Panik yok tedbir var! Türkler korkuyor, Japonlar sükûnetle karşılıyor

Japonya’da depreme karşı en önemli tedbir olarak kentsel dönüşüm yer alıyor. Her binaya yapı malzemesine göre 25 ile 50 yıl ömür biçiliyor. Engel çıkaran mülk sahiplerinin malları kamulaştırılıyor.

AKİF BÜLBÜL - İstanbul’da son yaşanan depremler, kentsel dönüşümün ne kadar önemli olduğunu bir defa daha gözler önüne serdi. Japonya ise yıllar önce uygulanan kentsel dönüşüm sayesinde sık sık yaşanan depremleri hazırlıklı karşılıyor.

Türkiye’de bir deprem anında korku ve panik yaşarken, Japonlar heyecanlanmadan, sükûnet içinde cana ve mala zarar gelmeden depremleri atlatıyor. Japonya’da deprem gibi afetlere karşı belediyeler çok duyarlı hareket ediyor. Görevlerinin başında kentsel dönüşüm ilk planda yer alıyor.

Bir binanın yapım aşamasından yıkım aşamasına kadar her türlü bilgi özel karnede yer alıyor. Mimari projeden altyapı projesine, tesisat projesinden yapı malzemesine kadar her plana yer veriliyor. Yapıların malzemesine göre binalara 25 - 50 yıl arasında bir ömür biçiliyor.

Ömrü dolan binaların yıkımı üç yıl önce bina maliklerine bildiriliyor. Günü geldiğinde hiç taviz vermeden yıkım başlatılıyor. Yıkım esnasında kansere yol açmaması için kanalizasyon başta olmak üzere önce asbestli sistemler itina ile sökülüyor ve imha ediliyor. Bu işlem belediye tarafından gerçekleştiriliyor.

Yıkım ile ilgili bilgiler sokak sakinlerine önceden haber verilerek, mağdur olmaları engelleniyor. Mülk sahiplerinin zorluk çıkarmaması için bina kamulaştırılıyor. Oturanların mağdur olmaması için de yıkılan binaların yerine depreme dayanıklı esnek yapılar inşa edilerek konut ihtiyacı karşılanıyor. Eğer bina sakini kiracı ise emlakçılık sistemi üzerinden gelire göre oturmasını sağlayacak konut bulunmasına yardımcı olunuyor.

Beton ve demir-çelik ağırlıklı binalara 50 yıl ömür biçiliyor. Son dönemde en çok tercih edilen yapı malzemesi ise demir-çelikten oluşan yapılar. Tercih edilmesinin sebebi de yapım ve yıkım aşamasında kolaylık sağlaması. Ahşap yapıların ömrü de 25 yıla kadar çıkabiliyor. Tahta evlerin de ahşap yapılara yakın bir ömrü var tabii.

Belediye sık sık yapıları kontrol ediyor. Risk görülmesi hâlinde vaktinden önce yıkılabiliyor. Müstakil veya birkaç katlı konutlar arasında süresi dolduğu hâlde yıkmak istemeyenler güçlendirme yapmak zorunda. Bu konuda da belediyeler yardımcı oluyor. Bu durumdaki kişilere kredi desteği de veriliyor. Binaların yıkımı özel sektör tarafından yapılıyor.

Bina ile ilgili mühendisler tarafından hazırlanan rapor sonrasında yıkım ihalesine çıkılıyor. Şartlara uyan firmalar üzerinden enkaz kaldırılıyor. Yıkım aşaması da belediyenin kontrolünde tabii. Türkiye’de olduğu gibi binaların temeli atılırken taş, kaya kullanılmıyor. Toprak tercih ediliyor. Temelde toprak olması depreme karşı esnekliği kolaylaştırıyor. Taş ve harç ile temel atılması deprem anında parçalanma ve kaymalara yol açtığı için tercih edilmiyor.