yok. Patateste de 100 kilo ihtiyacımız varsa, üretim 105 kilo. Soğanı stoklayıp tekrar piyasaya sürmek isteyen fırsatçılar var. Fiyatlar hızla düşecek” dedi.

Bakan Kirişci et fiyatları konusunda refah payı artışı ile tüketimin arttığını, buna rağmen hayvan sayısının yeterli olduğunu belirterek “ESK ithalat yapacak, et fiyatları hızla düşecek” dedi.