Sağlık raporu almadan işçi çalıştırmanın müeyyideleri

A -
A +
İnsan hayatının kutsallığından hareketle tüm işverenlerin çalışanlarını ruhen ve bedenen gözetim vazifesi bulunmaktadır. Bu bağlamda çalışanlarının sağlık gözetimi hukuk sistemimizde özel hükümlerle tanzim edilmiştir.
Bu nedenle çalışanların işyerinde maruz kalacakları sağlık ve güvenlik risklerini dikkate alarak sağlık gözetimine tabi tutmaları gerekmektedir. Aksi takdirde hem İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hem SGK yaptırımları söz konusu olmaktadır.

İŞE GİRİŞTE RAPOR ZORUNLU

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işverenler aşağıdaki hâllerde çalışanların sağlık muayenelerinin yapılmasını sağlamak zorundadır. Çalışanların;
  • İşe girişlerinde
  • İş değişikliğinde,
  • İş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalarından sonra işe dönüşlerinde talep etmeleri hâlinde ve
  • İşin devamı süresince, çalışanın ve işin niteliği ile iş yerinin tehlike sınıfına göre Bakanlıkça belirlenen düzenli aralıklarla muayenelerin yapılması gerekmektedir.
Diğer yandan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde çalışacaklar, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz.

İŞ YERİ HEKİMİ TARAFINDAN DÜZENLENEN RAPORLAR

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında alınması gereken sağlık raporlarının iş yeri hekiminden alınması yeterli bulunmaktadır. Belirtilen Kanun yürürlüğe girdikten sonra işe girişlerde çalışanlar için hastanelerden rapor alınması zorunlu değildir.
50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli iş yerleri için ise kamu hizmet sunucuları veya aile hekimlerinden de alınabilir. Raporlara itirazlar Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen hakem hastanelere yapılması gerekmektedir. İtiraz üzerine hakem hastaneleri tarafından verilen kararlar kesin hükmündedir.

RAPOR PARASI

Sağlık gözetiminden doğan maliyet ve bu gözetimden kaynaklı her türlü ek maliyet işverence karşılanması gerekmektedir. Bu maliyetler çalışana yansıtılamaz.
Sağlık muayenesi yaptırılan çalışanın özel hayatı ve itibarının korunması açısından sağlık bilgilerinin gizli tutulması ve paylaşılmaması gerekmektedir. Aksi takdirde doğacak sorumluluklardan işveren sorumlu tutulmaktadır.

SGK YAPTIRIMLARI

SGK Kanunu uyarınca hastalık vakalarında bazı durumlarda işverenin sorumluluğu söz konusu olmaktadır. SGK’ya göre; çalışma mevzuatında sağlık raporu alınması gerektiği belirtilen işlerde,
  • Böyle bir rapor olmadan çalıştırılan,
  • Eldeki rapora aykırı olarak bünyece elverişli olmadığı işte çalıştırılan
Sigortalının, bu işe girmeden önce var olduğu tespit edilen veya bünyece elverişli olmadığı işte çalıştırılması sonucu meydana gelen hastalığı nedeniyle, SGK tarafından sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneklerinin tamamı işverenden faiziyle birlikte alınmaktadır.
Gerek SGK denetim elemanlarının yaptığı soruşturmalarda gerekse yargı kararlarında konuya göre sigortalının işe giriş periyodik sağlık muayenesinin yapılıp yapılmadığı, sağlık gözetim ve denetiminin periyodik olarak takip edilip edilmediği hususlarına ayrı bir önem verilmektedir. 

UYGULANAN İDARİ PARA CEZALARI

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda çalışanlara sağlık gözetimi yaptırılmaması veya işçilerin işe alınırken özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde çalışacaklar için sağlık raporu alınmaması hâllerinde idari para cezası uygulanması öngörülmüştür.
Buna göre yerine getirilmeyen her bir yükümlülük için 2023 yılında çalışan başına 7.755 TL idari para cezası uygulanmaktadır.
Bu cezalar sabit olmayıp her sene yeniden değerleme oranında artırılmaktadır.
UYARI: Küfür, hakaret, bir grup, ırk ya da kişiyi aşağılayan imalar içeren, inançlara saldıran yorumlar onaylanmamaktır. Türkçe imla kurallarına dikkat edilmeyen, büyük harflerle yazılan metinler dikkate alınmamaktadır.