Üniversitelerin problemleri

Üniversitelere tercih sıralaması Batı''dan Doğu''ya doğru bir akış göstermektedir. Doğu''daki üniversitelerimiz Batı''dakilerden niteliksiz değil. Ancak yıllardan beri oluşan bu algıyı da yıkmak zor gibi görünüyor. Ankara''nın ötesindeki üniversitelere karşı olumsuz bir algı var. Bunu Elazığ''daki Fırat Üniversitesi yıkmaya çalışıyor. Fırat Üniversitesi''nin kampüsü yeşil ve temiz, eğitimi kaliteli ve Elazığ halkı ise dışarıdan gelen öğrencilerle bütünleşmiştir. Buna bizzat şahit oldum. Çünkü ilk akademik hayata bundan on küsur yıl önce Elazığ Fırat Üniversitesinde başladım. Fırat Üniversitesi ve Elazığ''ın benim için güzel anlam ve önemi vardır. Hoş hatıralarım olmuştur. Üniversitelerin belli başlı temel acil problemleri Fırat Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kutbettin Karabağ''ın da belirttiği gibi üç başlıkta toplamak mümkündür:

1-Bilim Politikası eksikliği: Türkiye''nin 2023 hedeflerine ulaşabilmesi için araştırma bütçelerinin daha da artırılması, bilim insanlarının maaşlarının yükseltilmesi, altyapı ihtiyaçlarının karşılanması gerekiyor. Son yıllarda üniversitelerin bilimsel yayın sayısının arttığı bir gerçektir. Fakat bu artışın ülkenin bilim politikası ve altyapı iyileştirilmesi yoluyla bilimsel kaliteye de dönüşmesi gerekir. Artan bilimsel yayın AR-GE''ye ve ürüne dönüştürülmelidir.

2-Nitelikli Öğretim Üyesi ve Öğretim Elemanı Bulma Meselesi: Son yıllarda her il''e bir üniversite açılması yükseköğretime ulaşması bakımından güzel bir gelişme, fakat bu hızlı büyüme nitelik problemini beraberinde getirdi. Öğretim üyesi açığı, öğretim üyelerinin maaşlarının yetersizliği yanında yetenekli ve çok yönlü birçok kişinin üniversitelerin dışında serbest piyasayı tercih etmesi önemli bir problemdir. Bu durum kaliteli akademisyen açığına neden olmaktadır. İdari görevler akademik personelin yayın niceliğini ve niteliğini düşürmektedir.

3-Üniversitelerde Hiyerarşi Sorunu: Genelde idari ve ekonomik konularda akademik hiyerarşi bütün dünyada dikkate alınarak uygulanırken, bilimsel stratejilerin ve politikaların geliştirilmesinde ve projelerin değerlendirilmesinde ise bilimsel hiyerarşi ön plana çıkmaktadır. Ülkemizde ise yalnızca akademik hiyerarşi ön planda tutulduğu için akademik unvanı olmayan araştırıcıların görüşleri çoğu zaman dikkate alınmamaktadır. Üniversiteler fikir yönünden özerk olduğu gibi mali yönden de denetlenebilir bir özerklik verilmelidir. Lisansüstü ve özellikle doktora programları daha köklü ve eski üniversitelere verilmelidir.  

Diğer belli başlı problemler de şöyle sıralanabilir: Yayın kalitesi, yabancı dil, altyapı, araştırma fonu, ihtiyaca göre kadro yapılandırılması, yüksek lisans, doktora eğitimi, üniversite öğretim üyelerinin dünyadaki gelişmelere paralel olarak kendilerini yenilememesi ve bununla ilgili bir yaptırımın olmaması, her üniversitenin her şeyi yapmaması, nitelikli idari personelin azlığı, bazı alanlarda akademik kadrosunun durumuna göre yoğunlaşıp ön plana çıkması bugün yükseköğretimdeki problemlerdir. Bütün bu problemlerin çözümü için yeni ve çağdaş bir yükseköğretim yasasının acilen çıkarılmasıdır...

DİZİ RÖPORTAJ

Fırat Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kutbeddin DEMİRDAĞ:

Değişimin öncüsüyüz 

Yerleşkemiz Türkiye''nin en güzel ve büyük 3 kampüsünden biri ve havaalanı olan iki üniversiteden biridir. Türkiye''de ve Dünyada eğitim, araştırma ve topluma hizmet alanlarında gelişim ve değişime öncülük ediyoruz. Rekabetçi ve sonuç odaklı ulusal ve uluslararası projeler üreten saygın bir dünya üniversitesi olmak hedefimizdir. 

