Saraybosna''dan

Saraybosna benim için hem hüzün hem de huzur şehridir. Bir taraftan Avrupalıların Müslüman Bosnalıları katlettikleri aklıma geldikçe hüzünlerinim. Diğer yandan Saraybosna''da başta Gazi Hüsrev Camii olmak üzere içinde huşu ile namaz kıldıkça huzur bulurum. İşte Saraybosna âdeta zıtlıkların şehridir.

1463 yılında Fatih Sultan Mehmet Han, bütün Bosna''yı fethetti. Türklerin Avrupa''da kurduğu en büyük şehir hâline gelen Saraybosna hâlâ bu özelliğini korur. 1878 yılına kadar Osmanlılara bağlı kalan şehir, daha sonra imzalanan Berlin Anlaşması''yla Avusturya-Macaristan yönetimine bırakılır. 1918''de Yugoslavya Krallığı''na, 1992''de de bir referandumla Yugoslavya''dan bağımsızlığını ilan eder.

Bosna Savaşı sırasında, 1992-1995 yılları arasında, dünya modern savaş tarihindeki en uzun kuşatmaya maruz kalmış ve çocuklar dahil on binlerce insan hayatından olmuş, çok daha fazlası da yaralanmış veya sakat kalmıştır. Kurşun izleriyle dolu binaları savaşın izlerini gösterir. Şehrin içindeki birçok parkta, bu şekilde beyaz mezar taşları göreceksiniz.

Şehirde birbirinden tamamen farklı üç mimari bölge var. Bir tarafı sosyalist dönemden izler taşır. Bazı yerlerde Türkiye''de bir kasabada, bazı yerlerde de bir an için kendinizi Balkanlar yerine Batı Avrupa''nın gelişmiş ülkelerinde hissedebilirsiniz. Kafanızı biraz kaldırıp şehri çevreleyen yemyeşil tepelere bakınca da, dik çatılı şirin evleriyle kendinizi Alpler''deki herhangi bir kasabada sanırsınız.

Saraybosna, birçok açıdan Türkiye''ye benzer. Türk kahvesi, börek, tarih, mimari, sosyal yapı gibi yönlerden Türkiye''ye yakınlığı belli olan bir şehirdir. Özellikle Başçarşı civarında, kendinizi Bursa veya Konya''da olduğunuzu sanırsınız. Şehrin nüfusu Boşnaklar (Bosnalı Müslümanlar), Sırplar (Ortodokslar) ve Hırvatlardan (Katolikler) oluşur. Kiliselerin önünden geçerken ezan sesi, camilerin önünden geçerken çan sesi duymak mümkündür. Zaten Saraybosna, bir zamanlar, Müslüman, Hıristiyan ve Yahudilerin birlikte uyum içinde yaşamasından dolayı, "Avrupa''nın Kudüs''ü" olarak görülürdür.

Arkadaşım Caner Taslaman, Ali Çaksu ve Metin Boşnak ile Osmanlı''dan kalan Başçarşı''yı gezerken bu şehrin manevi yönden ne kadar insana huzur verdiğini birlikte müşahede ettik. İnsanı sarıp sarmalıyor ve insanın tekrar gelmesi için bizden bir şehir olduğunu size fısıldıyor. Şehri yukarılardan seyretmekte bir başka güzellikte. Osmanlı''dan kalma birçok cami ve birbirinden güzel eserler var. Yerel lezzetlerin tadına bakabileceğiniz küçük, salaş lokantalar da var Başçarşı''da. Fatih Sultan Mehmet''e hediye olarak yapılan, Saraybosna''nın en eski camisi olan, Başçarşı''nın karşı tarafında, Miljacka Nehri''nin hemen kıyısında bulunan, Hünkar Camii, görülmeye değer enfes bir eser.

