Patatesin yerini bilgisayar alıyor! Kapadokya dijital verinin merkezi olacak

Kapadokya'daki kayadan oyma doğal soğuk hava depoları dijital verilerin saklanması için kullanılacak. Ahiler Kalkınma Ajansı (AHİKA) tarafından hazırlanan çalışmayla enerji verimliliği ve güvenlik avantajları sebebiyle Nevşehir'deki yerlerin veri merkezlerine dönüştürülmesi planlanıyor.

Dijital dünyanın temel taşı konumundaki veri merkezlerinin, büyük ölçekli veri depolama, işleme ve yönetme işlevleriyle ülkeler için her geçen yıl önemi artıyor.

Tarihi, doğal ve turistik güzellikleriyle Türkiye'nin en popüler gezi alanlarından olan Nevşehir, jeolojik yapısı sebebiyle artık teknolojik bir merkeze dönüşecek.

İnternet ve telekomünikasyon sistemlerinin verilerini barındıran merkezleri yer altına taşımayı hedefleyen AHİKA'nın "Veri Merkezi Kurulumu Fizibilite Analizi Çalışması" tamamlandı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca kabul gören çalışmayla yurt içi ve dışındaki veri merkezi yatırımcılarının Nevşehir'e yönelmesi bekleniyor.

"NEVŞEHİR DEPREM RİSKİ EN AZ OLAN İLLERDEN BİRİ"

AHİKA Genel Sekreteri Bekir Varol, dünyada sosyal medya ağlarının artması ve son yıllarda yapay zeka uygulamalarının yaygınlaşmasının veri merkezi ihtiyaçlarını ortaya çıkardığını söyledi.

Kapadokya'nın güvenli bir yer olması, fiziki yapısı, coğrafi konumu dolayısıyla veri merkezleri açısından çok sayıda avantaja sahip olduğuna dikkati çeken Varol, şöyle konuştu:

"Çalışmamızda Nevşehir'de kurulacak veri merkezinin yatırım ve işletme maliyetinin İstanbul ve Ankara'ya kıyasla yüzde 45 düşük maliyetli olabileceğini gördük. Elektrik giderinin de İstanbul'a kıyasla yüzde 24 oranında düşeceğini hesapladık. Veri merkezlerinin kurulması için yer seçilmesinde doğal veya insan kaynaklı afet ile savaş ve terör risklerinin az olması önemli. Nevşehir deprem riski en az olan illerden biri ve ülkenin de ortasında. Bu yüzden veri güvenliği sağlanmasında önemli potansiyele sahip."

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yeni teşvik sisteminde yer alan "Yerel Kalkınma Hamlesi Programı" ile Nevşehir'de kurulacak yer altı veri merkezlerine özel teşvikler de sağlanacağını kaydeden Varol, "Bakanlıkça özel sektör yatırımlarına teşvikler sunulacak. 240 milyon liraya kadar kredi desteği, makine teçhizat hibe desteği, vergi muafiyeti ve indirimi ile SGK işveren kurum desteği sağlanacak." diye konuştu.

"BÜYÜK TEKNOLOJİ FİRMALARI VERİ MERKEZİ YER ARAYIŞI İÇİNDE"

Varol, projenin bölgede istihdamın artmasına katkı sağlayacağını belirterek, Kapadokya'nın ileriki süreçte veri merkezi ihtisas alanlarının merkez üssü haline geleceğine inandığını söyledi.

Kapadokya'daki yer altı depolarının, veri merkezlerinin en büyük gideri kapsamındaki enerji sarfiyatını düşüreceğini ifade eden Varol, şunları kaydetti:

"Veri merkezleri çok yüksek yatırım maliyeti gerektirip istikrarlı ve düzenli gelir yapısına sahip olması nedeniyle günümüz ekonomisinde tercih edilmektedir.

Bu merkezler, veri güvenliğinin sağlanmasıyla verinin işlenmesi ve katma değerinin artırılması gibi hususlar içermesi sebebiyle teknoloji firmaları ve ülkelerin stratejik önemde gördüğü mekanizmalardır.

En önemli bileşeni enerjidir. 7 gün 24 saat serverlar (sunucular) ve ağ mekanizmalarının çalışması ciddi enerji gideri oluşturmaktadır.

Isınan ekipmanların soğutulması için de iklimlendirmeye ihtiyaç duyuluyor. Veri merkezleri dünyada kullanılan tüm elektriğin yüzde 2'sini tüketiyor.

2030 yılında yapay zeka kullanımının artmasıyla bu rakamın yüzde 4'e ulaşması bekleniyor. AHİKA olarak Kapadokya'nın jeolojik yapısından faydalanmak için proje geliştirdik.

Bölgedeki yer altı depolarında sıcaklık yaz kış 6 ila 10 derece civarındadır. Yurt dışında da büyük teknoloji firmaları veri merkezi yer arayışı içinde. Biz de Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerden veri merkezi yatırımcılarıyla görüşmekteyiz."