Gakkoşlar diyarı Elazığ ili, MÖ 3000''li yıllarda kurulduğu sanılan,  Harput kentinin ovadaki devamıdır. Fırat Üniversitesi Elazığ için çok büyük bir anlam ve önem ifade etmektedir. Fırat Üniversitesi Rektörü Prof.Dr.Kutbeddin Demirdağ, genç, dinamik, enerjik biri. Kısa zamanda üniversiteye önemli katma değer sağlamış ve  nitelikli akademik personel kazandırmış. Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Ahmet Kazez, Prof. Dr. Mehmet Cebeci, Prof. Dr. Halil Hasar, Genel Sekreter Prof. Dr. Sadettin Tanyıldızı ve Fırat Üniversitesi Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Said Berilgen''le birlikte iyi bir ekip oluşturmuşlar. Üniversitesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürü Yrd. Doç. Dr. İlhan Oğuz Akdemir ise üniversitenin tanıtımı konusunda cevval birisi. Söyleşide katkısı olan duayen gazeteci-yazar Bedrettin Keleştemur''a da teşekkür ediyorum.  Kırkıncı yılını kutlayan üniversiteye kırk bir kere maşallah diyerek rektör Demirdağ''la Elazığ''da yaptığım söyleşi ile siz aziz okurları baş başa bırakıyorum.  

Sayın hocam 40.yılınızı kutluyorum. Elazığ için Fırat üniversitesi ne demek?

Kırk yıldır bu coğrafyanın insanlarının düşünce dünyasını Fırat''ın kutlu suları gibi besleyen ve şekillendiren bu bilgi ağacının bir mensubu olmaktan gurur duyuyorum. Gölgesinde barındığımız bu güzel Üniversite Elazığ''dan Malazgirt''e kadar Büyük Alparslan''ın mirasına katkıda bulunmaktadır. Elazığ bir üniversite şehridir. Fırat Üniversitesi en küçük biriminden en büyüğüne kadar kırk yıldır ilimize, bölgemize ve ülkemize hizmet vermektedir. Şehrimizi ilgilendiren her projenin altında üniversitemizin imzası bulunmaktadır. Üniversitemiz, kamu ve özel sektöre ait projelerin yönlendirilmesi, desteklenmesi ve sonuçlandırılması adına önemli görevler üstlenmiştir. Her hesabımızı şehrimizin daha güçlü ve güzel olması adına yapmaktayız.Elazığ''daki kültürel faaliyetlere öğretim üyelerimizle güç vermekteyiz. Bu anlamda kapımız 24 saat hemşerilerimize açıktır.

Rektör olarak üniversiteyi nereden nereye getirdiniz?

"Hiçbir şey kendiliğinden oluşmaz ve çok az şey kalıcıdır." Yukardaki söz gibi üniversitemizin bugüne gelmesinde, işçilerinden rektörlerine herkesin payı vardır. Her şeyi ben yaptım demek doğru bir yaklaşım olmaz sanırım. Ayrıca bizler de kalıcı olmayacağız. Bu bir bayrak yarışı ve bayrağı bizden sonra gelenlere devredeceğiz.  Bununla birlikte birçok alanda kayda değer mesafe aldık.

Üniversitemiz mühendislik alanında Türkiye''de ilk 10 üniversite den biri oldu. Türkiye''nin en başarılı 12 üniversiteden biri olduk. ECTS diploma etiketi ile Fırat Üniversitesinin diploması Avrupa''da geçerli bir diploma haline dönüştü. Üniversitede alt ve üst yapıya büyük yatırımlar yapıldık. Her yönüyle yaşanabilir bir kampüs ortamı oluşturduk. Elektronik Belge Yönetim Sistemine ilk geçen üniversitelerden biriyiz.  

Üniversiteniz Türkiye için ne ifade ediyor?

Fırat Üniversitesi çatısı altında 40 bin civarında öğrenci yükseköğrenim görüyor. Bu gençleri, bilgi ve beceri bakımından en üst seviyede mezun edebilmek için büyük çaba gösteriyoruz. Türkiye''de ve dünyada önemli bir üniversite olmak zorundayız. Çünkü hızla gelişen teknoloji, sürekli yeni bilgileri araştırmayı, bulmayı, öğretmeyi, toplumla buluşan ve katma değer üreten bir yapıyı zorunlu kılıyor. Yüksekokullarımızdan bir tanesi organize sanayi bölgesi içinde ve oldukça gelişmiş bir teknoparkımız var. İnovasyon, araştırma ve eğitimi entegre edebilmek amacıyla özel çaba sarf ediyoruz.  Teknopark ve "Teknoloji Transfer Ofisi" kurulması bunun en güzel örnekleridir. Türkiye''nin girişimci önde gelen üniversitelerinden birisiyiz. 

Bilimsel skorlara baktığımızda siz Türkiye''de ve dünyada neredesiniz?

