Çekya'dan Ankara Zirvesi öncesi akılalmaz intikam senaryosu! Dışişleri Bakanı Macinka da dahil oldu, Cumhurbaşkanı Pavel'a yeni kumpas

Önümüzdeki temmuz ayında Ankara’nın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek tarihi NATO Zirvesi öncesi, Çekya siyaseti kelimenin tam anlamıyla bir anayasal krize sahne oluyor.

Sağ popülist Başbakan Andrej Babis hükümeti ile Avrupa ve NATO yanlısı duruşuyla bilinen Cumhurbaşkanı Petr Pavel arasındaki güç savaşı, Prag sokaklarından Anayasa Mahkemesi koridorlarına taşındı. Hükümetin, Cumhurbaşkanı Pavel’i Ankara’ya giden delegasyonun tamamen dışında bırakma hamlesi, yüksek yargıdan dönerek Babis kampı için tam bir siyasi hezimete dönüştü.

ANKARA YOLUNDA "KUVVETLER AYRILIĞI" SINAVI

Kriz, Babis kabinesinin geçtiğimiz pazartesi günü sürpriz bir kararla, Ankara’ya gidecek azami 20 kişilik Çek heyetinde Silahlı Kuvvetlerin Başkomutanı unvanını da taşıyan Cumhurbaşkanı Petr Pavel’e yer vermeyeceğini açıklamasıyla patlak verdi.

Hükümet ortaklarından aşırı sağcı ve Avrupa şüphecisi 'Kendileri İçin Motorcular' (Motorists for Themselves) Partisi’nin lideri ve Dışişleri Bakanı Petr Macinka’nın, daha önce Saray ile yaşadığı atama krizlerinin intikamını almak adına bu süreci körüklediği sır değil.

Ancak eski Genelkurmay Başkanı ve NATO Askeri Komitesi'nin üç yıl boyunca başkanlığını yapan Petr Pavel, eşi benzeri görülmemiş "Ankara yasağına" karşı anayasal haklarını kullanarak hızla mahkemeye başvurdu. Çekya Anayasa Mahkemesi, aldığı ihtiyati tedbir kararıyla hükümete sert bir muhtıra verdi:

"Cumhurbaşkanını gecikmeksizin Ankara’daki zirve için akredite edin ve katılımını zorlaştıracak her türlü adımdan kaçının."

Çek basınının önde gelen mecralarından Forum24, yargının duruşunu şöyle tasvir ediyor:

"Bu, yalnızca tek bir NATO zirvesine katılım tartışması değil. Meselenin özünde, siyasi güç ile demokratik bir devletin anayasal kurumları arasındaki ilişki yatıyor. Anayasa Mahkemesi hükümetin siyasi rakibi veya düşmanı değildir; devletin temellerini korur. Onu hedef almak, hukuk devletine olan güveni zedeler."

"UÇAK KRİZİNDEN" DİPLOMATİK İNTİKAM SENARYOLARINA

Mahkeme kararı Babis ve Macinka ikilisini köşeye sıkıştırsa da, hükümet kanadı Prag-Ankara hattında krizin dozunu düşürmemekte kararlı. Dışişleri Bakanı Macinka, yargı kararının ardından "Evet, onu heyete üye olarak yazacağız ama Pavel heyetin başkanı olmayacak, bizi buna mahkum etmediler. Lider başbakandır" diyerek yeni bir cephe açtı. Cumhurbaşkanı Pavel ise Çek Televizyonu’na yaptığı açıklamada, "Sayın bakan devletteki rollerin ne anlama geldiğini kavrayamamış. Cumhurbaşkanı bir heyette varsa, otomatik olarak onun başkanıdır" sözleriyle karşılık verdi.

Şimdi Prag kulisleri, hükümetin bu yenilginin ardından izleyeceği yol haritasıyla çalkalanıyor.

YALNIZ BIRAKMA STRATEJİSİ

Hükümet, Pavel’i Ankara’ya götürmek zorunda kalsa da, Cumhurbaşkanlığı danışman kadrosunu ve dış politika ekibini heyetten tamamen çıkarma hazırlığı yapıyor. Kuvvetle muhtemel Pavel’i Ankara’da tek başına bırakacaklar.

AKŞAM YEMEĞİ AMBARGOSU

Ankara’daki resmi açılış öncesi düzenlenecek gayri resmi akşam yemeğine Başbakan Babis’in davetli olduğunu belirten hükümet, Pavel’in masaya oturmasını engellemeye çalışıyor.

UÇAK AMBARGOSU

Başbakan Babis, kısa süre önce devlet uçaklarının tahsis yetkisini tamamen kendi üzerine aldı. Pavel’in devlet uçağıyla mı uçacağı, yoksa Babis’in onay mekanizmasına mı takılacağı henüz belirsiz. Saray ise "Biz nisan ayından beri uçak talep ediyoruz, gerekirse başka şekilde de gideriz ama bu bizim değil, hükümetin imaj sorunu olur" diyerek meydan okuyor.

SİYASİ ACZİYETİN PORTRESİ: "TÜM GÜCÜNÜZ BUHAR OLDU"

Aslında yerel basının Başbakan Babis ve Dışişleri Bakanı Macinka’nın içine düştüğü durumu tarif ederken kullandığı satırlar, siyasi ihtirasın devlet ciddiyetiyle çatıştığında nasıl bir kurumsal kırılmaya neden olduğunu kayda geçiriyor:

"Cumhurbaşkanı karşısında sergilediğiniz tamamen yersiz saldırganlık yüzünden, siyasi kariyerinizin en ağır mağlubiyetini yaşadınız. Bir seçim kaybetmekten, bir ceza davasından, bir çıkar çatışmasından çok daha kötü. Çünkü görünen o ki, tüm gücünüz bir anda buhar olup uçmuş. Aşağılamak, çamur içinde debelenmesini izlemek istediğiniz Cumhurbaşkanı, size karşı bir zafer kazandı."

Avrupa şüphecisi, Trump hayranı ve aşırı sağ destekli Andrej Babis hükümeti ile Brüksel ve Washington eksenine sadık Petr Pavel arasındaki "Ankara zirvesi" kavgası, Çekya iç siyasetinde kalıcı iz bırakacak türden. Nihai yetki kararını yaz tatilinden sonra verecek olan Anayasa Mahkemesi şimdilik son sözü söyledi:

"Petr Pavel, Babis’in tüm engellemelerine rağmen temmuzda Ankara’da olacak."