4481 sayılı kanunla getirilen mükellefiyetler Deprem Vergileri -3-

4481 Sayılı Kanunun 6. maddesi ile bina, arsa ve arazilerin 1999 yılı emlak vergisi matrah ve nispetleri üzerinden bir defaya mahsus olmak üzere ek emlak vergisi alınması öngörülmüştür. Maliye Bakanlığı 1.12.1999 tarih ve 23893 sayılı Resmi Gazete''de yayımladığı 1 seri no''lu Ek Emlâk Vergisi Genel Tebliği ile bu verginin uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemiştir.

2.1. VERGİNİN KONUSU 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu''nun 1 ve 12''nci maddelerinde belirtilen ve emlâk vergisine tabi tutulan bina, arsa ve araziler ek emlak vergisinin de konusunu oluşturmaktadır.

2.2. MÜKELLEF 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu''nun 3 ve 13''ncü maddelerine göre, bina ve arazi vergisinin mükellefi, bina, arsa ve arazinin maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa bina, arsa ve araziyi malik gibi tasarruf edenlerdir. Belirtilen sıfatlardan birine sahip olunması dolayısıyla emlâk vergisinin 1999 yılında mükellefi olanlar, ek emlak vergisinin de mükellefidirler.

2.3. MUAFLIK VE İSTİSNALAR 2.3.1. Brüt Alanı 120 m2''yi Geçmeyen Konut İstisnası Türkiye sınırları içinde sahip olunan konutlardan brüt alanı 120 m2''yi geçmeyen ve mükellefçe seçilen bir tanesi, ek emlak vergisinden müstesna tutulacaktır. Sahip olunan konut veya konutların brüt alanının 120 m2''yi geçmesi halinde, ek emlak vergisine ilişkin istisna uygulanmayacaktır. Brüt kullanım alanı tabiri, emlak vergisi matrahının hesaplanmasında esas alınan ve binalara ilişkin emlâk vergisi beyannamesinin 20 no''lu satırındaki m2''yi ifade etmektedir. Brüt alanı 120 m2''den küçük birden fazla konuta sahip olunması halinde, hangi konut için istisnadan yararlanılmak istendiği bir dilekçe ile ilgili belediyeye bildirilecektir. Mükelleflerin tercih ettiği bu konutları için belediyece ek emlak vergisi hesaplanmayacaktır. Mükelleflerin Türkiye sınırları içinde brüt alanı 120 m2''den küçük tek konutu olsa dahi, bu konut için istisna uygulanabilmesi amacıyla ilgili belediyeye yine bir dilekçe verilmesi zorunludur. Hisseye düşen brüt alanı 120 m2''yi geçmeyen birden fazla konuta sahip olunması halinde de, ilgili belediyeye dilekçeyle müracaat edilecek ve bu hisseli konutlardan tercih edilen biri için ek emlak vergisi hesaplanmayacaktır. Buraya kadar yapılan açıklamaları aşağıdaki örneklerle canlandırabiliriz.

ÖRNEK 1- Mükellefin, (A) belediyesi sınırları içerisinde üç ayrı konutu olup, bu konutların her birinin brüt alanı 120 m2''yi geçmemektedir. Mükellefin, bu konutlarından tercih ettiği birisi için dilekçe vermesi halinde, tercih ettiği konut için ek emlak vergisi ödemeyecektir.

ÖRNEK 2- Mükellefin, (A) ve (B) belediyesi sınırları içerisinde iki meskeni vardır. Mükellef, (A) belediyesi sınırları içindeki konutunun bürüt alanı 130 m2''dir. (B) belediyesi sınırları içinde bulunan konutunun ise brüt alanı 100 m2''dir. Mükellef, (B) belediyesi sınırları içinde bulunan 100 m2''lik konutu için dilekçe vermesi halinde istisnadan yararlanabilecektir. Mükellefin, (A) belediyesi sınırları içindeki konutu için istisnadan yararlanması mümkün bulunmamaktadır.

ÖRNEK 3- Mükellefin, (A) ve (B) belediyesi sınırları içinde 1/2 hisse ile sahip olduğu ve hissesine düşen brüt kullanım alanı 120 m2''nin altında olan iki konutu vardır. (A) belediyesi sınırı içinde bulunan konutundaki brüt alandan mükellef payına düşen hisse 65 m2, (B) belediyesi sınırı içindeki konutun brüt alanından mükellef payına düşen hisse ise 60 m2''dir. Konut istisnasının uygulanmasında bu hisselerin toplam miktarı 125 m2 değil, mükellefin tercih edeceği konuttaki hisse dikkate alınacak ve bu konut için istisna uygulanacaktır. ÖRNEK 4- Mükellefin, (A) ve (B) belediyesi sınırları içerisinde iki konutu vardır. Bu konutların her birinin ayrı ayrı brüt alanı 120 m2''nin üzerindedir. Mükellefin sahip olduğu her iki konutun da brüt alanı 120 m2''yi geçtiğinden, her ikisi için de ek emlak vergisi ödeyecektir. 2.3.2. Deprem Bölgesinde Bulunan Bina, Arsa ve Araziler ile Depremde Varlıklarının Yüzde 10''unu Kaybedenlerin Gayrimenkullerine İlişkin İstisna Bolu, Kocaeli, Sakarya, Yalova illerinin merkez ve ilçelerinde bulunan bina, arsa ve araziler ek emlak vergisinden istisna edilmiştir. Bu sayılan illerin sınırları dahilinde bulunan gayrimenkuller nedeniyle ek emlak vergisi ödenmeyecektir. Diğer taraftan, 17.8.1999 veya 12.11.1999 tarihinde meydana gelen depremlerde varlıklarının en az yüzde on''unu (tevsik edilmek kaydıyla), eşini veya birinci derecede kan hısımlarından birini kaybedenlerin bina, arsa ve arazileri de ek emlak vergisine tabi tutulmayacaktır. Varlıkların en az yüzde on''unu, eşini veya birinci derece kan hısımlarından (çocuklar, anne veya baba) birini kaybetmeleri nedeniyle ek emlak ergisinden muaf olanlar, durumu gayrimenkullerinin bulunduğu belediyeye bir dilekçe ile bildireceklerdir. Dilekçeye herhangi bir belge eklenmesine gerek bulunmamaktadır. Buna rağmen varlıklarının en az yüzde on''unu kaybeden mükelleflerin kendilerinden belge talep edilmesi halinde, bu durumu, depremin vukua geldiği yerdeki il ve/veya ilçe idare kurulundan alacakları yazılar ile belgelendirmeleri gerekmektedir.

DEVAMI YARIN