2014 yılı ortalamalarına göre Türkiye''nin en başarılı 16 üniversitesinden birisiyiz. Mühendislik bilimlerinde ilk 10 içerisindeyiz. Makine, inşaat ve elektrik-elektronik alanlarında ilk 5 içindeyiz. Sosyal bilimlerde Türkiye''de 12.sırada, tıp bilimlerinde 25. sıradayız. Ayrıca tıp merkezimiz organ nakli yapan 8 hastaneden bir tanesi olup, hem karaciğer hem böbrek nakli yapılan Elazığ ve çevresine hizmet eden dev hastanelerden bir tanesidir.

Yükseköğretim kurumlarında görmek istediğiniz öğrenci profili nasıl olmalıdır?

Madde madde sıralayacak olursak; 1-Çalışkan olmalı. 2-Bilgiye meraklı olmalı. 3-Özgür olmalı

4-Üretken olmalı. 5-Ahlaklı olmalı. 6-Dürüst olmalı. 7-Sorumluluk sahibi olmalı. 8-Dinî değerlere bağlı ve saygılı olmalı. 9-Kültürel değerlere bağlı olmalı. 10-Farklılıklara karşı saygılı olmalı. 11- Yardımsever olmalı. 12-Toplumsal duyarlılık sahibi olmalı.

Türkiye''deki üniversitelerin bilim, teknik ve üretimi katkı bakımından dünya üniversiteleri ile rekabet edebilecek düzeye gelmeleri için neler yapılmalıdır? 

Türkiye Temel Bilimlerde (fizik, kimya, biyoloji ve matematik) nitelikli insan kaynağına ve fon desteğine uzun zamandan beri öncelik verememektedir. Bütün uygulamalı bilimsel araştırmalar, bu temel bilimlerden beslenir. Dolayısıyla bu boşluğun doldurulması ve temel bilimlerdeki araştırma faaliyetlerinin özendirilmesi gerekir. Diğer yandan araştırma sonuçlarının etkinliği noktasından konuyu ele alacak olursak, Japonya''da 2012 yılında 1000 yayın başına 3500 patent başvurusu yapılırken, Güney Kore''de bu rakam 1958 ve Türkiye''de 95''tir. Bu bizim üniversitelerimizin yönlerini nereye çevirmeleri gerektiğini gösteren ilginç bir veridir.

Bu dönüşüm gerçekleşirse, üniversiteler iş dünyası ile işbirliğini artırmaları gerekir. Bir diğer önemli parametre girişimci üniversite olmayı öğrenip, hem öğrencilerini hem de akademisyenlerini girişimciliğe teşvik etmektir. Fırat Üniversitesi bu yıl Tekno girişim sermaye desteğine en çok başvuru yapan üniversite oldu. TET Ar-Ge proje pazarında da son iki yıldır en çok başvuruyu biz yapıyoruz.

Üniversitelerin kendi güçlü yönlerini analiz ederek araştırma çalışmalarını o alanlara yoğunlaştırması, rekabetçi ve uzmanlaşmış üniversite modeli için ilginç olacaktır.

Öğrencilerin üniversite tercih ve yerleştirilmesinde sizce üniversitenin yeri ve rolü ne olmalıdır? 

Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki tek ve en doğru tercih diye bir şey yoktur.  Tercihler yer ve zaman değişimine bağlı olarak değişkenlik gösterir.  Bununla birlikte bazı temel etkenlere dikkat etmek gerekir: Hayatı boyunca devamlı bir iş sahibi olup olmamasını, hayatında başarılı bir insan olup olmamasını, devamlı ilişkide bulunacağı kimselerin ve arkadaşlarının seçimini, hayatı boyunca yaşayacağı çevrenin niteliklerini ve yerini, ailenin gelirini ve geçim tarzını, işi severek yapıp yapmamasını, sorumluluk duygusu olan bir kişi olup olmamasını, hayattan genel olarak doyum sağlayıp, mutlu olup olmamasını belirleyecek derecede öneme sahiptir. Bireysel ölçütlerde; etkin bir kariyer planlaması, mesleğin önem derecesi, seçeceğiniz meslekte yükselme ve yurtiçi/yurtdışı çalışma tercihidir. Kurumsal ölçütler de ise; Üniversitenin bilimsel skorları, burs imkânları, eğitim-öğretim maliyeti, diplomasının gücü ve iş ve staj imkânlarıdır.

Öğrenciler neden Fırat Üniversitesini tercih etsin, diğer üniversitelerden farkınız nedir?

Tabi biz bu konuda oldukça muztaribiz, çok emek harcamamıza rağmen üniversitemizin başarısı ile doğru orantılı düzeyde tercih edilmiyoruz. Öncelikle batıdan doğuya ve büyükşehirden küçük şehre doğru düşen taban puanları Fırat Üniversitesinin aleyhinedir.

