Aralık ayının getirdikleri
Aralık ayı, mali takvim açısından herhangi bir özelliği olmayan bir ay idi. Ancak 1999 içerisinde çıkartılan Kanunlarla, önemli bir ay haline geldi. Bu sebeple, bu ay, bu yıla özgü olarak yerine getirilmesi gereken yükümlülükleri, hatırlatma amacı ile listelemek istiyoruz. Köşemizi, bu listelemenin dışında, deprem vergileri ile ilgili sürenin azalması dolayısıyla, yine soru/cevaplara ayırdık. 27 Aralık: Bugün, ek gelir ve ek kurumlar vergisine ilişkin vergi beyannamelerinin verilmesi ve verginin 1. taksidinin ödeme süresinin son günü. 31 Aralık: Ek motorlu taşıtlar vergisinin 1. taksidinin ödeme süresinin son günü (Diğer taksit Mart ayında ödenecektir.) -Ek Emlâk Vergisi 1. taksidinin ödeme süresinin son günü (Diğer taksit Mart ayında ödenecektir.) -Gayrimenkulünün değerini daha önce yüksek beyan etmiş olanlardan dileyenlerin bu değeri düşürmek için yeniden emlâk vergisi beyanname verme sürelerinin son günü.
SORULAR/SORUNLAR
SORU: Vadesi Ocak ayında dolacak olan 183 günlük Hazine bonosu satın almıştım. Vadenin dolduğu 19 Ocak gününde banka, tarafıma faiz ödemesi yaparken içerisinden faiz vergisi kesecek mi? Faiz vergisi, bana yapılan ödemenin tamamı üzerinden mi kesilecek? Bu faiz gelirini elde ettikten sonra beyanda bulunmamız gerekecek mi? (Naci Erciş/Bursa)
CEVAP: 1.1.2000 tarihinden sonra yapılacak devlet iç borçlanma senetlerine ililşkin faiz ödemeleri, faiz vergisine tabidir. Dolayısıyla, size yapılacak faiz ödemelerinden de bu vergi kesilecektir. Ancak vergi, sadece faiz üzerinden hesaplanacak olup, ana para üzerinden herhangi bir vergi hesaplanması söz konusu değildir. Bu faiz dolayısıyla, deprem vergilerine yönelik olarak, ayrıca herhangi bir beyanname vermeniz gerekmiyor. Ancak bu geliriniz dolayısıla, indirim oranı ve beyan sınırlarına bağlı olarak, belki 2001 senesinde, gelir vergisi beyannamesi vermeniz gerekebilecektir.
SORU. 1999 yılı Eylül ayında, 2000 model bir aracı satın aldım ve araç bu işlemle trafiğe çıktı. Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi''ni, ben de iki taksitte mi ödeyeceğim? (Kürşat Yula-İstanbul)
CEVAP: Ek motorlu taşıtlar vergisi, 1999''da ödenen motorlu taşıtlar vergisi tutarı kadar olmak durumundadır. Siz, 1999 yılının ikinci yarısında yeni bir araç satın aldığınız için, bu vergiyi yarı oranda, bir başka deyişle sadece ikinci taksit tutarı kadar ödediniz. Dolayısıyla ödeyeceğiniz ek verginin toplam tutarı, bu ödediğiniz 2. taksit tutarı kadar olacaktır. Bu tutarı da, Aralık 1999 ve Mart 2000 olmak üzere iki taksitte ödeyeceksiniz.
SORU: Avcılar semtinde oturan, emekli bir kişiyim. 1994 model Renault marka bir arabam var. Bu araba üzerinden ek motorlu taşıtlar vergisi ödeyecek miyim? (İstanbul)
CEVAP: 4481 sayılı Kanun, ek motorlu taşıtlar vergisi ile ilgili olarak, Bolu, Sakarya, Yalova ve Kocaeli illerinde kayıtlı araçlarla, bu illerde ikamet edenlere ait araçlar dışında, 17.8.1999 veya 12.11.1999 tarihlerinde meydana gelen depremlerle ilgili olarak aşağıdaki istisnaları ihdas etmiştir. a) Varlıklarının en az yüzde onunu kaybedenlerin taşıtları, b) Eşini veya birinci derece kan hısımlarından birini kaybedenlerin taşıtları, c) Depremde hasar gördüğü tevsik edilebilen taşıtlar, ek motorlu taşıtlar vergisine tabi değildir. Durumun bu istisna koşullarına göre değerlendirilmesi gerekmektedir.
