Piyasa rayına oturdu, kiralar düşüşe geçti

Hükûmetin konut piyasasındaki fahiş fiyat artışlarına karşı aldığı tedbirler meyvelerini veriyor. Bu doğrultuda başta büyükşehirler olmak üzere son iki aydır kiralık konut fiyatları ardı ardına yüzde 4’lük bir düşüş gösterdi. Ekonomi yönetimi 2024 yılında düşüş eğiliminin süreceğini ifade ediyor.

NECMİ ÇİÇEKÇİ'NİN HABERİ - Dünya pandemi ile birlikte ciddi bir ekonomik kriz içine girdi. Başta Avrupa ülkeleri olmak üzere, dünyanın en gelişmiş ülkeleri alarm durumuna geçti. Küresel çapta yaşanan ekonomik buhran Türkiye’yi de etkiledi. Döviz fiyatlarında yaşanan artış, enflasyonu tetikledi. Bu da konut, otomobil, temel gıda ve dayanıklı tüketim malları başta olmak üzere bütün piyasayı olumsuz etkiledi. Hükûmet ardı ardına aldığı tedbirlerle ateşin büyümesini engelledi. Haziran ayında ekonomi yönetiminde yapılan değişiklik piyasalarda olumlu karşılandı.

YENİ YÖNETİM İYİ BAŞLADI

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve Merkez Bankası (MB) Başkanı Hafize Gaye Erkan’ın ekonomi stratejisindeki yapıcı tavırları piyasanın rayına oturmasına vesile oldu. Enflasyonu artıran en büyük faktörlerden biri olan kiralık konut fiyatları düşüş eğilimine girdi. Son iki aydır başta büyükşehirler olmak üzere kiralık konut fiyatlarında yüzde 4’lük düşüş yaşandı. Son olarak MB Başkanı Hafize Gaye Erkan düşüş eğilimin devam edeceğini ve 2024 yılında kiralık konut fiyatlarında rahatlama olacağını açıkladı.

ANTALYA İLK SIRADA

En çok konut aranan iller arasında İstanbul ilk sırada yer alırken, megaşehir ilk defa hem satılık hem de aylık fiyat değişiminde görülen düşüşle dikkati çekti. En çok arama yapılan ilk 10’da satılık konutların fiyatı dört ilde, kiralıklar ise altı şehirde düşüş gösterdi. Kiraların en çok düştüğü şehir yüzde 6 ile Antalya olurken, bunu yüzde 5 ile Ankara, yüzde 4 ile İstanbul takip etti.

KİRALIK TALEBİ AZALDI

Özel bir şirketin yaptığı piyasa araştırmasına göre kira fiyatları son iki aydır düşüş eğilimi gösteriyor. Yapılan araştırmada; “Türkiye genelinde ekim ayında önceki aya göre satılık konut fiyatlarında artış görülmezken, kiralık konut fiyatları yüzde 4 oranında düştü” denildi. Öte yandan kiralık konut fiyatlarında önceki ay da yüzde 4’lük düşüş yaşanmıştı. Ayrıca kiralık-satılık konut arama trendi ekimde satılık konut lehine yükselişe geçti ve aramaların yüzde 56’sı satılık, yüzde 44’ü ise kiralık konutlar için yapıldı.

TEDBİR ALMAYA DEVAM EDECEĞİZ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, evin kirasını 2 bin 500’den 7 bin 500’e çıkarmanın ‘insafa sığmadığını’ belirterek fahiş fiyat balonunu söndürecek tedbirleri artık hayata geçireceklerini vurguladı. Erdoğan “Otomobil piyasasında alınan tedbirlerin sonuçlarını gördük. Konut fiyatları ve kiralarda da dengelenme başladı. Yakında her ikisinin de piyasa gerçekleriyle uyumlu rakamlara geleceğine
inanıyorum” diye
konuştu.

2024 YILINDA DAHA NET HİSSEDECEĞİZ

Merkez Bankası Başkanı Hafize Gaye Erkan kira fiyatlarındaki düşüşe dikkat çekerek şu açıklamayı yaptı: Online platformlardan takip edilen verilere göre başta büyükşehirler olmak üzere ülke genelinde kiralık konut fiyatlarının düşüş eğilimine girdiği görülmektedir.

2024 ve 2025 yıllarında kira fiyatlarında ciddi düşüşler görüleceğini de söyleyen Erkan “Enflasyonun ana eğiliminde bir gerileme başladı. Kasım ayı öncü göstergeleri de aylık enflasyondaki gerilemenin devam edeceğine işaret etmektedir. Bu da gayrimenkul ve kira üzerindeki baskıyı azaltacaktır. Genel hatlarıyla enflasyondaki düşüş kira ve konut fiyatlarına olumlu yansıyacaktır” dedi.

NE YAPILDI?

> Yüzde 25 zam sınırı
2022 Temmuz yüksek fiyat artışlarının önüne geçilmesi adına; kira zam sınırı yüzde 25 ile sabit hâle getirildi. Uygulama piyasada etkili oldu. 2023 Temmuz ayında uygulamanın bir sene daha devam etmesine karar verildi. Uygulamaya uyan da uymayan da oldu. Ancak genel hatlarıyla fahiş kira artışlarında frene basıldığı görüldü.

> Ara bulucu sistemi
Kira zam sınırı ile birlikte kiracı ve ev sahipleri arasında yaşanan meselelerin çözümüne yönelik ‘ara buluculuk sistemi’ devreye alındı. Mahkemelerde biriken kira zam davalarında gözle görülür bir düşüş yaşandı. Ev sahibi ve kiracılar karşılıklı iyi niyet çerçevesinde ortak noktada buluşmayı başardı.

> Kimlik doğrulama şartı
Sahte ilanlar ile piyasayı manipüle edenlere karşı da birtakım tedbirler geliştirildi. Kira ve konut fiyatlarını yükseltmek adına birden fazla sahte ilan giren fırsatçıların önüne geçildi. 1 Kasım’dan itibaren girilen kiralık ve satılık konut ilanlarına ‘kimlik doğrulama’ zorunluluğu getirildi.

NE YAPILACAK?

> Kredi kampanyası yolda
Kira fiyatlarındaki yükselişin önüne geçmek adına yeni arzların teşvik edilmesi, bunun için de konuta ulaşımın kolaylaştırılması gerekiyor. Hükûmet tam da bu noktada yeni bir kredi kampanyası üzerinde çalışıyor. Bu doğrultuda 18 yıl vadeli ve uygun ödeme şartlarında bir kampanyanın sene sonuna kadar duyurulması bekleniyor.

> Boş evlere düzenleme
Boş tutulan evlerin piyasaya kazandırılması adına bir takım çalışmalar yapılıyor. Konuyla ilgili konuşan Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, “Bir taraftan yüksek kiralar, diğer taraftan evlerin boş tutulması; bu kabul edilecek bir şey değil. Buna bir çözüm bulmak gerekir. Bu konuyla ilgili bir çalışmamamız var. Bir teşvik sistemi getirilebilir” dedi.

> Hazine arazileri açılıyor
Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki’nin kiraları düşürmek için hazine arazilerini imara açacaklarını söylemesi konut piyasasını hareketlendirdi. Bu çerçevede müteahhit ve vatandaşlara uygun şartlarda hazine arazilerinin satışı gündemde. Bakan Özhaseki konuyla ilgili fizibilite çalışmalarına başlandığını söyledi.