Emekliler için kritik detay! Hem çalışıp hem aylık almak mümkün mü?

Sosyal güvenlik sistemi hayatın kendisi gibi iki ayrı gerçeği içinde barındırır: Bir yanda hastalıkla ortaya çıkan malûliyet, diğer yanda ise insanın yeniden ayağa kalkma ve çalışma isteği.

Bu denge, çoğu zaman sanıldığından daha hassas ve dikkatle yönetilmesi gereken bir alanı oluşturur.

Peki malullük aylığı alırken yeniden işe başlayan ya da sağlığına kavuşan bir kişinin durumu ne olur?

Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, çeyrek asra yaklaşan SSK/SGK uygulama tecrübeleriyle ilk bakışta karmaşık görünen ancak özünde hakkaniyet ve denge arayışına dayanan bu kuralları adım adım ele aldı.

HEM ÇALIŞIP HEM AYLIK ALMAK MÜMKÜN MÜ?

İnsanın sağlığına kavuşunca sosyal hayata yani çalışma hayatına dönme arzusu olduğunu belirten Karakaş, "Ancak burada mühim bir "hatt-ı hareket" vardır" diyerek yazısında şu bilgilere yer verdi:

• Çalışmaya Başlayanın Aylığı Durur: Geçmişteki SSK mevzuatı da şu anda yürürlükteki SGK mevzuatı da malulen emekli maaşı alanlar için şöyle der: İster Türkiye’de isterse bir ecnebi memleketinde çalışmaya başlayın; aylığınız, çalışmaya başladığınız tarihi takip eden ay başından itibaren kesilir.
• 2008 Öncesi ve Sonrası Tefriki: Ekim 2008’den sonra ilk kez sigortalı olanlar için sistem her yönden katıdır; çalışmaya başladıkları an sadece malul maaşı alanlar değil, engelli maaşı alanlar kısmi ve normal emekli maaşı alanlar da aylıklarına veda ederler.

Eskiler ise (2008 öncesi girişliler) SGDP (emeklilik primi) ödeyerek malulen emekli maaşı dışında kalanlar, yani engelli maaşı alanlar kısmi ve normal emekli maaşı alanlar hem emekli maaşlarını hem çalıştıkları iş yerlerinden aylıklarını almaya devam edebilirler.

ŞİFÂ BULANIN İMTİHANI: KONTROL MUAYENESİ

Malulen emeklilikte sadece çalışmak değil, sağlığın düzelmesi de aylığın kesilme sebebi olabilir. SGK der ki: "Geçmiş ola, madem şifâ buldun, malûliyetin hitam buldu."

• Kontrol Muayenesi Şart: Eğer SGK Sağlık Kurulu, yapılan muayene neticesinde "artık malûl değilsin" derse, aylık kesilir.
• Vefat Durumunda Haklar: Kontrol muayenesine gitmesi söylenip de 3 ay içinde gitmeden vefat edenlerin vârislerine ödeme yapılmaz. Ancak gidip de sonuçlanmadan vefat edenlerin hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanır. Yani "Ecel gelince baş ağrısı bahane" ama usulüne uygun hareket etmek, geride kalanları mağdur etmez.

YANLIŞ HESAP BAĞDAT’TAN DÖNER: YERSİZ ÖDEMELER

Eğer malulen emekli maaşı alırken çalıştığınız sonradan tespit edilirse, SGK bu durumu "yersiz ödeme" olarak kabul eder.

İsteyerek Bildirmeyen Yandı: Çalıştığını vaktinde bildirmeyenlerden, ödenen paralar faiziyle birlikte külliyatlı fatura ile geri alınır.

Yeniden Bağlanma: İşten ayrılan kişi, "tekrar malûlüm" diyerek dilekçe verirse, eski mevzuat ile yeni mevzuat arasında bir terazi kurulur. Sigortalının kazandığı haklar korunmaya çalışılır ancak kontrol muayenesi yine de "elzemdir."

HASILIKELAM: Malullük aylığı, normal emeklilikten farklı olarak çalışamayacak durumda olanın "asâsı" gibidir. Kişi ayağa kalkıp yürümeye, yani çalışmaya başladığında o asâyı bir kenara bırakması icap eder.

Hâl böyle iken malulen emekli iken çalışmaya başladığınızda SGK’ya bildirim yapmayı ihmal etmeyin ki, sonraki günlerde "Gelen gideni aratmasın" borçlar belinizi bükmesin. “Kaçak çalışırım SGK’NIN RUHU DUYMAZ!” diyenlerin ise vay hâline!.."

İsa Karakaş'ın önceki yazıları...