Kanunun 14. Maddesi ile 17.8.1999 ve 12.11.1999 tarihlerinde meydana gelen depremler nedeniyle binalarının veya ticari, zirai, sınai ya da mesleki faaliyete mahsus varlıklarının zarar gördüğü, hasar tespit komisyonlarınca belirlenen kişi ve kuruluşlara, Bakanlar Kurulu kararları kapsamında bankalarca açılacak veya ertelemeye tabi tutulacak krediler ve bu kredilerin teminatına ilişkin işlem ve kağıtlar, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu ile 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınmakta olan damga vergisi ve harçlardan ve bankaların bu krediler ile ilgili olarak her ne nam altında olursa olsun lehlerine aldıkları paralar banka ve sigorta muameleleri vergisinden istisna edilmiştir. İstisna konusu işlemi yapacak kurum ve kuruluşlar, hasar tespit komisyonu raporu hariç başkaca bir belge talep etmeksizin istisnayı re''sen tatbik edeceklerdir. Vergi, resim ve harç istisnasını uygulayan kurum ve kuruluşlar, işlemin yapıldığı veya kağıdın düzenlendiği tarihi izleyen otuz gün içinde ilgililerin bağlı bulunduğu vergi dairesine gerekli bildirimde bulunmak zorundadırlar. Maliye Bakanlığı, bu istisnanın uygulanma şekline ilişkin usul ve esasları, 36 sayılı Damga Vergisi Genel Tebliğinde aşağıdaki şekilde açıklamıştır. 1-Bakanlar Kurulu''nca tabii afet nedeniyle zarar gören çiftçi, esnaf ve sanatkar, serbest meslek mensubu ve sanayi ve ticaret erbabı ile menkul ve gayrimenkul malları zarar gören gerçek ve tüzel kişilerin kredi borçlarının ertelenmesi ve bu kişilere yeni kredi açılması hakkındaki kararnamelerle görevlendirilen bankalar tarafından 17.8.1999 veya 12.11.1999 tarihlerinde meydana gelen depremde zarara uğrayan kişi ve kuruluşlara açılacak krediler için damga vergisi, harç ve banka ve sigorta muameleleri vergisi istisnası uygulanacaktır. 2-Krediden yararlanmak için kişi ve kuruluşların deprem nedeniyle yapılarının veya iktisadi faaliyette kullandıkları varlıklarının zarar görmesi şarttır. 3-İstisna uygulanabilmesi için hasar tespit komisyonu raporu dışında başka bir belge aranmayacaktır. 4-Damga vergisi ve harç istisnası, kredinin alınması ve teminatına ilişkin işlemlere ait olup bu kredilerin daha sonra kullanılması ile ilgili işlem ve kağıtları kapsamamaktadır. 5-Deprem bölgesindeki mükelleflere daha önce açıldığı halde deprem nedeniyle ertelenenaynı nitelikteki krediler ile ilgili olarak yapılacak yeni sözleşmeler de istisnadan yararlanabilecektir. 6-Bankaların yeni açılan veya ertelemeye tabi tutulan bu krediler ile ilgili olarak her ne nam altında olursa olsun lehlerine aldıkları paralar banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi tutulmayacaktır. 7-İstisna uygulayan kurum ve kuruluşlar, işlemin yapıldığı veya kağıdın düzenlendiği tarihi izleyen 30 gün içinde, ilgililerin bağlı bulunduğu vergi dairesine gerekli bildirimde bulunmak zorundadırlar. 8-4481 sayılı Kanunun 17''nci maddesinde damga vergisi, harç ve banka ve sigorta muameleleri vergisine ilişkin istisna hükmünün Kanunun yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe gireceği belirtildiğinden uygulamaya, Kanunun yayımlandığı 26.11.1999 tarihinden (bu tarih dahil) itibaren başlanması gerekmektedir.
AÇIKLAMAMIZ Buraya kadar, 4481 sayılı Kanunla getirilen yeni vergileri veya mevcut vergi kanunları ile ilgili düzenlemeleri açıklamaya ve aktarmaya çalıştık. Bunu yaparken, özellikle uygulamacıları veya fiilen mükellef olarak vergi ödeyecekleri doğru yönlendirebilmek amacıyla, yazılarımızda teknik vergi üslubunu kullanmaya ve açıklamalarımızın yasal dayanaklarını göstermeye çalıştık. Teknik bir dil kullanmak zorunda kalışımız dolayısıyla, değerli okuyucularımızca yeterince kavranamamış hususlar bulunabilir. Bu noktaların aydınlatılmasını ise, sorularınıza bıraktık. Yazı dizimiz burada sona eriyor. Bundan sonra, köşemizin yayımlandığı Pazartesileri, bu vergiye ilişkin yaşanan sorunlar ve çözüm önerilerimizle, sizlerden gelen sorulara ilişkin cevaplarımızı yayınlamaya devam edeceğiz.
Faks: (0 212) 211 99 52

