Deprem Vergileri -5- (4481 sayılı kanunla getirilen mükellefiyetler )

Tarh, tahakkuk ve ödemeler 1998 yılı genel beyan döneminde veya 1998 yılında ortaya çıkan ve vergi değerini tadil eden nedenlere ilişkin olarak beyanname vermesi gerekirken, bu Kanunun yayımı tarihine kadar bina, arsa ve arazi vergisi beyannamesi vermeyen mükelleflerin ek emlak vergisi ise Emlak Vergisi Kanunu''nun 32''nci maddesine göre re''sen belirlenecek emlak vergisi matrahı üzerinden tarh ve tahakkuk ettirilecektir. 2.6. MAHSUPLAR Mükelleflerin daha önce dilekçe vermemeleri nedeniyle ek emlak vergisinin fuzulen tahakkuk ettirilerek tahsil edilmesi halinde, fuzulen tahsil edilen ek emlak vergisi öncelikle, aynı belediye hudutları içindeki diğer gayrimenkullere ait ek emlak vergisinin ikinci taksitine mahsup edilecektir. Bu mahsuba rağmen mahsup edilmeyen bir miktarın kalması halinde, talepleri halinde mükelleflere iade edilebileceği gibi, mükellefin 2000 ve müteakip yıllara ait emlak vergisinden de mahsup edilebilecektir. 2.7. BELEDİYELERCE TAHSİL EDİLECEK EK EMLAK VERGİSİNİN VERGİ DAİRELERİNE YATIRILMASI Emlâk vergisinin bir mahalli idare vergisi olmasına karşılık, 4481 sayılı kanunda ek emlâk vergisi bir merkezi idare vergisi olarak düzenlenmiştir. Bu sebeple belediyeler, mükelleflerden tahsil ettikleri ek emlak vergisi ile mükelleflerin ek emlak vergisini vadesinden sonra ödemeleri nedeniyle tahsil edecekleri gecikme zamanı, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın 20''nci günü akşamına kadar muhtasar beyanname ile bağlı bulundukları vergi dairesine beyan ederek ödemek zorundadırlar. Tahsil ettikleri ek emlak vergilerini yukarıda belirtilen süre içinde yatırmayan belediyelerden, yatırmaya mecbur oldukları vergiler, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilecektir. Ayrıca, 4481 sayılı Kanunun yöneticilerin sorumluluğu ile ilgili 11''inci maddesine göre belediye başkanları, belediyelerin bu Kanun uyarınca tahsil ettikleri ek emlak vergisinin ilgili tahsil dairesine zamanında ve tam olarak yatırılmasından sorumlu bulunmaktadırlar. Bu yükümlülüğe uymayan belediye başkanları adına zamanında ödenmeyen verginin % 10''u tutarında ceza kesilecek ve bu ceza, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre müşterek ve müteselsilen sorumluluk esasına göre belediye başkanlarından tahsil edilecektir. 2.8. EK EMLÂK VERGİSİ HAKKINDA UYGULANACAK KANUN HÜKÜMLERİ Ek emlak vergisi hakkında 4481 sayılı Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanacaktır. 3. EK MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ 4481 Sayılı Kanun''un 7. maddesi ile, 197 Sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu''nun 5. ve 6. maddelerinde yer alan (I), (II), (III) ve (IV) sayılı tarifeler uyarınca motorlu taşıtlar vergisine tabi olan ve 26 Kasım 1999 tarihinde ilgili sicilde kaydı bulunan taşıtlar, bir defaya mahsus olmak üzere, 1999 yılı için tahakkuk ettirilen motorlu taşıtlar vergisi tutarı kadar ek motorlu taşıtlar vergisine tabi tutulmuştur. 3.1. VERGİNİN KONUSU VE MÜKELLEFİ 26.11.1999 tarihli ve 4481 Sayılı Kanunun 7''nci maddesi hükmü gereğince, 197 Sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu''nun 5 ve 6''ncı maddelerinde yer alan (I), (II), (III) ve (IV) sayılı tarifelere göre vergiye tabi olan ve bu Kanunun yayımlandığı 26.11.1999 tarihinde ilgili sicilde kayıtlı bulunan taşıtlar, bir defaya mahsus olmak üzere, 1999 yılı için tahakkuk ettirilen motorlu taşıtlar vergisi tutarı kadar, ek motorlu taşıtlar vergisine tabi olacaktır. Bu tarihten önce söz konusu sicillerden kaydı silinen motorlu taşıtlar ile bu tarihten sonra ilgili sicile kayıt edilecek olan taşıtlar, ek motorlu taşıtlar vergisine tabi olmayacaktır. Ek motorlu taşıtlar vergisinin mükellefi, bu kanunun yürürlüğe girdiği 26.11.1999 tarihi itibariyle trafik, belediye veya liman sicili ile Ulaştırma Bakanlığı''nca tutulan Sivil Hava Vasıtaları Sicilinde adlarına motorlu taşıt kayıt ve tescil edilmiş bulunan gerçek ve tüzel kişilerdir. Bu nedenle, taşıt noter senedi ile satılmış ancak, ilgili sicilde değişiklik yapılmamış ise ek motorlu taşıtlar vergisinin mükellefi, ilgili sicilde adına motorlu taşıt kayıt ve tescilli olan kişidir. 