Şehirlerin dijital dönüşümü başlıyor! Akıllı şehirler için beş yıllık yol haritası açıklandı
Trafikten kentsel dönüşüme, atık yönetiminden sokak aydınlatmasına kadar 50 akıllı şehir uygulaması beş yıl içinde hayata geçirilecek. Yeni yol haritasıyla bütün belediyeler dijital sisteme geçerken, TOKİ’nin yeni konut projeleri de “akıllı bölgeler” anlayışıyla inşa edilecek
Türkiye’de şehirlerin önümüzdeki beş yıldaki dijital dönüşümünün yol haritası belli oldu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan 2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yapay zekâ, büyük veri, nesnelerin interneti ve dijital ikiz teknolojilerinin kullanılacağı plan kapsamında belediyecilik hizmetlerinden ulaşıma, çevre yönetiminden afet hazırlığına kadar onlarca uygulama devreye alınacak. Amaç, şehir yönetiminde dijitalleşmeyi artırırken vatandaşın günlük hayatını kolaylaştıracak ortak bir sistem oluşturmak.
81 İL, DİJİTAL ŞEHİR YOL HARİTASI HAZIRLAYACAK
Eylem planının ilk adımı bu yıl atılacak. 2026 sonuna kadar Türkiye’deki 81 ilin tamamı kendi akıllı şehir stratejisini ve yol haritasını hazırlayacak. Belediyelerde özel akıllı şehir birimleri kurulacak, şehir planlamasında dijital veri tabanlı yeni modele geçilecek. Büyükşehirlerin ardından ilçe belediyeleri de sisteme dâhil edilerek şehirlerin altyapısı tek bir dijital standartta buluşturulacak. Bakanlık, farklı kurumların birbirinden bağımsız sistemler kurmasının önüne geçmeyi hedefliyor. Böylece belediyelerin kullandığı dijital altyapılar ortak veri sistemiyle birbirine entegre çalışacak.
KENDİ TEKNOLOJİMİZ İLE GERÇEKLEŞTİRİYORUZ
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, “5 yıllık Akıllı Şehir Eylem Planımız hazır. Vatandaşın hayatını kolaylaştıracak 50 uygulamayı hayata geçireceğiz. 81 ilde dijital dönüşümü hızlandırırken akıllı şehir teknolojilerinde yerliliği artıracak, kendi teknolojimizi geliştireceğiz” dedi.
VATANDAŞA DOKUNACAK PROJELER HAYATA GEÇİYOR
Planın vatandaşın günlük hayatına en çok dokunacak bölümü ise şehir hizmetleri olacak. 2029 yılına kadar bütün şehirlerde Dijital Şehir Yönetim Merkezleri kurulacak. Trafik yoğunluğu, çevre temizliği, altyapı arızaları, park ve yeşil alanlar ile belediye hizmetleri tek merkezden anlık takip edilecek. Gerçek zamanlı trafik yönetim sistemiyle kavşak ve sinyalizasyon düzenlemeleri yapılacak, atık toplama araçları çöp konteynerlerinin doluluk oranına göre rota belirleyecek. Akıllı sokak aydınlatmaları ise enerji tüketimini azaltacak şekilde çalışacak.
İnşaat sektörünü dönüşüm ve altyapı yatırımları sırtladı
TOKİ KONUTLARI AKILLI OLACAK
Eylem planının en dikkat çeken başlıklarından biri de kentsel dönüşüm ve yeni konut projeleri oldu. TOKİ tarafından yapılacak yeni yerleşim alanları “Akıllı Bölgeler” yaklaşımıyla tasarlanacak. Konutlarda su ve enerji tüketimi sensörlerle takip edilecek, kayıp ve kaçaklar anlık tespit edilecek. Yeni hayat alanlarında yeşil enerji sistemleri ve çevre dostu altyapılar ön plana çıkacak. Bakanlık, akıllı şehir teknolojilerinin özellikle kentsel dönüşüm projelerinde standart hâline getirilmesini hedefliyor. Böylece yeni mahallelerde enerji verimliliği yüksek, dijital altyapısı güçlü yaşam alanları oluşturulacak.
AFETLERDE ERKEN UYARI DÖNEMİ
Yeni strateji yalnızca belediye hizmetlerini değil, afet yönetimini de kapsıyor. Deprem, sel ve diğer afetlere karşı erken uyarı ve kriz yönetim sistemleri kurulacak. Yapay zekâ destekli veri analiziyle riskli bölgeler izlenecek, kriz anında kurumlar arasında koordinasyon dijital platformlar üzerinden sağlanacak. Bakanlık, iklim kriziyle mücadele kapsamında şehirlerin daha dirençli hâle getirilmesini ve afetlere hazırlık kapasitesinin artırılmasını hedefliyor.
YERLİ TEKNOLOJİYE DESTEK
2030 hedefleri kapsamında akıllı şehir teknolojilerinde yüzde 80 yerli üretim şartı aranacak. Bakanlık, sektörde faaliyet gösterecek 500 yerli girişimci şirketi desteklemeyi planlıyor. Türkiye’de geliştirilecek akıllı şehir çözümlerinin Türk Devletleri Teşkilatı başta olmak üzere yakın coğrafyadaki ülkelere ihraç edilmesi de hedefler arasında yer alıyor.
Türkiye’nin 5 yıllık Akıllı Şehir Eylem Planı yayımlandı: 81 il için dijital dönüşüm yol haritası
İŞTE 2026-2030 TAKVİMİ
2026: 81 il akıllı şehir stratejisini hazırlayacak, belediyelerde akıllı şehir birimleri kurulacak.
2027: Büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesi sisteme dâhil olacak, yüzlerce belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı planlar hazırlanacak.
2028: En az 50 akıllı şehir uygulaması sahada kullanılmaya başlanacak.
2029: Bütün illerde Dijital Şehir Yönetim Merkezleri hizmete girecek.
2030: Akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim hedefi uygulanacak ve Akıllı Şehir Kanunu yürürlüğe girecek.

