2001 yılı bütçesi

2001 yılı bütçesinin Büyük Millet Meclisi''nde görüşülmesine Plan ve Bütçe Komisyonu''nda Maliye Bakanı Sn. Sümer Oral''ın sunuş konuşmasıyla geçen hafta başlandı. Biz, bu yazımızda Maliye Bakanı''nın sunuş konuşmasında yer alan önemli bilgileri sunmak istiyoruz.

2001 yılı için hükümetin hedef aldığı temel büyüklükler şunlardır:

Gayri Safi Milli Hasıla 153 katrilyon 405 trilyon lira

Milli gelirdeki büyüme oranı % 4.5

Ortalama dolar kuru 714 bin lira

İhracat 31 milyar dolar

İthalat 54 milyar 500 milyon dolar

Bu büyüklükler dikkate alınarak 2001 yılı bütçesinde

Giderler 48 katrilyon 360 trilyon lira

Gelirler 43 katrilyon 127 trilyon lira

Bütçe açığı 5 katrilyon 233 trilyon lira

Bütçe giderlerinin Gayri Safi Milli Hasılaya oranı % 31.5, gelirlerinin oranı ise % 28.1''dir.

2001 bütçesindeki 48.4 katrilyon liralık ödeneğin dağılımı şöyledir: 2001 bütçesine göre,

Personel giderleri % 21.2 artışla 12 katrilyon lira

* Diğer cari giderler % 24.2 artışla 4 katrilyon 770 trilyon lira

Yatırımlar % 48.8 artışla 3 katrilyon 500 trilyon lira

Transferler % 8.3 azalışla, 28 katrilyon 90 trilyon lira

Faiz ödemeleri % 21.1 azalışla 16 katrilyon 680 trilyon lira.

Bütçenin faiz hariç, gider büyüklüğü 31 katrilyon 680 trilyon liradır ve bu rakam geçen yılın bütçesine göre % 23.8 fazladır. Bu seneki bütçede konsolide bütçe gelirleri olarak 43.1 trilyon öngörülmüştür. Bu rakam 2000 yılının bütçe gerçekleşmesine nazaran % 23.9 oranında fazlalık göstermektedir. Bu duruma göre gerçek vergi artışı 2001 yılı sonundaki yıllık fiyat artışına göre belli olacaktır.

Maliye Bakanı, yeni bütçeyi nihai olarak değerlendirirken yaptığı beyan aynen şöyledir:

"Geçen yıl bu komisyonda 2000 yılı bütçesinin sadece 1 yıllık bütçe hareketi olarak değil, bugünün şartlarının ağırlığı ile geleceğin hedeflerini telif etmeyi dikkate alarak hazırlanmış bir yolaçıcı projenin ilk adımı olduğunu ifade etmiş, bu anlamda 2000 yılı bütçesinin yeni bir sayfa olduğunu belirtmiştim.

Zaman ve olaylar bizim iddiamızda haklı olduğumuzu ortaya koydu.

1 yıllık süre içinde,

Faiz giderlerinin Gayri Safi Milli Hasılaya oranı % 17''den % 11''e

Vergi gelirlerinin nisbeti % 88''den % 52''ye

Bütçe giderleri içindeki payı % 45''ten % 34''e çekilmiştir.

Bütçe açığının GSMH''ye oranı % 11''den % 3.4''e düşürülmektedir."

Bakan bu sözleriyle kamu maliyesinin sağlıklı bir yapıya dönüşmekte olduğunu belirtmek istemiştir.

Biz de Bakanın bu sözlerine aynen iştirak etmekteyiz. Ancak, biz biliyoruz ki bu bütçeyi kağıt üzerinde değerlendirerek tenkit edecekler çıkacaktır. Ayrıca, kamu çalışanlarının tenkitleri acı olacaktır. Ancak, şu gerçek asla unutulmamalıdır. Ülkemiz ekonomisi, geçmişin ideolojik çatışmalarının altında kalmış, terör ve doğudaki PKK olaylarının etkisiyle büyük tahribata uğramıştır. Bizce bu olumsuz faktörlerin çizdiği ekonomik tablo, hazırlanan bütçe tasarısında daha uygununu yapmayı bize göre mümkün kılmamaktadır. Başka bir deyimle, bu bütçe; ülkenin birikmiş zorluklarının belirlediği iradi değil mecburi bir bütçedir.