4481 sayılı kanunla getirilen mükellefiyetler Deprem Vergileri -2-

Ek Kurumlar Vergisi''nin hesaplanması Kamuoyunda kısaca "Deprem Vergileri" olarak adlandırılan 4481 sayılı Kanunun getirdiği vergi ve düzenlemelerle ilgili açıklamalara Ek Kurumlar Vergisi''nin hesaplanması ile devam ediyoruz: Yıllık Beyanname Veren Mükelleflerin Ek Vergi Matrahı, Oranı, Beyanı ve Ödenmesi Ek verginin matrahı: 1998 yılı ile ilgili olarak beyan edilip üzerinden vergi hesaplanması gereken gelir veya kurumlar vergisi matrahıdır. Dolayısıyla mükellefler, 1998 yılı beyannamelerinde gösterilen matrahı, aynen ek vergi matrahı olarak alacaklardır. 1998 yılı ile ilgili olarak verilen yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinde, dönem sonucunun zararlı olması veya muhtelif indirim ve istisnalar dolayısıyla vergiye tabi matrahları bulunmayanlar, ayrıca ek gelir veya ek kurumlar vergisi beyannamesi vermeyeceklerdir. 1998 yılında ticari veya mesleki kazancını, hayat standardı esasını dikkate alarak beyan etmiş olan mükelleflerin, hayat standardı esası dikkate alınmak suretiyle bulunan gelir vergisi tarhiyatına esas matrahları, ek verginin de matrahını oluşturmaktadır. Öte yandan 1998''de verdikleri yıllık gelir vergisi beyannamesinde ücret gelirlerine de yer vermiş bulunan gelir vergisi mükelleflerinin, bu gelirlerinin 12 milyar lirayı aşan kısmı, - 26.11.1999 tarihinde de ücret geliri elde ediyor olmaları koşulu ile- yine bu bölümde yer alan açıklamalara göre vergilendirilecektir. (Bkz. Aşağıda 1.4.3. numaralı alt bölüm). 1998 yılında sadece ücret geliri dolayısıyla beyanname verenlerin, bir başka deyişle 1998 yılında sadece ücret geliri beyan edenlerin ise, 12 milyar liralık istisna sınırını aşmayan ücretleri için ek gelir vergisi beyannamesi vermelerine gerek bulunmamaktadır. Kendilerine özel hesap dönemi tayin edilen ukrumların 1998 yılı içinde sona eren hesap dönemine ait yıllık kurumlar vergisi beyannamesinde yer alması gereken matrah, ek verginin de matrahıdır. Tasfiye halinde bulunan kurumların 1998 yılı ile ilgili olarak beyan ettikleri kurumlar vergisi matrahı üzerinden ek vergi hesaplayarak ödemeleri gerekmektedir. Ek vergi yukarıda açıklandığı şekilde belirlenen matrahların yüzde beşi olarak hesaplanacaktır. Bu şekilde hesaplanan ek vergi, vergi dairelerinden ücretsiz olarak elde edilecek beyanname esas alınarak 27 Aralık 1999 tarihine kadar (bu tarih dahil) beyan edilecek ve hesaplanan vergi ilki bu tarihe kadar, diğerleri 2000 yılının Şubat, Nisan, Haziran, Ağustos ve Ekim aylarında olmak üzere 6 eşit taksitte ödenecektir. Götürü Usulde Vergilendirilen Ticari ve Mesleki Kazanç Sahibi Mükelleflerin Ek Vergi Matrahı, Oranı, Beyanı ve Ödenmesi 1998 yılı ticari ve mesleki kazançları götürü usulde tespit edilen gelir vergisi mükelleflerinin 1998 takvim yılına ilişkin götürü matrahları ek verginin matrahıdır. 1998 yılı içinde yeni işe başlayan mükelleflerin götürü matrahları, 1998 yılı için uygulanan götürü safi kazanç tutarlarının kıst döneme isabet eden kısmı olduğundan, bu mükelleflerin ek vergi matrahı da kıst dönem için hesaplanan götürü matrahtır. Ticari ve mesleki kazançları götürü usulde tespit edilen gelir vergisi mükellefleri için ek gelir vergisi yukarıdaki tabloda yer alan tutarlar dikkate alınarak idarece tarh ve tahakkuk ettirelecektir. Tahakkuk eden vergi, ilki 27 Aralık 1999 tarihine kadar (bu tarih dahil) diğerleri 2000 yılının Haziran ve Ekim aylarında olmak üzere 3 eşit taksitte ödenecektir. Ücret Geliri Elde Edenler İçin Ek Verginin Hesabı ve Ödenmesi 26.11.1999 tarihi itibariyle ücret geliri elden eden ve 1998 yılında elde ettikleri ücretlerinin vergi matrahları toplamı 