Hayalet evlere neşter! Fırsatçılara vergi ayarı geliyor

Yüzde 25 zam sınırına takılmak istemeyerek evini boş tutanlara kötü haber… Hükûmet dünyada uygulanan boş konut vergisini Türkiye’de devreye alacak. Sektörde fiyatların artmasına neden olan fırsatçılara vergi cezası kesilecek. Sektör temsilcileri uygulama ile fahiş konut fiyatlarının düşeceğini ifade ediyor. Yalnızca İstanbul’da 500 bin boş tutulan yani ‘hayalet ev’ bulunuyor.

Kaydet

NECMİ ÇİÇEKÇİ'NİN HABERİ - Fahiş kira artışlarına karşı yüzde 25 artış sınırı getiren hükûmet, boş tutulan evlere de vergi artışı getirme hazırlığında. Bu kapsamda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Körfez gezisi sonrası ilk sinyali verdi. ‘Hayalet Evler’ olarak tabir edilen bu boş evler ile ilgili bir çalışma yapılacağını belirtti. Alınan bilgiye göre Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı koordinasyonunda bir düzenleme üzerine çalışılıyor. Bu kapsamda Türkiye genelinde boş tutulan evlerin bölge bölge haritası çıkarılacak, yüksek kira beklentisiyle boş tutulanların vergileri artırılacak.

KISA SÜREDE MECLİS’E GELECEK

Mal sahiplerinin yüksek vergi yerine, satış fiyatında veya kirada indirimi tercih etmesi sağlanacak. Böylece bu evlerin ikamete açılması hedeflenecek. Mal sahiplerinin yüksek vergi ödemek yerine evin satış fiyatı ya da kirasında indirime gitmesi sağlanacak. Bu şekilde arz sıkıntısı aşılmaya çalışılırken bu kapsamda Türkiye’deki boş evlerin haritası da çıkarılacak. Düzenlemenin kısa sürede tamamlanarak teklif olarak Meclis’e sunulması bekleniyor. Bu haftaki sayfamızda bu konuyu dünyadaki örnekleri ile anlatmaya çalıştık…

EN FAZLA STOK MALTA VE JAPONYA'DA

Dünyanın birçok ülkesinde boş kalan evlerden vergi alınıyor. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütünün (OECD) 2022 yılında ‘boş evler’ konusunda hazırladığı kapsamlı bir rapor bulunuyor. Buna göre konut stoku içinde boş ev oranı en fazla olan ülkelerinde başında sırasıyla Malta, Japonya, Kıbrıs, Macaristan, ABD, Finlandiya, Şili, Slovenya, Slovakya, Avustralya, İrlanda ve Kanada sayılıyor. Malta, Japonya, Kıbrıs ve Macaristan’da boş evlerin mevcut konut stoku içindeki payı, yüzde 12’nin üstünde. Bu oran ABD’de ise yaklaşık yüzde 11. Bu, ülkede yaklaşık 16 milyon konutun boş olduğu anlamına geliyor. OECD’ye göre boş konut oranının en düşük olduğu ülkeler arasında ise İzlanda, İsviçre ve İngiltere var. Bu ülkelerde boş konut oranı yüzde 3’ün altında.

Hayalet evlere neşter! Fırsatçılara vergi ayarı geliyor

KANADA'DA BOŞ EV ORANI YÜZDE 26 DÜŞTÜ

Boş evlerin, kentlerdeki barınma sorununu artırmasına karşı bazı ülkeler son dönemde çeşitli tedbirler alıyor. İlk ve en önemli örnek Kanada’dan… 2017 yılında Kanada’nın British Columbia eyaletinde ‘boş ev ve spekülasyon vergisi’ uygulamaya konuldu. Eyaletin en büyük şehri Vancouver’da bu vergi sayesinde boş ev sayısı 2017-2020 yılları arasında yüzde 26 düştü. Söz konusu vergi evin değeri üzerinden alınıyor. Gelecek yıl Vancouver’da evini 6 aydan uzun süre boş tutanlar evlerinin değeri üzerinden eyalete yüzde 1, belediyeye ise yüzde 5 vergi ödemek zorunda kalacak. Bu 1 milyon dolarlık boş evi bulunan bir vatandaşın ek 60 bin dolar vergi ödemesi gerektiği anlamına geliyor. Söz konusu vergiyle elde edilen gelirler sosyal konut yapım bütçesine aktarılıyor.

