Fiyatlar ortalama %30 düştü! Sebzede ucuzluk dönemi

Yazlık sebze fiyatları geçen yıla göre ortalama yüzde 30 bandında geriledi. Yeni mahsullerin de çıkmasıyla vatandaş ucuz sebze tüketmeye başladı. Halciler ve pazarcı esnafı satışlardan memnun. Fiyat artışı olan grup ise meyve… Zirai don sebebiyle ‘yok yılı’ yaşanan meyve fiyatları hâlâ yüksek seyrediyor.

KAAN ZENGİNLİ - Uzun yıllardır sebze fiyatları ilk kez düşüşe geçti. Üretimin artması, yeni mahsulün bol gelmesi yazlık sebze fiyatlarının gerilemesine neden oldu. Bir dönem fiyat artışları ile gündeme gelen patates ve soğan fiyatları geçen yıla göre geriledi. Özellikle patatesin fiyatının yeni mahsul ile 9 liraya kadar düşmesi dikkat çekti.

Öte yandan patlıcan, salatalık, kabak, domates, sivri-çarliston biber ve fasulye gruplarında düşüşler dikkat çekti. Genele bakıldığında sebze fiyatları geçen yıla göre ortalama yüzde 30 civarında düşüş gösterdi. Ancak meyvede durum farklı.

Yaşanan zirai don sebebiyle meyvede yok yılı yaşanıyor. Ürün olmadığı için fiyatlar da yüksek seyretmeye devam ediyor. Yalnızca karpuz ve kavun fiyatlarında ciddi gerileme gözlemlendi. Öte yandan Türkiye’nin meyve ithalatı haziran ayında geçen yıla göre yüzde 75 artış gösterdi. Türkiye Halciler Federasyonu Başkanı Yüksel Tavşan, “Sebze grubunda ciddi düşüşler var. Neredeyse tüm ürünler geçen yılki fiyatın altında satılıyor. Yeni mahsullerin gelmesiyle bir nebze daha fiyatlar geriye çekilecektir. Ancak meyve grubu yaşanan zirai don sebebiyle yüksel kaldı.

Kiraz, üzüm, şeftali, kayısı, erik, nektarin, çilek gibi ürünlerin fiyatı ciddi oranlarda yükseldi. En fazla yükseliş kirazda oldu. Bir tek karpuz ve kavun ucuzladı. Karpuzun kilosu 10 liranın altına geriledi. Yine kavun da 15 lira bandından seyrediyor. Vatandaşlarımız bu yıl sebzeyi ucuza yiyor” dedi.

PAZARCI ESNAFI MEMNUN

Pazarcı esnafı Mehmet Karaca da sebze tüketiminin arttığını belirterek “2022 ve 2023 yılı sebze fiyatları için kötü bir dönemdi. Geçen yıl da fiyat artışları vardı. Patates, soğan, patlıcan, biber ve domates gibi ürünlerde yüksek etiketler görüldü. Bu yıl ise işler tersine döndü. Özellikle domates, salatalık, patlıcan, biber gibi temel sebzelerde fiyatlar geçen seneye göre ciddi oranda düştü. İnsanlar artık eskisi gibi poşet poşet sebze alabiliyor. Geçen haftadan bu yana tezgâh başında yoğunluk arttı, sabah erken gelen torbayı doldurup çıkıyor. Ama bu bolluk sadece sebzede var. Meyve fiyatları hâlâ cep yakıyor. Özellikle karpuz, üzüm, şeftali, kayısı gibi yaz meyveleri hâlâ çok yüksek” diye konuştu.

MEYVE İTHALATI ARTTI

Ülkemizde geçen kış iki defa yaşanan zirai don olayları meyve üretimine ciddi darbe vurdu. Birçok ürün grubunda rekolte geriledi. Mahsuller tarlada çürüdü. Bu nedenle meyvede yok yılı yaşanıyor. Buna mukabil tüketimin bir kısmı ithalat ile karşılandı. TÜİK tarafından son açıklanan dış ticaret verilerine göre meyve ithalatı haziranda önceki yılın aynı ayına göre yüzde 75 artışla 148 milyon dolara yükseldi. Yılın ilk altı ayında meyve ithalatı 1 milyar doları geçti. Meyve ihracatı ise yüzde 10,3 yıllık düşüşle haziranda 290,3 milyon dolar olarak gerçekleşti. İhracatta en büyük düşüş ise kirazda gerçekleşti. Haziran ayında kiraz ihracatı yüzde 78 gerileyerek 23,5 milyon dolar olarak gerçekleşti.

BİRKAÇ AİLE BİRLEŞİPHALDEN ALIM YAPIYOR

Tarladaki ürün fiyatı ile marketlerdeki raf fiyatlarının uzun yıllardır açık olduğunu söyleyen Tavşan “Bunu etkileyen birçok faktör var. Lojistik, depolama, ambalaj, market kârı, hal giriş çıkış vs vs. Burada bir suçlu aramak doğru değil. Girdi maliyetleri oldukça yüksek” dedi. Tüketicinin direkt olarak hallerden alışveriş yapabilmesinin mümkün olup olmadığını sorduğumuz Tavşan “Hallerde perakende satış yok. Buna uygun alt yapı da yok Ayrıca biz toptancılara ürün veriyoruz. Burada toptan fiyatına perakende verirsek işler karışır. Ancak son yıllarda birkaç aile birleşip meyve-sebze alışverişini hallerden yapıyor. İki kasa domates, iki kasa salatalık, patlıcan, biber alıp bölüşüyorlar. Bu da bir nevi perakende satış gibi oluyor” ifadelerini kullandı.