Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
Dünyanın en pahalı hamburgerini yiyoruz! Küresel Big Mac Endeksi dışarda yeme içmenin fahiş maliyetini ortaya koydu
Küresel Big Mac Endeksi’ne göre Türkiye, hamburger fiyatında dünyanın en pahalı ülkeleri arasına girerken, gelir seviyesi bu ülkelerin çok gerisinde kaldı. Asgari ücretle çalışan bir kişi için 330 liralık bir hamburger, yaklaşık 2-2,5 saatlik çalışma karşılığına denk geliyor. ABD’de ise aynı ürünü almak için yarım saat çalışmak yeterli oluyor. Bu tablo dışarda yeme içmenin ne denli pahalı olduğunu gösteriyor.
KAAN ZENGİNLİ - Türkiye’de son dönemde artan hayat pahalılığı, en somut biçimde dışarıda yemek fiyatlarında hissediliyor. Bir öğün yemeğin mont, ayakkabı ya da küçük bir ev eşyasıyla kıyaslanacak seviyelere ulaşması, vatandaşın fiyat algısını da köklü biçimde değiştiriyor. Restoran menülerinde yer alan rakamlar, artık yalnızca yüksek enflasyonu değil, günlük hayat maliyetinin geldiği noktayı da gözler önüne seriyor.
Son aylarda yayımlanan veriler ve sektör temsilcilerinin açıklamaları, evde yapılan bir yemeğin maliyeti ile restoranda aynı yemeğin fiyatı arasındaki farkın uçuruma dönüştüğünü ortaya koyuyor. Evde yaklaşık 300-400 liraya hazırlanabilen bir yemeğin, restoran menüsünde 3 bin ila 4 bin liraya kadar çıkması, dışarıda yemenin geniş kesimler için lüks hâline geldiğini gösteriyor. Bu tablo, yalnızca yerel bir fiyat artışı değil, daha derin bir ekonomik sorunun işareti olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre bu durumun arkasında yalnızca gıda fiyatları değil; yüksek kâr isteği, kira, enerji ve işçilik maliyetlerindeki sert yükseliş de bulunuyor.
Dünyanın en pahalı hamburgerini yiyoruz!
DÜNYADAN ÇOK DAHA PAHALIYIZ
Türkiye’de dışarıda yemeğin pahalılaştığına dair bu tabloyu, uluslararası karşılaştırmalar da destekliyor. Dünyanın pek çok ülkesinde aynı standartlarla satılan bir ürün üzerinden yapılan Big Mac Endeksi, Türkiye’deki fiyat artışlarının küresel ölçekte de dikkat çekici bir seviyeye ulaştığını gösteriyor.
Kişi başına milli gelirin yaklaşık 18 bin dolar olduğu Türkiye’de Big Mac fiyatı 7,85 dolara ulaşırken, kişi başına gelirin 92 bin dolar seviyesinde olduğu ABD’de aynı ürün 6,12 dolardan satılıyor. Benzer şekilde 118 bin dolarlık kişi başı gelire sahip İsviçre’de Big Mac fiyatı 9,08 dolar seviyesinde bulunurken, Türkiye gelir düzeyi bu ülkeden altı kat düşük olmasına rağmen fiyat farkı oldukça sınırlı kalıyor.
Uruguay’da kişi başı gelir 24 bin dolar civarındayken Big Mac’in 8,76 dolara satılması, Türkiye’nin ise daha düşük gelirle bu ülkeye çok yakın fiyat seviyesinde yer alması, dışarıda yeme maliyetinin Türkiye’de gelirle bağının koptuğunu gösteriyor. Bu durum, Türkiye’de dışarıda yemenin yalnızca yerel ölçekte değil, uluslararası karşılaştırmalarda da pahalı hâle geldiğini ortaya koyuyor.
| Ülke | Big Mac Fiyatı ($) | Kişi Başı Milli Gelir ($) |
|---|---|---|
| İsviçre | 9,08 | 118.000 |
| Uruguay | 8,76 | 25.000 |
| Türkiye | 7,85 | 18.000 |
| İsveç | 7,26 | 60.000 |
| Danimarka | 7,14 | 82.000 |
| Birleşik Krallık | 7,08 | 54.000 |
| İsrail | 6,36 | 54.000 |
| Polonya | 6,25 | 28.000 |
| Kolombiya | 6,21 | 22.000 |
| Meksika | 6,17 | 14.000 |
| ABD | 6,12 | 92.000 |
| Kosta Rika | 6,04 | 19.000 |
| Singapur | 5,78 | 94.000 |
| Avustralya | 5,69 | 67.000 |
| Kanada | 5,54 | 55.000 |
2,5 SAAT ÇALIŞMA BİR HAMBURGER EDİYOR
Karşılaştırmalı analizler, Türkiye’nin benzer gelir grubundaki ülkelerden belirgin biçimde ayrıştığını ortaya koyuyor. Kişi başı gelir açısından Polonya, Güney Afrika ve Mısır gibi ülkelerle benzer ya da daha düşük seviyelerde yer alan Türkiye, Big Mac fiyatında bu ülkelerin tamamını geride bırakmış durumda. Buna karşılık ABD, Almanya, İsveç ve İsviçre gibi yüksek gelirli ülkelerle benzer fiyat seviyelerine yaklaşılması, gelir-fiyat dengesindeki bozulmayı daha görünür kılıyor. Türkiye’de bir asgari ücretli, bir Big Mac satın alabilmek için yaklaşık 2 saatte fazla çalışmak zorunda kalıyor. Aynı ürün, ABD ve birçok Avrupa ülkesinde 25-30 dakikalık bir çalışma süresiyle alınabiliyor. Bu karşılaştırma, Türkiye’de dışarıda yemenin alım gücü açısından ne denli zorlaştığını gözler önüne seriyor.
Tiryakilere kötü haber! Sigara fiyatlarına bir zam daha yolda