İRLANDA HÜKÜMETİ DE BU YIL DEVREYE ALIYOR

Kanada’nın yanında konut fiyatlarının son yıllarda hızlı bir artış gösterdiği İrlanda’da da hükûmet gelecek yıldan itibaren boş ev vergisini uygulamaya alacağını duyurdu. 2023 bütçe sunumunda yer alan bilgiye göre İrlanda genelinde son 1 yılda 30 günden az süre kullanılmış konutlardan konut değeri üzerinden yüzde 0,3’lük ek emlak vergisi alınacak. İrlanda hükümeti bu yolla yaklaşık 3-4 milyon avro ek vergi geliri elde edileceğini belirterek amacın gelirleri artırmak değil ev sahiplerini evlerini kiraya vermeye teşvik etmek olduğunu açıkladı.

AVUSTRALYA

Avustralya’da da benzer uygulamalara gidiliyor. 2018 yılı itibarıyla Melbourne kentinde, altı aydan fazla bir süre bir evi boş bırakan ev sahiplerine o evin değerinin yüzde 1’i kadar yıllık vergi ödeme yükümlülüğü getirildi. Ayrıca ülke çapında da yeni bir konut alıp o evi altı ay süreyle boş bırakan yeni alıcılara en az 5.500 Avustralya doları ceza verme yetkisi devreye sokuldu.

HOLLANDA

Hollanda’da da Amsterdam Belediyesi, altı aydan uzun bir süre evinin boş olduğunu beyan etmeyen ev sahiplerine 9.000 avroya kadar ceza verilmesini öngören bir yasal düzenlemeyi tartışıyor.

İSPANYA

İspanya’da mayıs ayında parlamento tarafından onaylanan konut yasası kapsamında barınma hakkı amacıyla alınan birçok kararın arasında; belediyelere, boş evlerin emlak vergilerini yüzde 150’ye varan oranda artırma yetkisi verilmesi de bulunuyor. Barcelona kentinde ise yerel yönetim, boş evlere karşı farklı bir taktik uyguluyor. 2016 yılında yapılan yasal düzenleme kapsamında Barcelona’daki yerel yönetim, iki yıldan fazla süre boş bırakılan bir eve, sosyal konut amacıyla kullanmak için geçici olarak el koyabiliyor.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN: CEZA UYGULAYACAĞIZ

Yüksek kiralarla ilgili nasıl bir çözüm bulunacağını ve boş duran evlerden vergi alınıp alınmayacağına ilişkin kısa bir açıklama yapan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan “Şimdi Bakanlığımızın konuyla ilgili çalışması var. Bu çalışmayla da bunların üzerine gideceğiz. Yani bunların yanına bu kâr kalmayacak. Fahiş kira artışını ve konut fiyatlarını durdurmak için gerekirse ceza uygulamasına da gideceğiz. Vatandaşlarımızı açgözlü bir avuç azınlığın kâr hırsına kurban edemeyiz. Vatandaşımızın alım gücünü düşürmemek, enflasyona ezdirmemek için yaptığımız zamlara göz diken ev sahipleri bunun bedelini ödemek zorunda kalacak. Hangi konuda olursa olsun fahiş fiyat artışlarına giden, piyasanın dengesini bozan yaptığı davranışın cezasını çekecektir” ifadelerini kullandı.

VERGİ UYGULAMASIYLA FIRSATÇILIK SON BULUR

İstanbul’daki emlakçılar, hayalet evlere çokça denk geldiklerini dile getirerek “‘Zam sınırı var, niye kiralayayım’ diyenler var. Evlerini boş tutup, belki ilerleyen aşamada piyasanın yükseleceğini öngördükleri için hareket edenlerin de sayısı yüksek. Kiracıyı çıkaramayacağım için boş kalsın daha iyi, diye düşünenler evlerini kiraya vermiyorlar. Elinde birden fazla evi bulunanlar da bekliyor. Yabancı vatandaşlar da yılda 1-2 ay kullanıyor, geriye kalan aylarda ev boş duruyor. Bir tarafta konut arayan binlerce insan, bir tarafta ise binlerce hayalet konut” değerlendirmesini yapıyor. Tüketici Dernekleri ise yaptıkları açıklamada “Boş duran evlerden yüksek vergi alınmalı. Devlet bunu tespit ederek, gerekli yaptırımları uygulayabilir. Örneğin, 1 yıldan fazla kiraya verilmeyen evin emlak vergisi 5 katına çıkarılabilir. Böylece caydırıcılık da sağlanabilir” dediler.

500 BİN EV BOŞ TUTULUYOR

Yapılan araştırmalara göre İstanbul’da yüzde 25 zam sınırına takılmak istemeyerek bilinçli şekilde boş tutulan evlerin sayısı 100 bin civarında. Diğer nedenlerle birlikte bu sayı 500 bini buluyor.

Yayın Tarihi | 23 Temmuz, 2023 - 02:26

Bizi Takip Edin

YORUMLAR