Türk-İslam Eserleri Müzesi''nde savaş ve barış sergisi...

Türk ve İslam Eserleri Müzesi, Türkiye ve Polonya Kültür Bakanlıklarının katkılarıyla Osmanlı Devleti''nin 700. Kuruluş Yıldönümü Kutlamaları cümlesinden olmak üzere mükemmel bir sergi açtı. Sergilenen eserlerin nerede ise tamamı bize ait ama tarih maceramızda talihin dönmesi ile onlar Polonya''nın eline geçmiş. Şu var ki Polonyalıların eserlerimize fevkalade özenle baktıkları hemen dikkati çekiyor. Sergilenenlerin bir kısmı, II. Viyana Kuşatması''nda Osmanlı Ordusu''na galip gelen Haçlı askerleri komutanı Lehistan Kralı III. Jan Sobieski''nin Polonya''ya götürdüğü tarihî eserlerdir. Bu eserler, bir kuşatmada ne aramıştır? Kuşatmayı yapan Sadrazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşa, zaferden emindir. "Küffarı" yenip Viyana Kapılarını açarak Avrupa fütuhatını başlatmış olmaktan dolayı zafer alayı tertipleyecektir. Bunu yapmak hakkı olurdu ama Sultan''a bu sefere dair malûmat verilmeden tahakkuk eden kuşatma zafer değil hüsranla bitmiştir. Viyana''yı görenler bilir ki aslında zafer kıl payı kaçmıştır. Şehrin düşmesine ramak kalmış fakat Kırım Han''ı bahane olmuştur. Bundan sonra Türkler''in Viyana''ya da Avrupa''ya da yeniden girmeleri için üç asrın geçmesi gerekmiş. 20. Asrın ikinci yarısında Anadolu''dan buralara akan cevherine sadık Müslüman Türk, Avrupa topraklarında yarım kalan bir misyonu bu defa alınteri ile ifa yoluna gitmiştir. Polonya''nın 26 ayrı müze ve mekânından toplanan eserler, çok güzel bir tertiple ziyaretçilerin istifadesine sunulmuş. Sergi, aynı zamanda Osmanlı atalarımızın hangi san''atlarda zirvede olduklarının da bir vesikası. Bunlar, yazı, kumaş işçiliği, maden işlemeciliği. Sergide inanılmaz estetik üstünlüklerle bir arada olacaksınız. Salonları gezme sırasına göre bir kötü tarihin bu mahzun şahidlerini şöylece görmek mümkün. İstanbul''a uzak olanların gezip görme şansları zayıf olduğu için biraz tafsilatlı yazacağız. Ancak sergi mevcudu bunlardan ibaret değil. Aynı cinsten olanları, bir kere zikr etmeye çalıştık: Sultan II. Bayezid''in Leh kralına gönderdiği andlaşma, Sultan I. Süleyman''ın Leh kralına gönderdiği andlaşma, bir yeniçerinin hatıraları, miğfer, varaklı ve tezhipli Kur''an-ı kerîm, aynı mahiyette Yusuf u Züleyha Divanı, Divan-ı Sultan Selîm, Maktel-i Hazreti Hüseyn (Maktel-i âli Resul), Osmanlı Kıyafetleri Albümü, Silsilename, Divan-ı Nef''î, bir mecmua, Sadrazam ve Silahdarağa resimleri, Varna Savaşı''nı gösteren yağlıboya tablo, Sultan IV. Mehmed''e gönderilen elçinin hatıraları, Osmanlı Devletine dair siyasi gözlemler, Bâb-âli Hükûmeti''nin yabancı elçilere gönderdiği 12 Eylül 1798 tarihli bildiri, Kelimat-ı Türkiyye, Arapça-Farsça-Türkçe-Lehçe Sözlük, İpek kuşaklar, Çatma duvar askısı, renkli kumaş çizme, Kaşık ve bıçaklar, divit, Türk Dili Kuralları''nı gösteren bir eser, Nasreddin Hoca''nın mansıbı, Vak''a-i Acîbe ve Havadis-i Garibe-i Ahmed adında bir kitap, Cönk, Nasreddin Hoca Letaifi, 1814''de Türkiye''ye yapılan bir seyahati anlatan resimli bir eser, tuğ, yeniçeri feneri, Osmanlı çadırı, kürsü örtüsü, halı ve seccadeler, iki parçalı duvar askısı, karanfil motifli Osmanlı kumaşından papaz tören kıyafetleri, duvar örtüsü, kuşak, kemer tokası, Hotin savaşı tablosu, Fermanlar, Hotin Savaşı Seraskeri Abdi Paşa''nın Kraliyet Başkomutanı''na yazdığı mektup, Hotin Seraskeri''nin Rus Voyvodası''na yazdığı 14 Aralık 1713 tarihli mektup, Osmanlı Ordusunu sefere çıkarken gösteren bir Hollanda tablosu, haritalar, 1882''lerde yapılmış olan bir Viyana Savaşı tablosu, 17. Yüzyıldan bir hamak, iki direkli çadır eteği, kalkan, at koşumları, eğerler, örtüler, çadır etekleri, Merzifonlu Kara Mustafa Paşa''nın yağlıboya portresi ve çadır, tören kalkanı, peçelikli miğfer, 1819 yılına ait Sancak-ı şerîf, peşkir parçası, fişeklik, işlemeli peşkir, Çin işi vazo, yağlık, barutluk, peşkir, yatağanlar, kılıçlar, barutluk ve kemeri, kama, kama tipi bıçak ve kını, çakmaklı tüfek, süvari kılıcı, masa örtüsü, ikinci rütbeden Mecidî nişanı ve yıldız ve beratı, sadak ve oklar, Karlofça Barış Andlaşması 24 Receb 1110 H/26 Ocak 1699, Karlofça Barış Andlaşması''nın Polonya kralı tarafından onayı 26 Ağustos 1699, Hıristiyanlar ve Türkler arasında yapılan barış andlaşmasını gösteren resim. Marmara Bölgesinde yaşayanların Sultanahmed Semtine kadar yorularak serginin bulunduğu Türk ve İslam Eserleri Müzesi''ni ziyaret etmeleri tarihe karşı olan vefa borçları gereğidir. Eserler, bir süre sonra geri gidecektir. ''Karlofça Anlaşması'', ilk defa Türkiye''ye gelmiştir.

Kültür Bakanlığı''ndan serginin hem dokümanter filmini hem de kataloğunu yaptırmasını bekliyoruz...