Yargıtay'dan emsal karar: Emeklilik düğümünü askerlikle çözdü!
SGK ile sigortalılar arasında emeklilikte yıllardır süregelen bir "yumurta mı önce çıkar, tavuk mu?" ihtilafı vardır: Hastalık işe girmeden önce mi vardı, yoksa çalışırken mi ortaya çıktı?
Bu husus yaş şartı olmadan az primle derhâl emeklilik için hayati ehemmiyet arz etmektedir. Zira hastalık işe girmeden önce ise malulen emeklilik mümkün değildir.
İşte bu konuda Yargıtay 10. Hukuk Dairesinden ezber bozan taptaze yeni bir karar daha çıktı. Askerliğini yapmış, sağlıklı bir şekilde işe başlamış ancak çalışma hayatı devam ederken amansız bir hastalığa yakalanmış sigortalılar için adaletin kapısı aralandı.
İşte, bir memur adayının şizofreni teşhisiyle başlayan hukuk mücadelesinin zaferle sonuçlanan öyküsü.
ASKERDE SAĞLAM, İŞTE HASTA: ADALET MÜCADELESİ NASIL BAŞLADI?
Dava dosyasındaki bilgilere göre süreç şöyle gelişti: Kahramanımız askerliğini 18 ay boyunca tam sağlıklı bir şekilde tamamlayarak terhis oldu. Ardından özel bir şirkette işe girdi ve sağlık kontrollerinden başarıyla geçti.
1992 yılında ise Adalet Bakanlığı bünyesinde mübaşir olarak göreve başladı. Ancak her şey bu süreçten sonra değişti. Görevi başındayken psikolojik rahatsızlığı ortaya çıktı. Rahatsızlığı o kadar hızlı ilerledi ki, memuriyetinin henüz 8. ayında işinden ayrılmak zorunda kaldı.
YARGI SÜRECİ
Bu zorlu süreçte hukuk sistemi üç farklı aşamada dosyayı inceledi:
1. Yerel Mahkeme:
Mahkeme, davacının %80 oranında şizofreni hastası olduğunu ve bu hastalığın sigortalılık başlangıcından sonra, çalışma hayatı içinde şiddetlendiğini tespit etti. SGK’nın emeklilik talebini reddeden işlemini iptal ederek, davacının malulen emekliliğe hak kazandığına karar verdi.
2. İstinaf Aşaması (Bölge Adliye Mahkemesi):
SGK, karara itiraz ederek davacının hastalığının çok eskiye dayandığını ileri sürdü. Ancak İstinaf Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararını yerinde bularak SGK'nın başvurusunu esastan reddetti.
3. Yargıtay Onayı (10. Hukuk Dairesi):
Son noktayı Yargıtay koydu. 2026 yılı başında verilen bu taze kararla; dosyadaki tüm belgeler, tanık beyanları ve sağlık raporları incelendi. Yargıtay, bölge adliye mahkemesinin kararının hukuka uygun olduğuna ve bozulmasını gerektirecek bir durum olmadığına hükmederek kararı onadı.
KARAR NEDEN KRİTİK?
Bu karar, sosyal güvenlik hukukunda "hastalığın başlangıç tarihi" tartışmalarına ışık tutmaktadır.
* Askerlik Terhisi Kanıttır: Askerliğini sağlıklı yapan birinin, sonradan gelişen hastalığının emekliliğe engel olamayacağı tescillenmiştir.
* Çalışırken Ortaya Çıkma Esası: Sigortalının işe girişte sağlıklı olması ve hastalığın çalışma süresinde kronikleşmesi, maluliyet haklarını doğurur.
HASILIKELAM: İncelediğiniz bu emsal nitelikte Yargıtay ilamı, özellikle "sigorta girişinden önce maluliyet" iddiasıyla emekliliği reddedilen binlerce sigortalıyı ilgilendiren çok kritik bir "ispat" zaferidir. Kararın özünde yatan; askerlik yapabilmiş olmanın ve işe girişteki sağlık raporlarının, SGK’nın "hastalık eski" savunmasına karşı en güçlü delil sayılmasıdır.
Siz de eğer işe girdiğinizde sağlıklıysanız ve sonradan çalışma gücünüzü kaybettiyseniz, SGK’nın "ret" cevaplarına karşı hukuk yoluna başvurmaktan çekinmeyin. Adalet, bazen itiraz üzerine bir hastane sevkiyle bazen de bir Yargıtay ilamıyla tecelli edebilir.
***
"Maluliyet bir acziyet ve tükeniş değil, devletin yorgun düşen bedene ve zihne vefa borcunu ifa vaktidir."