SORU: 06 plakalı arabamın ruhsatına LPG gazı ile çalışmasına ilişkin kaydı ekletmek için Ankara''ya gittiğimde, taşıt vergilerine ilişkin makbuzlar yanımda olmadığı için, tekrar ödedim. 2. kez ödediğim vergileri geri alabilir miyim? Ne gibi işlemler yapmam gerekiyor. (Şahin Yılmaz-Denizli)
CEVAP: Taşıt vergilerini mükerrer olarak ödediğinize dair makbuzların birer örneklerini de ekleyerek, taşıtınızın bağlı bulunduğu motorlu taşıtlar vergi dairesine müracaat ederek, 2. kez ödediğiniz vergilerin size iadesini veya ileriki yıllara ait vergilerden mahsubunu, Vergi Usul Kanunu''nun düzeltme hükümlerine göre talep edebilirsiniz.
SORU: Antalya''da Akseki ilçesinde mobilya ticareti ile uğraşmaktayız. Giderlerini ticari kazancımızdan düştüğümüz ve işletmemiz adına kayıtlı bir kamyon ve kamyonetimiz var. Bu araçları, kendi işlerimizde kullanmaktayız. Bu araçlar için ek motorlu taşıtlar vergisi ödeyecek miyiz? (Mehmet Çetintaş-Antalya)
CEVAP: 4481 sayılı Kanunla, "münhasıran yolcu ve yük taşıma faaliyetinde bulunanların, taşımacılık faaliyetinde kullandıkları taşıtlar", ek motorlu taşıtlar vergisinden istisna edilmiştir. Kanaatimce sizin durumunuz, bu tırnak içinde aktardığımız ibare ile belirlenen koşullara uymuyor. Faksınızdan anlaşıldığı kadarı ile siz, münhasıran yolcu ve yük taşıma faaliyetinde bulunmadığınız gibi, araçlarınızı taşımacılık faaliyetinde kullanmayıp, kendi taşıma işlerinizde kullanıyorsunuz. Ancak Kanundaki bu ibarelerin de, çok açık ve net olduğu, kapsamının yeterince çizildiği söylenemez. Bu sebeple, Antalya Defterdarlığı''na müracaat ederek, mukteza talep etmenizde yarar vardır.
SORU: İki siyasi partinin, deprem vergilerinin anayasaya aykırı olduğu gerekçesi ile Anayasa Mahkemesi''ne başvuracaklarını duydum. Ayrıca, başkalarının da böyle davalar açacağını biliyorum. Bu vergiler, Anayasa Mahkemesi''nce iptal edilirse, ödediklerim geri alabilmem için bende ihtirazi kayıt dilekçesi ile beyannamemi verdim. Başkaca bir işlem yapmam gerekir mi, yoksa ihtirazi kayıt dilekçesi vermem yeterli mi? (Hasan Küçük-Adana)
CEVAP. Doğrudan veya dolaylı olarak açılacak bir iptal davası sonucunda Anayasa Mahkemesi''nce verilecek iptal kararı, Resmi Gazete''de yayımlandığı tarihten itibaren hüküm doğuracak, bu tarihten önce tahakkuk etmiş vergilere bir etkisi olmayacaktır. Kararın yayımından önce tahakkuk etmiş vergileri, değil ödenekleri geri almak, ödenmemiş taksitleri daha ödemek yine gerekecektir. Olası bir iptal kararının sonuçlarından yararlanmak, ancak beyannameyi ihtirazi kayıtla vermekten başka ayrıca vergi mahkemesinde dava açmış olma koşuluna bağlıdır. Bu sebeple, sadece ihtirazi kayıt dilekçesi vermiş olmanın, dava açmadıkça, herhangi bir anlam ve önemi yoktur.
