Sosyal medyada yasa dışı ticaret: Günlük kiralık evlerde düzen kontrolden çıktı
Sosyal medyada yasa dışı ticaret: Günlük kiralık evlerde düzen kontrolden çıktı "Bu görsel AI desteğiyle oluşturulmuştur."
Türkiye'de günlük ve saatlik kiralık konutlar, izin belgesi zorunluluğunun ardından sosyal medya ve WhatsApp gruplarına taşınmaya başladı. Saatlik kiraların 700 liradan başladığı kayıt dışı pazarda denetim ve vergi kaybının yanı sıra kimlik kontrolü, gizli kamera ve site sakinlerine yönelik tehdit iddiaları da dikkat çekiyor. Uzmanlar, konunun ekonomik boyutunun ötesinde ciddi güvenlik riskleri barındırdığına işaret ediyor.
Turizm maksadıyla konut kiralamalarında izin belgesi mecburiyeti getirilirken, sektör temsilcileri pazarın önemli bir bölümünün açık ilan platformlarının dışına çıktığını, sosyal medya hesapları, bireysel mesajlaşmalar ve WhatsApp grupları üzerinden müşteri bulunduğunu belirtiyor. Böylece hem denetim hem de vergi takibi zorlaşırken, konu yalnızca kayıt dışı ekonomi olmaktan çıkarak asayiş ve toplumsal güvenlik meselesine dönüşüyor.
Piyasadaki günlük kiralık konut sayısının yaklaşık 150 bin olduğu tahmin ediliyor. Buna karşılık izin belgeli konutların sayısının bu rakamın oldukça gerisinde kaldığı ifade ediliyor. Açık ilan sitelerinde denetim ve yaptırım riskinin artmasıyla birlikte bazı işletmecilerin Instagram, Facebook ve TikTok gibi sosyal medya platformlarına yöneldiği, müşteri trafiğini ise WhatsApp ve Telegram grupları üzerinden sürdürdüğü kaydediliyor.
Sosyal medyada yasa dışı ticaret: Günlük kiralık evlerde düzen kontrolden çıktı
SAATLİK KİRA 700 TL’DEN BAŞLIYOR
Pazarın daha ileri boyutunda ise saatlik kiralama yöntemi bulunuyor. İlanlarda saatlik dairelerin 700 liradan başlayan fiyatlarla sunulduğu, günlük kiraların ise 4 bin liraya kadar çıktığı görülüyor. Bu modelde konutların kısa süreli ve sık aralıklarla farklı kişilere kullandırıldığı belirtiliyor.
Özellikle yönetim ve denetimin zayıf olduğu, çok sayıda konutun bulunduğu siteler bu faaliyetler açısından elverişli hâle gelebiliyor. Kimlik kontrolü yapılmadan müşteri kabul edildiği yönündeki iddialar ise konunun güvenlik boyutunu öne çıkarıyor. Kontrolsüz kiralamalardan rahatsız olan ve durumu yönetime ya da yetkililere bildiren sakinlerin tehdit edildiği öne sürülüyor.
Günlük ve saatlik kiralanan konutlarda gizli kamera kullanıldığına ilişkin vakalar da özel hayatın gizliliği açısından ayrı bir risk oluşturuyor. Konaklama amacıyla tutulan dairelerde görüntü kaydedilmesi, bu kayıtların saklanması veya üçüncü kişilere ulaştırılması ciddi hukuki sonuçlar doğurabiliyor.
Sosyal medyada yasa dışı ticaret: Günlük kiralık evlerde düzen kontrolden çıktı
KAYIT DIŞI YAPILAN TİCARET HAKSIZ REKABETİ BÜYÜTÜYOR
İzin belgesiyle faaliyet gösteren, vergi ödeyen ve mevzuatın gerektirdiği yükümlülükleri yerine getiren işletmeler, kayıt dışı çalışan konutlarla fiyat rekabetinde dezavantaj yaşıyor. Kamu açısından ise beyan edilmeyen kira gelirleri vergi kaybına yol açarken, kimlik bildirimi ve denetim süreçlerinin dışında kalan konutlar asayiş risklerini artırabiliyor.
Günlük ve saatlik kiralama faaliyetleri, aynı binada yaşayan vatandaşların huzurunu ve güvenliğini de etkiliyor.
