Masada sahada hesapları bozduk: Türkiye’den tarihî adımlar...
Masada sahada hesapları bozduk: Türkiye’den tarihî adımlar... "Bu görsel AI desteğiyle oluşturulmuştur."
Türkiye’nin Libya’nın ardından Lübnan’la da yaptığı anlaşma Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile İsrail’in planlarını boşa çıkardı.
NATO, Türk dünyası ve COP31 gibi küresel ölçekli toplantılara ev sahipliği yapan Türkiye sahada da tarihî adımlar atıyor. Afrika, Asya ve Orta Doğu’da anlaşmalar ve kalıcı hamlelerle adından söz ettiren Türkiye, Libya ile yapılan deniz yetki anlaşmasının ardından Lübnan ile Askerî Mali İş Birliği Anlaşması ve Nakit Destek Uygulama Protokolü imzaladı. Anlaşmayı gazetemize değerlendiren Müstafi Amiral Cihat Yaycı şu tespitte bulundu: Bu anlaşma sadece Orta Doğu açısından değil, Doğu Akdeniz için de önemli bir gelişmedir. Anlaşmanın somut amacı, Lübnan’ın askerî teçhizat ve hizmet ihtiyaçlarına destek sağlamak ve eğitim iş birliğini geliştirmektir. Stratejik önemi ise Lübnan’ın kendi güvenliğini sağlama kapasitesini artırırken Türkiye’nin bölge ülkelerini ortak çıkarlar etrafında bir araya getirme kapasitesini göstermiştir.
Libya’da Bingazi ve Beyrut’ta halkın temsilcilerinin ardından Lübnan Meclisinin aldığı karar, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de neyi savunduğunun giderek daha iyi anlaşıldığını gösteriyor. Türkiye ile iş birliğinin kendi ülkelerinin egemenlik haklarını ve güvenliğini de güçlendirdiği düşüncesi, artık bölge meclislerinin kararlarına yansıyor. Orta Doğu, İsrail ve Filistin açısından Lübnan devletinin ve ordusunun güçlenmesi, ülkenin egemenliğini koruma ve krizin bölgeye yayılmasını önleme artısı sağlıyor. İsrail’in Gazze’de yürüttüğü soykırım ve Lübnan’a yönelik saldırıları karşısında bölge ülkelerinin diplomatik dayanışması önem taşımaktadır.
Masada sahada hesapları bozduk: Türkiye’den tarihî adımlar...
MAVİ VATAN İÇİN HAYATÎ ÖNEM TAŞIYOR
Küresel ticaret, enerji ve iletişim açısından Doğu Akdeniz, Süveyş üzerinden Avrupa ile Asya’yı bağlayan deniz ticaretinin, enerji hatlarının ve kıtalararası veri taşıyan denizaltı kablolarının kesiştiği bir bölgedir. Buradaki bir güvenlik krizi, navlun ve sigorta maliyetlerinden enerji arzına ve uluslararası veri akışına kadar geniş bir alanı etkileyebilir. Türkiye’nin Lübnan, Suriye, Libya ve Mısır’la geliştirdiği ilişkiler, deniz ticaret yollarının ve kritik altyapının korunması, denizde arama kurtarma ve kriz anlarında bilgi paylaşımı için ortak çalışma zemini oluşturabilir. Mavi Vatan açısından bu iş birliği, Türkiye’nin kendi deniz yetki alanlarını savunurken kıyıdaş ülkelerle de coğrafyanın üstünlüğü ve hakkaniyet temelinde ilişki kurabilmesinin bir örneğidir. Türkiye’nin bölgedeki diplomatik ve askerî iş birliğini genişletmesi, Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve İsrail’in, Türkiye’yi çevreleme ve Kıbrıs Türklerini Ada çevresindeki kaynaklardan dışlama girişimlerine karşı bölgesel dengeyi güçlendirir. KKTC’nin egemen eşitliği ve Kıbrıs Türklerinin Ada çevresindeki kaynaklar üzerindeki hakları bu yaklaşımın ayrılmaz parçasıdır. Türkiye, bu ilişkileri bir Doğu Akdeniz Barış, İstikrar ve Güvenlik Paktı önerisine dönüştürebilecek lider ülkedir. Lübnan, Suriye, Libya ve Mısır’la farklı alanlarda gelişen iş birliği, saldırganlığı caydırma, krizlerin yayılmasını önleme ve deniz ticaretiyle kritik altyapıyı koruma gibi ortak hedeflere bağlanabilir.
GÜÇ DENGESİ YENİDEN ŞEKİLLENİYOR
Anlaşmanın ‘görünenin ötesinde stratejik karşılığı olduğu’ tespitinde bulunan Lübnanlı uzman Ömer Abdulkerim “Türkiye artık Lübnan sahasında fiilen var. Hem de oldukça düşük maliyet ve uzun süreli bir anlaşma sayesinde. Daha öncesinde Lübnan’da bir ret cephesi hâkimdi ve anlaşmayı engelliyordu. Bu cephe etkisizleştirildi ve sonuç alındı. Diğer belirleyici faktörler ise İran’ın zayıflaması, Suriye rejiminin ortadan kaldırılması ile Hizbullah ve Ermeni partilerinin savaş ve mali kriz sebebiyle güç kaybetmesidir. Sağcı partiler ve (Hariri’nin temsil ettiği) Suud çekincesiyle birlikte Türkiye ile her türlü yakınlaşmaya karşı durmuşlardı. Bu güçlerin zayıflaması veya siyasi sahneden çekilmesi, ana engelin ortadan kalkmasına yol açarak yasanın geçmesini kolaylaştırdı. Bu aynı zamanda Lübnan yönetiminin Amerikan desteğinin her an kesilebileceği ihtimalini göz önüne alarak, ordunun silahlanma kaynağı açısından Türkiye’ye duyduğu güvenin de göstergesi. Olayın İsrail’e bakan tarafında muhtemel bir barış anlaşması durumunda Türk askerî varlığı ve etkisi çok kritik önem arz edecek. Lübnan Meclisinin onayladığı anlaşma, kademeli bir İsrail geri çekilmesinin sağlanması konusunda uluslararası baskıya hazırlık niteliğinde proaktif bir adım olarak da hayatiyet taşıyor. İsrail’in planı Hindistan rotasına (koridoruna) Lübnan’ı dâhil ederek Avrupa’ya gaz ihraç etmek ve Beyrut ile Tel Aviv limanları arasında kardeş liman (ikizleme) projesini hayata geçirmekti. Bu amaçla Fransa’yı da baskı aracı hâline getirdiler ancak bunu başaramadılar. Burada yeni bir düzen şekilleniyor. Önümüzdeki aylarda BM-UNIFIL bölgeden çekiliyor. Türkiye bu zaviyeden bakıldığında da önemli bir boşluğu doldurmaya hazırlanıyor” ifadelerini kullandı.