1914 yılında Avusturya Arşidükü Ferdinand''ın bir Sırp tarafından öldürüldüğü ve I. Dünya Savaşının başladığı yer Saraybosna''dır. Bu acı olay işte Saraybosna''da, Latin Köprüsü üzerinde gerçekleşmiş. Saraybosna''ya gelen Türkler öncelikle Başçarşı''yı görmeyi tercih etse de, Avrupalı turistler ilk olarak Osmanlı döneminden kalma Latin Köprüsü''nü görmeye gider.  

Osmanlı yapısı olan Saat Kulesi de şehrin sembollerinden. Başçarşı''da yer alan kule, Gazi Hüsrev Bey Vakfı tarafından 17. yy''da yaptırılmış. Farklı noktalardan görülen kuleyi, çarşıda kaybolmamak için işaret noktanız yapabilirsiniz. Hâsılı Saraybosna''yı yazmakla bitmez; gidip görmez lazım...

DİZİ RÖPORTAJ

Türk yatırımcıların Balkanlardaki en büyük eğitim yatırımı Uluslararası Saraybosna Üniversitesidir. Bugün bölgedeki en eski ve en büyük vakıf üniversitesi haline gelmiştir. Türkiye''deki yükseköğrenim ve idari tecrübelerimizi üniversitemiz kanalıyla bölgeye sunuyoruz. Ülkemizin yurt dışındaki en büyük ve başarılı projesi olan üniversitemiz geliştikçe hem Türkiye hem de Bosna Hersek için ümit kaynağı olmaya devam edecektir.

Uluslararası Saraybosna Üniversitesi (IUS) Doğu ve Batı arasında köprü vazifesi görüyor. IUS; Bosna Hersek''in tarihî kimlik ve dokusunu korumayı başaran Saraybosna şehrinde Ilıca''daki kampüsüyle sadece Balkanlar ve Türkiye''den gelen seçkin öğrencilere değil, dünyanın 39 ülkesinden gelen öğrencilerine uluslararası düzeyde eğitim ve öğretim imkânı sunuyor. IUS Rektörü Prof. Dr. Yücel Oğurlu, genç, dinamik, çalışkan ve vizyoner kimliğiyle üniversitede sinerji oluşturmuş. Başta Rektör yardımcıları  Yrd. Doç. Dr. Muhamed Ali ve Yrd. Doç. Dr. Mirsad Karic olmak üzere Prof. Dr. Mesut İdriz, Doç. Dr. Ali Çaksu, Doç. Dr .Hasan Korkut ve Doç. Dr. Metiş Boşnak diğer akademisyenlerle iyi bir ekip oluşturan Rektör Oğurlu ile Saraybosna''da dağ, ova ve yeşilliğin buluştuğu güzel ve şirin üniversitenin kampüsünde görüştük. Rektör Prof. Dr. Oğurlu, üniversitenin öğrenci odaklı olduğunun altını çiziyor. Türkiye ve Bosna''nın ortak değerlerini önemseyen; bu değerlere katkı sağlama ve bu değerleri evrensel ölçekte geliştirme iddiasında çağdaş bir üniversite olduğunu belirten Rektör Oğurlu, "IUS, YÖK tarafından denkliği tanınmaktadır. Saraybosna Eğitim ve Öğretimi Geliştirme Vakfı (SEDEF) 11 Aralık 2001 tarihinde Bosna ve çevresinde öğretim ve eğitim faaliyetlerini geliştirmek üzere kurulmuştur. Türk ve Boşnak kurucuları aynı çatı altında toplayan SEDEF, Bosna Hersek hükümetinin kuruluş izni verdiği ilk vakıftır" dedi. Rektör Prof. Dr. Yücel Oğurlu ile yaptığım söyleşi ile baş başa bırakıyorum. 

Rektör olarak üniversiteyi nereden nereye getirdiniz?

