Şehir ayağa kalktı ve şahlandı: Malatya’yı yeniden inşa ettik
Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, sahadan gelen tecrübeli bir isim, nitekim kısa bir süre içinde depremin yaralarını sarmakla kalmamış, şehri şirin binalarla donatmış, su meselesi, trafik meselesi, çöp, artıma derken âdeta çağ atlatmış.
Eski Malatya çarşısı hareketli ancak karışıktı, yollar dardı, trafik akmazdı, yer yer barakalar vardı. Malatya 6 Şubat zelzelesinde Hatay’dan sonra en büyük hasarı alsa da vefat sayısı az olduğu için kenarda kaldı.
Dünya Bankası belediyeler altyapılarını toplasın diye hibe dağıttı, Bundan Hatay 360 milyon avro, Kahramanmaraş 280 milyon Euro, Gaziantep 177 milyon avro, Adıyaman 169 Malatya ise 151 milyon pay aldı. Lakin Malatya sadece yaralarını sarmakla kalmadı, geleceğin şehrini inşa etti.
Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er o dönemi şöyle anlattı: Biz hem şehir merkezinde kentsel dönüşüm yaptık hem de çeperlerde yeni semtlere imza attık. Mesela İkizce bölgesinde 27.615 konut ve 600 iş yeri inşa edildi. Burası Türkiye’nin en büyük şantiyesiydi. Sadece ev değil parklar bahçeler, mektepler, spor alanları, camiler 7 ayrı sosyal tesis yaptık. Organize sanayii ve Üniversitesi ile gözde bir semt oldu yerleşenler 50 bini aştı. İki büyük spor kompleksi ve Hastane için de çalışmaya başladık.
İkizce alt yapısı sıfırdan yapıldığı için planlı ve düzenli oldu 2,2 milyar liraya mal olan ileri teknolojili biyolojik arıtma tesisi kurduk, burada atık sular temizlenip sulamada kullanılacak ele geçen kuru atıklar da çimento sanayiine malzeme olacak.
İkizce’ye banliyö treni hattı için çalışmaya başladık.
TEK ŞERİTTEN DÖRT ŞERİDE
Her şehrin bir merkez caddesi olur bizim de İstiklal Caddemiz meşhurdur. Binaları geri çektik, yolu genişlettik, raylı sistemin bütçesini ayarladık. Birçok tek şeritli caddeyi 4 şerit yaptık, trafik akmaya başladı.
Yeraltı sularını direne ederek kanallara aldık, tarım arazilerine akıttık. Çiftçilerimize jenaratörler dağıttık. Enkazları döktüğümüz 1 milyon m²lik alanı millet parkı yapacağız. Gençlik merkezleri ve spor tesisleri hayli ilgi gördü, açılacaklar da var. Kitap kafelerimiz çok tuttu, kütüphanemiz 7/24 hizmete amade, büyük bir taleple karşılaştık.
Malatya içinde ise yıkılan mahallelerimizi rezerv alanı ilan ettik, hemşerilerimizi komşularından akrabalarından doğup büyüdükleri çevreden koparmadık. 400 hektarlık bir alanda çalışmaları tamamladık takriben 125 bin mesken inşa ettik ki şu anda %95 oranında bitti diyebiliriz. 350 dönümlük bir araziyi spor köyü hâline getiriyoruz, çoğu tamamlandı.
NEZİH BİR ŞEHİR OLDU
Bundan böyle şehir içindeki sanayii olmayacak, depoları, hurdacıları, mermercileri şehrin dışına alacak, onlara yurt içi ve yurt dışına hitap eden binalar kazandıracağız. Burası tekstil ağırlıklı bir şehir, iki adet daha sanayi çarşısı yapacak ve Aselsan gibi teknoloji önderi firmaları çağıracağız.
Malatya’mızda 60-80 yıllık bir altyapı vardı, içme suyu yollarda kaybolurdu. Onları elden geçirdik, asbest boruları değiştirdik, yakında tamamlayacağız, arıtılmamış tek damla su bile bırakmayacak, sulamaya destek olacağız.
Depremde suyumuz kesildi, bir hafta çamurlu aktı. 70 milyon avro finans bulduk, yedek suyumuzu hazırladık.
TEK MERKEZDEN ÇOK MERKEZE
Şehrin tek çarşısı, bir merkezi vardı, çökünce esnaf yıkıldı. Eskiden şehirde yolun altı üstü diye tabir kullanılırdı. Bazı mahalleler daha mutenaydı. Şimdi şehrin üç merkezi var ve her yanı itibarlı. İmar düzenlemesi ile aradan farklar kalktı.
Zoru tercih ettik, en büyük rezerv alanını inşa ettik. TOKİ güzel işlere imza atacağını biliyorduk, millet bahçeleri, bisiklet yolları yaptık.
Malatya’nın Kuzey Kuşak Yolu yaklaşık 12 yıldır devam eden bir çalışma o hızla gitse belki 6-7 yıl daha alacaktı. Hummalı bir faaliyet başlattık ve 6 ay gibi kısa bir zamanda 17 km’yi alt yapısı ve peyzajı ile hizmete açtık. Karayollarının üzerinde çalıştığı Kuzey Çevre Yolu da açılınca Malatya trafiği hayli rahatlayacak.
Yolcu kapasitesi artık 2 milyondan fazla! Malatya Havalimanı yeni terminal binası ilk yolcularını ağırladı
YOK BÖYLE BİR DEVLET
Çarşımız âdeta yok olmuştu, insanlar hasarlı binalarda çalışıyorlardı, çatlaklar yıkıntılar karmakarışıktı. Biz “Çıkın, buraya yeniden yapalım” deyince karşı koyanlar oldu ve bizim bir yılımız boşa gitti. Sayın Vali’miz kararlı durdu, hasarlı kısmı yıktık, fore kazıklar çakarak çiçek gibi yaptık. Biz bitince alacağı hâli biliyorduk ama esnafı inandırmakta zorlandık. Şimdi tertemiz binaları dağıttık, bize direnen esnaf gelip gitmeye başladı, şimdi soruyorlar; “Bizim binalarımızı ne zaman yıkacaksınız?” İyi de o zaman bütçelerimiz vardı, rezerv alanları ile bunları yapacaktık, şimdi kervan kaçtı. Elbette oraya da el atacağız ama zaman alacak. İki ay içinde depremle ilgili tek iz kalmayacak. Konteynerler de kaldırılacak. Hasılı Malatya yaşanacak bir şehir oldu. Zelzeleden sonra başka vilayetlere göçen hemşehrilerimizi geri çağırıyoruz, gelin burada huzurlu ferah bir hayat sizi bekliyor.