12 milyar lirayı aşması dolayısıyla ek gelir vergisi mükellefi de olan ücretlilerin ek gelir vergisi matrahı, ücretlerin gelir vergisi matrahından 12 milyar lira istisna düşüldükten sonra kalan tutardır. Ücretlerin diğer gelirler ile birlikte beyan edildiği durumlarda bu istisna sadece ücret gelirine isabet eden vergi matrahına uygulanacaktır. Uygulanmayan istisna tutarının diğer gelirlere ilişkin matrahtan düşülmesi mümkün değildir. Vergi yukarıda belirtilen matraha % 5 oranı uygulanarak hesaplanacaktır. Ücretlilerin ek gelir vergisi işverenler tarafından yapılacak ücret ödemelerinden kesilecektir. 1998 yılında elde ettiği ücretlerini yıllık beyanname ile beyan etmiş olanlar ek vergi yükümlülüklerini, yukarıda 1.4.1. no''lu bölümde yaptığımız açıklamalara göre yerine getireceklerdir. Bu durumda, bu mükelleflerin ücretleri üzerinden ek gelir vergisi kesilmeyecek, bunların söz konusu vergiyi yıllık beyanname ile beyan ettikleri gelir vergisi matrahlarının toplamı üzerinden ödemekte olduklarına dair vergi dairesinden alacakları bir yazıyı, ücret almakta oldukları işverenlere ibraz etmeleri gerekmektedir. 1998 yılında elde ettiği ücretlerini beyan etmeyen ücretlilerin 1998 yılında ücret geliri elde ettiği işveren ile 26 Kasım 1999 tarihinde kendilerine ücret ödemesinde bulunan işverenin farklı olması durumunda, 1998 yılında elde ettiği ücretlerinin gelir vergisi matrahı toplamından 12 milyar liralık istisna düşüldükten sonra kalan tutarı ve bunun üzerinden hesaplanan ek gelir vergisi tutarının her bir taksite isabet eden kısmını kesintisiyi yapacak olan işverene bildirmeleri gerekmektedir. Bu bildirim birden fazla işverenden ücret elde edilmesi halinde en yüksek ücretin alındığı işverene yapılacaktır. Söz konusu işverenden alınan ücretin, ödenmesi gereken vergi taksidini karşılamaması halinde ücretli arta kalan kısmı, diğer işverenler tarafından kesinti suretiyle ödenmesini sağlamak üzere dilediği işverene bildirecektir. Üretliler, 1998 yılında ücret geliri elde ettiği işverenden, ücret gelir vergisi matrahını gösteren bir yazı alarak bu bildirime ekleyeceklerdir. İşveren değişikliğinin sözkonusu olmaması durumunda ücretlinin bu durumu işverene bildirmesi üzerine işverenler vergi matrah ve tutarlarını kendi kayıtlarını esas alarak hesaplayacaklardır. İşverenler, kendilerine bildirilen veya kendilerince tespit edilen ek vergi matrahı üzerinden % 5 oranında hesaplanan ek vergiyi 26 Kasım 1999 tarihinden sonra birincisini ilk ücret ödemesinden, diğerlerini üçüncü, beşinci, yedinci, dokuzuncu eve onbirinci ücret ödemelerinden kesecek ve ertesi ayın 20. günü akşamına kadar vereceği muhtasar beyannamenin "Diğer Ödemeler ve Kesintiler" tablosunda boş bulunan satırlarından birisinde bu verginin ismini ve kesilen taksit tutarını belirtmek suretiyle beyan edip ödeyeceklerdir. EK GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İLE İLGİLİ DİĞER HUSUSLAR: 4481 sayılı Kanunla ihdas olunan ek gelir ve ek kurumlar vergisine ilişkin olarak, özellikle uygulama açısından önem taşıyan diğer düzenlemeler ise şunlardır. -Ödenen ek gelir ve ek kurumlar vergisi, gelir ve kurumlar vergisi uygulamasında gider yazılmayacaktır. -Tarh dönemi geçtikten sonra, gelir ve kurumlar vergisi ile ilgili olarak bulunan matrah farkları üzerinden de ikmalen veya re''sen ek gelir ve ek kurumlar vergisi tarhiyatı yapılabilecektir.. İkmalen veya re''sen tarh olunan ek vergi için ayrıca, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca gerekli gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası uygulanacaktır. -Ek gelir vergisi ve ek kurumlar vergisi üzerinden ayrıca fon payı hesaplanmayacaktır. DEVAMI YARIN