18 ay önce göreve başladım. Bu süre zarfında akademisyenlerin de destek ve katkılarıyla Avrupa Üniversiteler Birliğine "ortak üye" olarak kabul edildik.  2015 Nisan ayında Dünya Üniversiteler Birliğine üye olduk. Üç yıl öncesinde yılda tek bir proje yapılırken, bugün IUS''ta 20 ayrı proje yürütülmektedir. Yeni bölümler açtık; Uluslararası Ticaret ve Finans, Yazılım Mühendisliği, İnşaat Mühendisliği. Hukuk Fakültesi ve Eğitim Fakültesi Parlamento onay aşamasına geldi. Son bir buçuk yılda açılan üç yeni merkezimizle birlikte fakülte ve bölüm bütün onaylarımdan sonra üniversitemiz iki yıl öncesine göre birimleri bakımından iki kat büyümüş olacak. Sürekli Eğitim Merkezinde (LLC) açılan onlarca program bir taraftan öğrencilerimize, diğer taraftan Bosna halkına öğrenim imkânı sunarken, yine yeni açılan Liderlik ve Girişimcilik Merkezimiz de, (LEC) farklı modüllerdeki programlarıyla hizmet vermeye başlamıştır. Buna ek olarak 2015 yılı başında Balkan Araştırmaları Merkezini (BSC) açtık. Araştırma ve Geliştirme Merkezimize (RDC) yüzbinlerce Euroluk malzeme alındı.

Üniversiteniz büyümede önemli bir ivme kazandı, öyle mi?

Evet. Daha önce sadece yabancı dil yaz okulu açılabiliyor iken, ilk defa akademik yaz okulları açtık. Bu yıl da yenileri açılacak. Etkili Öğrenim Usulleri ile ilgili bir prosedür hazırladık ve derhal uygulamaya koyduk. Geçen yıl ilk defa yüze yakın öğrencimize, Bosna Hersek ve Türkiye''de staj imkânları sağladık.  Yine değişim programları içerisinde özelikle Mevlana protokolü kapsamında öğrenci değişim programlarına bu yıl ağırlık verdik. Üniversite içindeki fiziksel değişikliklere önem verdik ve dar mekânları genişleterek daha ferah ortamlara taşıdık. 

Öğrencilerin çalışacağı ve okuyacağı kütüphaneniz ne durumda?

Kütüphanemiz için,10 bin civarında kitap bağışı kabul ettik. Yeni bağışlarla bu sayı artacak ve diğer gerekli akademik eserleri de satın alacağız. Bu vesile ile daha önceleri 132 metrekareli alanda bulunan kütüphanemizi 560 metrekarelik yeni yerine taşıdık ve bilgisayarla destekledik. Arşivleme sistemi (Genel Sekreterlik Arşivi ve Lisansüstu Arşivi) oluşturduk ve öğrenci işleri arşivini takviye ettik. Digital arşive başlandı ve üç yıllık veri girişini tamamladık. Ayrıca, vize işleri birimi, üniversitemizin yeni birimlerinden olan sağlık kliniği, tasarım birimi, sosyal işler birimi, mimarlık labaratuvarı gibi teknik lokasyon ihtiyacı bulunan bölümlerimizi destekleyerek yeni yerlerine taşıdık. 

Öğrenci Merkezimizin altında, (SC) alt birimler kuruldu: "Kariyer Planlama alt birimi, Öğrenci Danışma alt birimi, Psikolojik destek alt birimi, Akran Rehberliği alt birimi." Masa Tenisinde ise, öğrencilerimizden biri ferdi Balkan 2.liği, Balkan şampiyonluğu, Avrupa 3.lüğü elde etti. Aynı zamanda Bosna Hersek milli takımının kaptanı olan öğrencimiz, 2016 Brezilya olimpiyat oyunlarına gitmeye hak kazandı. Taekwando takımımız ise Bosna Hersek şampiyonluğunu üst üste kazanarak bölge şampiyonası ve Avrupa Şampiyonasına katılmaya hak kazandı. 

Üniversiteniz gerek Bosna ve gerekse Türkiye için ne ifade ediyor?

