Mayıs fiyat hareketleri
Devlet İstatistik Enstitüsü''nün mayıs fiyat hareketleri ile ilgili olarak verdiği bilgilere göre söz konusu ayda toptan eşya fiyatları % 1.7, tüketici fiyatları ise % 2.2 arttı. 5 aylık enflasyon rakamları toptan eşyada % 17.1, tüketici fiyatlarında ise % 16 oldu. Yıllık enflasyon toptan eşya fiyatlarında % 59.3 tüketicininkinde ise % 62.7 olarak gerçekleşti. Geçen yıl, bu rakamlar % 63 ve % 50 idi.
Bütün bu bilgilerin ışığında fiyat hareketleri konusuna göz attığımız zaman olumlu bir tablonun önümüzde bulunduğunu kabul etmemiz gerekir. Diğer taraftan hükümetin yıl sonunda hedeflediği % 25''lik enflasyon oranına ulaşılıp ulaşılmayacağı şu anda kesin bir şekilde ifade edilemez ama genel gidiş onu gösteriyor ki, fiyat hareketlerinde 1984''ten itibaren müzminleşen olumsuz durum yavaş yavaş dağılmaya başlamış bulunmaktadır.
Şimdiki durumu bilimsel açıdan değerlendirerek fiyatlar açısından olumlu bir kanaate varmak mümkündür. Bu husustaki düşüncelerimizi evvelki yazılarımızda belirtmiştik. Bu yazımızda, bir başka açıdan olaya yaklaşmak istiyoruz. Bunun için fiyat hareketlerinin 1950 yılından itibaren gösterdiği tabloya göz atmak istiyoruz.
Son 50 yıllık döneme baktığımız zaman 1960-1977 arasının enflasyon açısından olumlu bir manzara gösterdiğini görürüz. Bu gerçeğin analizinde şu önemli hususlar ortaya çıkmaktadır. Söz konsu dönemin başı olan 1960 yılında iç siyaset ortamında hâsıl olan değişiklik sonunda ekonomik alanda çok önemli bir adım atılmış ve planlı döneme geçilmiştir. 1960 yılında kurulan Devlet Planlama Teşkilatı (DPT)''nın faaliyetleri sonunda ülkede bir planlı dönem atmosferi oluşturulmuştur. Bu atmosfer içerisinde çok önemli bir unsur kendisini belli etmiştir. Bu da dengeli kalkınma arzu ve gayretleridir. Toptan eşya fiyat artışları ise 1960''tan 1970''e kadar % 5 ile % 7 arasında, 1970-1977 döneminde de % 25''in altında olmuştur.
İşte bütün ağırlığıyla kendisini 1977 sonlarına kadar hissettiren bu tablo, 1978''de başlayan Halk Partisi''nin 2 yıllık iktidarı zamanında ülke realitelerine ters düşen davranışlar sonunda ve bilhassa IMF''ye karşı gövde gösterisi dolayısıyla bozuldu. Gerçi bu noktada yanlışlık sonradan anlaşıldı, ama iş işten geçmişti. Bunun sonucu olarak fiyat hareketlerinde bir sıçrama meydana geldi. Sonunda da 24 Ocak 1980 kararları alındı. Nitekim geçmişe baktığımız zaman 1977''de % 24 olan Toptan Eşya fiyatlarının 1978''de % 53.6, 1979''da da % 64 olduğunu, bunun üzerine 1980''de 24 Ocak Kararlarının alınmasıyla 1981''de enflasyonun % 34.1''e düştüğünü, 1984''te enflasyonun yeniden alevlenmeye başladığını görürüz. Bu alevlenmede en önemli faktör bize göre iç siyaset ortamındaki akılcı havanın bozulması, bunun sonunda da devlet işlerinde parti çıkarlarının ön plana alınmasıdır.