3.2. İSTİSNA VE MUAFİYETLER Bilindiği üzere 4481 Sayılı Kanun, 17.8.1999 ve 12.11.1999 tarihlerindeki deprem afetine maruz kalan Kocaeli, Sakarya, Yalova ve Bolu illerinin merkez ve ilçelerine yeni ihdas olunan vergilerden genel anlamda muafiyet ve istisnalar tanımaktadır. Ayrıca, bu kanunla getirilen vergilerin niteliklerine göre ve özel durumlar dikkate alınarak kanun maddelerinde de bazı özel istisna ve muafiyetler düzenlenmektedir. Buna göre kanunun 7''nci maddesinin ikinci fıkrasında, ek motorlu taşıtlar vergisine tabi tutulmayacak taşıtlar belirlenmiş, diğer taraftan kanunun 3''ncü maddesinde yer alan muafiyet hükümlerinin bu vergi itibariyle de geçerli olacağı belirtilmiştir. Bu nedenle, ek gelir ve ek kurumlar vergisinden muaf olanlar, ek motorlu taşıtlar vergisinden de muaf olacaklardır. Dolayısıyla, ek gelir ve kurumlar vergisinin uygulanmadığı Kocaeli, Sakarya, Yalova ve Bolu illerinin merkez ve ilçelerinde kayıt ve tescil edilmiş taşıtlar, ek motorlu taşıtlar vergisine de tabi olmayacaklardır. Öte yandan kanunun 7''nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, yukarıda sayılan iller dışındaki yerlerde kayıt ve tescil edilmiş bulunan ve 17.8.1999 veya 12.11.1999 tarihlerinde meydana gelen depremlerde; a) Varlıklarının en az yüzde onunu kaybedenlerin taşıtları, b) Eşini veya birinci derece kan hısımlarından birini kaybedenlerin taşıtları, c) Depremde hasar gördüğü tevsik edilebilen taşıtlar, ek motorlu taşıtlar vergisine tabi değildir. Varlıklarının yüzde onunu, eşini veya birinci derece kan hısımlarından birini (çocuklarını, anne veya babasını) kaybetmeleri nedeniyle ek motorlu taşıtlar vergisi muafiyetinden yararlanacak olanlar ile taşıtları deprem nedeniyle hasar görenler, durumu ilgili vergi dairesine bir dilekçe ile bildireceklerdir. Diğer yandan (a) ve (c) paragraflarında belirtilen hasarlar il veya ilçe idare kurul kararları ile tevsik edilecektir. Ayrıca, münhasıran yolcu ve yük taşıma faaliyetinde bulunanların, taşımacılık faaliyetinde kullandıkları taşıtlar ile 197 Sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu''nun (4)üncü maddesinde, özetle, genel ve katma bütçeli idarelere ait taşıtlar, yabancı devlet elçilik ve konsoloslukları ile hariciyecilerine ait taşıtlar ile bizzat maluller tarafından kullanılan özel tertibatlı olarak imal edilmiş taşıtlar, motorlu taşıtlar vergisinden istisna edilmiştir. Bu istisna, ek motorlu taşıtlar vergisi için de geçerli olduğundan, bu sayılan taşıtlar için ek motorlu taşıtlar vergisi ödenmeyecektir. 3.3. VERGİNİN ÖDENMESİ: Bu Kanunun yürürlüğe girdiği 26.11.1999 tarihi itibariyle ilgili sicillerde adlarına taşıt kaydı bulunan gerçek ve tüzel kişiler, bu taşıtlarından dolayı 1999 yılı için tahakkuk ettirilen motorlu taşıtlar vergisinin tamamı kadar olan bu vergiyi, ek motorlu taşıtlar vergisi olarak, iki eşit taksitte ödeyeceklerdir. Ek motorlu taşıtlar vergisinin birinci taksidi, bu kanunun yayımıni izleyen ayın sonu olan 31 Aralık 1999, ikinci taksidi ise 31 Mart 2000 günü mesai saati sonuna kadar, taşıtın kayıt ve tescilinin yapıldığı yerin vergi dairesine veya Maliye Bakanlığı''nca tahsil yetkisi verilen banka şubelerine ödenecektir. Ancak, motorlu taşıtlar vergisinin 1999 yılı son altı aylık dönemi içerisinde ilgili sicillere yeni olarak ilk defa kayıt edilen taşıtlar için tahakkuk eden 1999 yılı motorlu taşıtlar vergisi, sadece ikinci altı aylık döneme ilişkin olduğundan, bu taşıtların ek motorlu taşıtlar vergisi de, altı aylık döneme isabet eden motorlu taşıtlar vergisi miktarı kadar olacak ve iki eşit taksitte yukarıda belirtildiği şekilde ödenecektir. Öte yandan; ödenen ek motorlu taşıtlar vergisi, aynı Kanunun 10''ncu maddesinin (c) bendi hükmü gereğince, gelir ve kurumlar vergisi uygulamasında gider olarak kabul edilecektir.