Türk yatırımcılarının balkanlardaki en büyük eğitim yatırımı Uluslararası Saraybosna Üniversitesidir. Kuruluş faaliyetleri 60 milyon doları bulan bu yatırım, bugün bölgedeki en eski ve en büyük vakıf üniversitesi haline gelmiştir. Türkiye''deki yükseköğrenim ve idari tecrübelerimizi üniversitemiz kanalıyla bölgeye sunuyoruz. Boşnak halkı için bu tecrübe çok önemli. Türkiye''nin son on beş yılda ulaştığı nokta, Türk insanının girişimci ruhu ve pratik yaklaşımı, Boşnak kardeşlerimiz için çok öğretici. Ülkemizin yurt dışındaki en büyük ve başarılı projesi olan üniversitemiz geliştikçe hem Türkiye hem de Bosna Hersek için ümit kaynağı olmaya devam edecektir.

Yurt dışında bir nevi Türkiye''yi temsil eden üniversitelerin özelde Bosna''da genelde Türkiye dışında temel acil sorunları ve çözüm yolları nelerdir?

Türkiye''nin devlet olarak eğitim işinin içerisinde olması zarureti ortaya çıkıyor. Yani istisnasız her ülkede Türkiye''nin bir veya birden çok eğitim kurumunun, ilkokul seviyesinde, lise ve üniversite seviyesinde, bir şekilde devlet eliyle organize edilmesi gerekiyor. Çünkü ancak siz kendinizi bu şekilde doğru şekilde ifade edebilirsiniz. Ve bu tür projelere de kaynak aktarmada asla tereddüt edilmemeli. Alabildiğine kaynak, insan, kaliteli personel aktarımı yapılmalı ve bu çok sıkı bir şekilde denetlenmeli. Yani projeler, hedefler, stratejik planlama yapılmalıdır. İkincisi bu anlamda eğitim desteği yani bütün buradaki ülkelerde her seviyeden eğitim kurumumuzun mutlaka olması gerekiyor. 

Siz üniversitenizi nasıl tanımlıyorsunuz, üniversiteniz nerede duruyor ve hangi alanda iddialısınız?

Avrupa Hareketi tarafından 2014 yılı Batı Balkanların en iyi üniversitesi ödülüne layık görüldük. Bu tanımlama bence yeterlidir. Şu anda 15 bölümümüz var ve biz bölümlerimizin hepsini güçlü buluyoruz. Genetik Mühendisliği, Mimarlık, Psikoloji Uluslararası İlişkiler ve yeni bölümümüz Uluslararası Ticaret ve Finans, farkımızı görebileceğiniz alanlardır.

Üniversitenizin yakın ve uzak hedef olarak vizyonunu ve yerini nerede görmek istiyorsunuz bu alandaki çalışmalarınızdan nelerdir?

Üniversitemiz şu ana kadarki stratejik hedeflerini tamamlayan istisnai üniversitelerden biridir. Batı Balkanların en iyi üniversitesi iken kendimize Avrupa''daki en iyi üniversiteler arasında bulacağımızdan eminiz. Kuruluştaki vizyonumuz ise, kurucularımızın, akademik ve idari çalışanlarımızın, öğrencilerimizin ve diğer paydaşlarımızın ortak çabaları ile uluslararası düzeyde kalitesi kabul edilen bir yükseköğretim ve araştırma kurumu ve mükemmellik merkezi olmaktır.

Öğrenciler neden üniversitenizi tercih etsinler?

YÖK denkliği, uluslararası tanınırlık, İngilizce profesyonel eğitim, Avrupa kredi transfer sistemi, öğrenci değişim programı, sosyal, kültürel ve sportif aktiviteler, dünyayı saran dostluklar, Avrupa Üniversiteler Birliği üyesi oluşu, bölgenin en başarılı vakıf üniversitesi oluşu, Uluslararası Üniversiteler Birliği üyesi oluşudur. Üniversitemizin eğitim dili İngilizcedir. Bosna-Hersek Türk vatandaşlarından vize istememektedir. Her gün Bosna''ya 2 veya 3 uçak gidip gelmektedir. Bir Avrupa ülkesinde, pek çok ülkeden gelen öğrenci ve akademisyenlerle vizyonunuzu genişletme fırsatı verir. Tarihi bağlarımızın olduğu bir ülkede çok kültürlü bir ortamda, öğrencilerimizin okuyacağı üniversitenin yanında, Saraybosna''yı da iyi bir öğretici olarak bulacaklardır. 