Üniversitemizin diploması Dünya çapında geçerli bir diplomadır. Dünyada ve Türkiye''de önemli üniversitelerde sunulan tüm imkânları ve fazlasını biz de öğrencilerimize sunuyoruz. Çift anadal, yandal, ECTS diploma eki, Erasmus, Mevlana, Farabi, Uzaktan Eğitim, Sürekli eğitim gibi imkânlarımız fazlasıyla vardır. Üniversitemizin kampüsü Türkiye''nin en güzel ve büyük 3 kampüsünden birisidir. Kendi havaalanı olan 2 üniversiteden birisiyiz. Şehre yakın, fakat tam bir kampüs üniversitesiyiz. 

Yeni Türkiye''nin yeni üniversitesi ve yeni rektörü nasıl olmalıdır?

1- Üniversiteyi iyi tanımalı ve kadroları kurarken gerçekten iş bilenlerden oluşturmalı, 

2- Üniversitenin odağında öğrenci olduğu bilinciyle hareket etmeli, günümüz dünyasına öğrencilerini hazırlamak için her türlü önlemi almalı ve bütün imkanları kullanmalıdır.

3- İdari ve akademik personelle belli aralıklarla toplantılar yaparak icraatlar hakkında bilgilendirme ve tartışma zemini oluşturmalıdır.

4- Dürüst ve tutarlı olmalı, olumlu davranışlarını uygulamaları ile bizzat göstermeli, 

5- Emeğe saygılı olmalı, açık, net ve paylaşımlı olmalı.

6- Adaletli olmalı, çalışanlara adil davranmalı ve insanca muamele etmeli.

7- Özgür düşünceli olmalı, "Fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür" felsefesine gerçekten inanmalıdır.

8- Öğrencilere ve genç bilim adamlarına maddi ve manevi her türlü desteği vermelidir.

9- Eleştirilere açık olmalı, özeleştiri yapabilmeli, eleştirileri objektif olarak değerlendirebilmeli.

KİMDİR?

Prof.Dr.Kutbeddin Demirdağ 1965 yılında Elazığ''ın Palu ilçesine bağlı Aşağı Demirci Köyü''nde doğdu. 1981''de Elazığ Lisesi''ni, 1988''de İstanbul Tıp Fakültesi''ni bitirdi.1988-1990 yılları arasında Şırnak''ın Cizre ilçesinde, 1990-1994 yılları arasında Gaziantep''te pratisyen hekim olarak görev yaptı. 1994-1998 yılları arası Fırat Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalında uzmanlığımı tamamladı. 1998-2000 yılları arasında Bingöl Dev-let Hastanesi''nde Uzman hekim ve Başhekim Yardımcısı olarak görev yaptı. 2000 yılından itibaren Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalında Öğretim Üyesi olarak çalışmaya başladı. 2005''de Doçent, 2011''de ise Profesör kadrosuna atandı.  Antibiyotik ve Kemoterapi Derneği (ANKEM), AIDS Savaşım Derneği, Viral Hepatitle Savaşım Derneği, Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği(KLİMİK), Türk Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği(TEKMUD), Hastane Enfeksiyonları Derneği gibi bilimsel kuruluşlara üyedir. Evli ve üç çocuk babasıdır.

FIRAT Üniversitesi Künyesi

Huzurlu gelecek

Kuruluş: 1975

Fakültesi sayısı:16, Enstitü: 4, Yüksekokul: 2

Meslek Yüksekokulu:9, Devlet Konservatuarı: 1

Uygulama ve Araştırma Merkezi: 22

Akademik Personel: 1786 

İdari personel: 1518

Taşeron Personel: 1543

Öğrenci sayısı: 38 bin 445

Öğrenci Kulübü: 100

Uluslararası öğrenci sayısı: 297 

Sloganı: Huzurlu Gelecek

Kampüs Toplam Alanı: 7 milyon Metrekare

Misyon: Eğitim ve araştırma alanında nitelikli, girişimci, yenilikçi, özgüveni yüksek, sorgulayan, sosyal sorumluluğu gelişkin, bilimsel ve etik değerleri önceleyen paydaşlarının beklentilerini dikkate alan ulusal ve uluslararası düzeyde bilim, sanat ve teknoloji üreterek ülkemizin geleceğine yön veren bireyler yetiştirmektir. 

Vizyon: Ülkemizde ve dünyada eğitim, araştırma ve topluma hizmet alanlarında değişim ve gelişime öncülük eden, rekabetçi ve sonuç odaklı ulusal ve uluslararası projeler üreten saygın bir üniversite olmaktır.