Dede Korkut yılı ve Deli Dumrul
Türkiye''nin ve Azerbaycan''ın Unesco nezdinde yaptığı girişimler sonucu 1999 yılı, bütün dünyada "Dede Korkut" yılı olarak ilan edildi. Şimdi, ülkemiz de dahil olmak üzere, dünyanın her yerinde "Dede Korkut 1300" adı altında çeşitli etkinlikler yapılıyor; konferanslar veriliyor, sergiler açılıyor, seminerler düzenleniyor, Dede Korkut kaynaklı oyunlar oynanıyor. Dedem Korkut kitabı veya Dede Korkut Oğuznameleri diye de anılan "Dede Korkut Destanı", Türk Kültür dünyasının, etkileri yüzyıllar boyu süren temel eserlerinden biri. Hatta baş eseri. Tarih boyunca Türk toplulukları arasında milli bilinci yayma, Türk insanının öz değerlerini sergileme açısından çok önemli bir kaynak. Aynı zamanda Türk Dili''nin abidesi. Destanı oluşturan hikayelerde Müslüman Oğuzların Rum, Ermeni ve Gürcü beylikleriyle yaptıkları savaşlar, Oğuz Beylerinin iç çekişmeleri ve tabiat üstü varlıklarla çekişmeleri anlatılır. Bu hikayelerden Oğuzların dini inançları, aile kurumları, iktisadi hayatları ve günlük yaşayışları hakkında bilgiler edinmek mümkündür. Ondokuzuncu yüzyıldan bu yana, dünyanın çeşitli ülkelerinde bilim ve kültür adamları, bu muhteşem eser üzerinde çalışmalar yapıyorlar. Konu ile ilgili sayısız makaleler ve ciltler dolusu kitaplar yazılıyor. Türk okuyucusu Dede Korkut Destanını Fuat Köprülü, Muharrem Ergin ve Orhan Şaik Gökyay''ın çok değerli çalışmalarıyla tanıdı. Esere adını veren Dede Korkut veya Korkut Ata,Türk boyları arasında çok eski çağlardan beri bilinen hem tarihi, hem mitolojik bir isimdir. Bu destan hikayelerinin hem kahramanı, hem anlatıcısıdır. "Kitab-ı Dede Korkut ala Lisan-ı Taife-i Oğuzhan"da verilen bilgiye göre; Hz.Peygamber zamanına yakın yıllarda yaşamıştır. Bir bilge kişi olarak hikmetli sözler söylemesi ve her müşkile akılcı çözümler bulmasıyla ünlenmiştir.
Zihnimin, Dede Korkut dünyasıyla meşgul olduğu bu dönemde, geçtiğimiz Cumartesi akşamı Baku Şehir Tiyatrosu oyuncularının Harbiye Şehir Tiyatrosunda sergiledikleri "Deli Dumrul" oyununun galasına gittim. Dede Korkut destanının en güzel hikayalerinden biri olan Deli Dumrul''u bir Azeri yazarın (Altay Memedov) yorumuyla, Azeri oyuncuların oynadığı bir oyunda Azeri Türkçesiyle dinleyip seyretmek, gerçekten çok ilgi çekici ve hoştu. İlk defa Azerbeycan Devlet ödülü kazanmış olan halk sanatçısı Amalya Penahova''nın yönettiği oyunun başta Deli Dumrul rolünde Azad Şükürov olmak üzere bütün oyuncuları iyi bir performans sergilediler. Ana rolünde Mahire Yakubova, baba rolünde Muhtar Avşarov sempatik oyun tarzlarıyla dikkat çektiler. Baku Belediye Tiyatrosunun, oyunda emeği geçen bütün elemanlarını tebrik ediyor, bize böylesi bir Dede Korkut şöleni sağlayan Şehir Tiyatrosu yönetimine teşekkürler diyoruz.
