Orta Doğu''nun sırları da gömülüyor

Tam 30 yıl Suriye''nin kayıtsız şartsız hakimi olan ve bölgeye mührünü vuran Esad, bugün doğduğu şehirde, trafik kazasında can veren oğlunun yanına defnediliyor. Böylece, Orta Doğu''nun bazı sırları da, toprağa gömülüyor. Gerçekten de; bütün günahları, bütün sevaplarıyla Esad, birçok sırra sahip olan nadir liderlerdendi. Aslında, tümü de demokrasi ile yönetilmeyen Arap ülkelerinin çoğu liderlerinin müşterek özelliklerinden biri bu. Denilebilir ki, Suudi Arabistan Kralı Faysal, Ürdün Kralı Hüseyin ve Fas Kralı II. Hasan da önemli sırlarla, ebediyete intikal ettiler. Özellikle, adı terör olaylarına hatta uyuşturucu kaçakçılığına kadar karışmış Suriye''yi 30 yıl "şiddet" salarak yönetmiş karizmatik bir liderin, beraberinde götürdüğü sırların değeri kendiliğinden ortaya çıkıyor.

Yeni bir dönem mi? Suriye gibi, hassas dengeler üzerinde duran bir ülkede gelişmeler hakkında peşin hükümler vermek elbette çok güç. Ancak, yeni bir dönemin ışıkları da görünmüyor değil. Ne var ki, babasının tahtına oturtulmak istenen ve şimdiden gerekli yetki ve enformasyonla techiz edilmekte olan Beşar Esad''ın, Suriye''nin yeni lideri olacağı kesinleşiyor. Henüz 34 yaşında olan Beşar Esad''ın babasının yerini dolduramayacağına da kesin gözle bakılıyor. Zaten şimdilik, içinde Genelkurmay Başkanı''nın da bulunduğu üçlü bir konseyin, Suriye''yi idare etmesi bekleniyor. Herşeyden önce, ne kadar "ciddi" ne kadar "kararlı" hatta ne kadar "haşin" olursa olsun, Beşar''ın hiçbir zaman babası kadar sert olamayacağı belirtiliyor. Kaldı ki, Beşar''ın babasını aratmayacak şiddet metodlarına başvurması halinde, Suriye''nin büyük olaylara sahne olacağı da öne sürülüyor.

Türkiye ile ilişkiler Bu arada, geleneksel şiddet ve baskı rejiminin yavaşlaması ve zamanla ortadan kalkması halinde de, Suriye''de başkaldırıların olması kuvvetle muhtemel görülüyor. Beşar Esad''ın her bakımdan işinin çok zor olduğu biliniyorsa da, özellikle komşularıyla kurabileceği yeni bir diyalogla, ülkesine "rahat" soluk aldırma imkanına da sahip olduğu unutulmuyor. Gerçekten de, başta İsrail ile tesis edilecek bir kalıcı barışın yanısıra Türkiye ile ilişkilerde samimi ve dostane bir atmosfer sağlanırsa, Beşar Esad''ın başarılı olmasının mümkün olabileceği değerlendirmeleri de yapılıyor. Türkiye''nin cenaze töreninde, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından temsil edilmesi jestinin, Suriye tarafından çok iyi anlaşılması ve değerlendirilmesi gerekiyor. Türkiye''nin uzattığı dostluk elini, Beşar ve yönetiminin sıkı sıkıya kavraması, tarihi bir fırsat olarak değerlendiriliyor ve algılanıyor.