Bosna''da halkın, bilim çevrelerinin ve öğrencilerin üniversitenize karşı bakışları nedir?

Üniversitemiz şu anda Bosna''nın en popüler üniversitesi haline gelmiştir. Bu yıl, Bosna-Hersek''te yapılan en büyük sınavda, IUS Bursluluk Sınavına, geçen iki yılın dört katı oranında, yüksek bir başvuru rekorunu yakaladı. Bosna''ya 1000 Burs Kampanyası yürütüldü. 2015 yılında ise bu oran üç sınavda 2700 civarına çıktı. Altı yıl önce bu sayı sadece 73 idi. Bu IUS''a olan rağbet ve teveccühü göstermektedir. Üniversitemize Boşnak halkı, bölgeye ümit veren bir bilim ve kültür yuvası olarak bakmaktadır.

Yurt dışında ne gibi sorun ve sıkıntılarla karşılaşıyorsunuz?

Yurt dışında temel problem, üniversite olarak hem YÖK mevzuatına hem de Bosna kanunlarına uygun hareket etmeye çalışmamız. Ayrıca yerel bürokrasi de oldukça yavaş işliyor. Bunun dışında herhangi bir problemimiz yok. 

Öğretim elemanı ve öğrenci bakımından sıkıntı ve zorluk çekiyor musunuz?

ABD''de verdiğimiz bir ilana geçen yıl 200 başvuru olmuştu. Bu yıl da benzer bir ilanımıza ciddi sayıda başvuru oldu. Ve şartlarımıza uygun olan hocalarımızı kadrolarımıza alıyoruz. Türkiye''den, Balkanlardan ve Balkanların her yerinden hoca bulabiliyoruz. Öğrenci bakımından da hiçbir sıkıntımız yok. Bölgenin en eski, en büyük vakıf üniversitesiyiz.

Üniversitenizi nasıl konumlandırıyorsunuz?

Üniversitemiz, farklılıklara saygılı, adil, dürüst, barışçı ve paylaşımcı, tutarlı, katılıma açık ve sosyal sorumluk duygusuna sahip, öğretmeye adanmış ve değer üretmeyi amaçlayan, uluslararası bir araştırma ve öğrenim kurumu olarak uluslararası iş birliklerine olabildiğince açık; bilim ve teknoloji ile kültür, sosyal hayat, sanat alanlarında üretici bir öğrenimi önceleyen, değer üreten ve paylaşan bir kurumdur.

Uluslararası Saraybosna Ünİversİtesİ

Geleceği inşa 

Kuruluş: 2003

Fakülte sayısı:3, Uygulama ve Araştırma Merkezi: 4

Akademik Personel: 100, İdari Personel: 103

Öğrenci Sayısı: 49 ülkeden 2000 öğrenci

Öğrenci Kulübü: 20

Sloganı: Benim Geleceğim, Benim Tercihim.

Kampüs toplam alanı: 72 bin metrekare (30 bin metrekare kapalı alan)

Misyon: Bilim, sanat ve teknoloji üretip insanlık yararına sunmak; bilgiyi kendisi ve çevresi için değere dönüştürebilen, özgür, katılımcı, paylaşımcı, değişime ve gelişime açık fertler yetiştirmektir.

Vizyon: Kurucularımızın, akademik ve idari çalışanlarımızın, öğrencilerimizin ve diğer paydaşlarımızın ortak çabaları ile uluslararası düzeyde kalitesi kabul edilen bir yükseköğretim ve araştırma kurumu ve mükemmellik merkezi olmaktır.