Zeytinyağı fiyatları uçtu! Litresi 400 lirayı geçecek

Geçen sene olağanüstü rekolte veren zeytinyağı, bu yıl yaşadığı düşüşü, devreden stokla dengeledi. Türkiye’nin hâlen 330 bin tonluk zeytinyağı bulunuyor. Ancak fiyatlar 2 kattan fazla arttı. Sektör temsilcileri zammı, girdi maliyetlerinin yüzde 150 artmasına bağlıyor. Zeytinyağının litresinin 400 lirayı geçmesi bekleniyor.

KAAN ZENGİNLİ'NİN HABERİ - Zeytinyağı üretiminde bu yıl, dünyayı da etkisi altına alan küresel iklim nedeniyle geçen seneye oranla düşük rekolte bekleniyor. 2022’de 421 bin ton olan üretimin bu yıl 180 bin tona kadar düşeceği tahmin ediliyor.

Geçen yıldan kalan 150 bin tonla birlikte Türkiye’nin bu seneki stoku 330-350 bin tona ulaşıyor.
Ancak fiyatların yüzde 100’ün üzerinde artacağı tahmin ediliyor. Türkiye’nin iç pazarda 150-200 bin ton tüketimine rağmen zeytinyağındaki yüksek fiyatları değerlendiren sektör temsilcileri, girdi maliyetlerini gerekçe gösteriyor. Üretim, toplama, işleme, şişeleme ve lojistik maliyetlerinin geçen yıla göre yüzde 150 arttığı belirtiliyor.

İncir, Üzüm, Pamuk, Zeytin ve Zeytinyağı Tarım Satış Kooperatifleri Birlikleri (TARİŞ) zeytinyağı alım fiyatını 295 lira olarak açıklarken, üreticide 250 lira maliyetle çıkan zeytinyağı, raflarda 400 liradan satışa sunuluyor.

İÇ PAZARDA REKOLTE İYİ

Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi Başkanı Dr. Mustafa Tan “Geçen yılki rekolte çok olağanüstüydü. 2023’ün yok yılı olduğu düşünüldüğünde rakam çok kötü değil” dedi.

Tan, fiyatların artmasındaki en büyük nedenin girdi maliyetlerindeki yükseliş olduğunu söyledi. Küresel zeytinyağı pazarında sıkıntılar olduğunu, Türkiye’nin ihracat yasağının kalması gerektiğinin altını çizen Tan, ambalajlı yağ ihracatının arttırılması için dökme yağ ihracatının azaltılmasının kesin çözüm olmadığını, ambalajlı ve kutulu ihracatın teşvik edilmesi gerektiğini ifade etti.

MALİYETLERİ YÜKSELDİ

Dünyanın aksine Türkiye’de fiyat artışının yüksek talepten değil, maliyetlerdeki artıştan kaynaklandığına dikkat çeken Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TDGF) Yönetim Kurulu Başkanı Demir Şarman da girdilerin döviz kurlarıyla bağlantılı olduğuna işaret etti. Şarman “Dünyayla ayrışmanın nedeni bu” ifadesini kullandı.
Fiyat artışlarının yükselen tarımsal girdi maliyetleri nedeniyle olduğunu belirten gıda sanayi sektörü, krediye erişim noktasında kolaylık talep ediyor.

İHRACAT YASAĞI ETKİLEMEDİ

Ege Sanayi Odası (EBSO) Yağ Sanayi Meslek Komitesi Meclis Üyesi Nejat Özduran, ihracat yasağının süresiz uzatılmasının iç piyasada fiyatlara etkisi olmadığını söyledi. Özduran “Yasağın başladığı ağustostan bu yana fiyatlar yükseldi, aksine hiç düşmedi. Dövize bağlı olarak artacak da. İspanya’da 9 avro civarında. Bu şartlarda Türkiye’de iç piyasada fiyat düşüşü de beklenemez. Zeytinyağının maliyeti 250-270 TL. Fiyatların yükseleceğini bekliyorum” değerlendirmesinde bulundu.

TARİŞ'İN ALIM FİYATI 295 LİRA

TARİŞ Zeytin ve Zeytinyağı Birliği Başkanı Hilmi Sürek, 2023-2024 sezonu zeytinyağı alım fiyatını kilogram başına 295 lira olarak belirlediklerini bildirdi. Sürek bu fiyatın, üreticinin alın terini karşılayabilmesi ve ürünün değerini bulması açısından önemli olduğunu ifade etti.

TAKLİT VE TAĞŞİŞE DİKKAT

Zeytinyağı taklit ve tağşişi yapılabilen en uygun ürün. Muhtemel fiyat artışında bu yıl çok fazla taklit ürünün piyasaya girebileceği uyarısında bulunan sektör temsilcileri “Zeytinyağına ayçiçeği, pamuk veya fındık yağı karıştırılıyor. Bakanlığın özellikle bu seneye dikkat etmesi gerek. Denetimler arttırılmalı” çağrısı yaptı.