Ateş çemberi
ABD Venezuela’daki darbesinden sonra Küba’nın Washington ile anlaşma yapmaması durumunda artık petrol ve para alamayacağını söyleyen Trump, Ortak Özel Harekât Komutanlığı'na (JSOC) Grönland’ı işgal planı hazırlama talimatı verdi. Danimarka Krallığı'na bağlı Grönland’ın işgal edilmesi NATO içinde büyük parçalanmaya yol açacak. Atlantik’te konumlanan dünyanın en büyük adası Grönland Kuzey Amerika ile Avrupa arasında önemli bir konumda. %80’i buzuldan oluşan adada 56 bin kişi yaşıyor. 18. yüzyıldan bu yana Danimarka’nın idaresinde olan Grönland, 1979’da dışişleri, savunma ve güvenlik politikaları dışındaki tüm politik alanlarda referandum kararıyla özerklik kazandı. Grönland’ın Kuzey Arktik Bölgesinde bulunmasının ve Rusya kontrolündeki Kuzey Buz Denizi ticaret rotasına sınırı olmasının Trump’ın ekonomik güvenlik endişesini arttırıyor.
Grönland jeopolitik konumuyla birlikte zengin yer altı kaynaklarıyla da Trump’ın hedefine girdi... Petrol ve doğalgaz rezervlerinin yanında; AB’nin belirlediği 34 kritik ham maddenin 25’i Grönland topraklarında mevcut. Grönland; grafit, bakır, demir, titanyum, altın ve elmas gibi maden yataklarının yanı sıra nükleer enerji için kritik olan uranyum kaynağına sahip. İşte Trump, Grönland’a biz sahip olmazsak o bölge Rusya ve Çin’in eline geçecek diyerek kendini haklı çıkarmak istiyor.
ABD Ermenistan’la Azerbaycan’ı barıştırarak İran’ın petrol gelirlerine büyük darbe vurdu. İran, Ermenistan’a hiçbir ülkeden alamadığı için yüksek fiyattan petrol satıyordu. Ancak barış anlaşması sonrası Ermenistan bu ihtiyacını Azerbaycan’dan karşılamaya başlayınca İran çok büyük bir gelir kaynağını kaybetti. Bu yaptırımlar sonunu İran’ın para birimi riyal 137 dolara tırmanınca, halk isyan etti. Protestoculara isyancılar katıldı. Şehirlerde yağma başladı. Silahlı müdahalelerde 538 kişi hayatını kaybetti. İran Cumhurbaşkanı “eylem yapanlar yurt dışından gelen teröristler” dedi. Trump ise yangına körükle giderek protestoculara destek verdi “İran halkına yardım etmeye hazırız” diye konuştu. ABD Orta Doğu'ya büyük miktarda askerî teçhizat gönderdi. İran Meclis Başkanı Kalibaf, İran'a yönelik muhtemel bir askerî saldırı durumunda ABD'ye ait askerî hedeflerin vurulacağını söyledi. İsrail, İran'ın ABD'ye saldırması durumunda operasyona katılacağını açıkladı... Halep’te PKK/SDG terör örgütü hükûmet kuvvetleriyle giriştiği savaşta tokat yiyince DEM Parti, Kandil'in sözcülüğüne soyunarak gerçek yüzünü gösterdi. Militanlarla ateşle değil görüşerek olayın çözülmesini istedi. Ankara, Suriye Devlet Başkanı Şara’ya tam destek vererek istenildiği anda askerî yardıma hazır olduklarını söyledi...
Son gelişme, FED Başkanı Powell’a ABD Merkez Bankası binalarının yenilenmesiyle ilgili yapılan usulsüzlük dolayısıyla Adalet Bakanlığı tarafından iddianame celbi gönderildi. Powell, bu hareketin gerçek sebebinin uygulanan para politikası olduğunu söyledi. Para sistemine siyasi müdahale dolardaki kayıpları arttırdı. Jeopolitik gerilimin sıcak savaşa dönüşecek olması emtia piyasalarını alevlendirdi. Altın, gümüş, platin, paladyum ve bakır fiyatları tarihî zirvelere ulaştı.
ABD'de aralık ayına ilişkin tarım dışı istihdam artışı 50 bin ile beklentilerin altında kalırken ISM imalat endeksi 47,9 ile daralma bölgesinde kalmaya devam etti... Bu veriler ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimlerine ilişkin beklentileri canlı tutuyor. Yapay zekâ ve elektrikli araç sektörleri bakır talebini arttırıyor. Londra Metal Borsası'nda 3 ay vadeli bakır, arzın azalabileceği endişeleri ve Venezuela'daki gelişmelerin maden tedarik zincirine yönelik riskleri artırmasıyla rekor seviyelere ulaştı. Brent petrolün varil fiyatı, ABD'nin İran’a saldıracağı beklentisiyle 63 doları aştı. Orta Doğu’daki yangının büyümesi yatırımcıları güvenli limana koşturuyor. Altının onsu 4.600, gümüşün onsu 85 doların üzerinde. Kapalıçarşı’da 24 ayar külçenin gramı 6.466, gümüşün gramı 126 lira... Kısa vade için altında hedef 6.800 gümüşte 135 liradır. Para yatıran kazanacak.
