Dünyanın helâlinde hesap haramında azap vardır…
“Hazreti Ali’ye dünyadan sorulunca “Helâli hakkında hesap, haramı hakkında azap vardır” buyurdu.
Şeyh Mûsâ Efendi Osmanlı evliyasındandır. Edirne'de yaşadı. Büyük veli İbrâhim Gülşenî hazretlerinin halifesidir. Önce bir müddet ilim öğrendi. Daha sonra Yavuz Sultan Selim Han ile beraber Mısır'ın fethine gitti. Mısır'da iken, İbrâhim Gülşenî hazretlerinin meclisine katıldı. İbrâhim Gülşenî kulağına bir kere "Hû" deyip ona teveccüh eyleyince, kalbini tamamen ona bağladı. İbrâhim Gülşenî hazretleri onu, Edirne'ye halkı irşâd etmek için gönderdi. 1567 (H.975) senesinde orada vefat etti. Sohbetlerinde buyurdu ki:
Hasen-i Basrî buyurdu ki: “Gençliğinde iyi ibadet edene, Allahü teâlâ yaşlı olduğu zaman hikmet verir. Bu husus, Enbiyâ sûresi yetmiş dokuzuncu âyet-i kerîmesi ile beyan buyurulan husustur.”
Muhammed bin İbrâhim, babasından şöyle nakletti: “Ali bin Ebî Tâlib’e (radıyallahü anh) dünyadan soruldu. Hazreti Ali; “Uzun mu, yoksa kısa mı anlatayım?” buyurunca, “Kısa olarak, ey müminlerin emîri” dendi. O zaman Hazreti Ali; “Dünyanın helâli hakkında hesap, haramı hakkında azap vardır” buyurdu.
Katâde (radıyallahü anh) anlattı: “Mûsâ (aleyhisselâm) şöyle buyurdu: “Yâ Rabbî! senin gazabının ve rızanın alameti nedir?” Bunun üzerine Allahü teâlâ; “Size iyilerinizi âmir yaptığım zaman, bu rızamın alâmetidir. Kötülerinizi âmir yaptığım zaman, bu da gazabımın alâmetidir” buyurdu.”
Süfyân bin Uyeyne buyurdu ki: “Bize şu haber ulaştı: Gecenin evveli olunca, semadan bir münadi şöyle seslenir. “Haydi ibadet edenler kalksın!” O zaman âbidler kalkar, Allahü teâlânın dilediği kadar namaz kılarlar. Sonra yine bir münadi; “Allahü teâlâdan af ve mağfiret isteyenler nerede?” diye seslenir. Onlar da Allahü teâlâdan af ve mağfiret istemek için dua ederler. Fecir doğduğu zaman, yine bir münadi; “Haydi gâfiller kalksın!” der. Onlar da yataklarından, ölülerin kabirlerinden tembel olarak kalkması gibi kalkarlar. Gece ibadetle meşgul olanın, gözleri uykusuzluktan sönük, fakat kalbi sevinçlidir.”
İbn-i Abbâs (radıyallahü anh) buyurdu ki: “Müslüman bir kadıda şu üç şeyin bulunması uygun değildir: Kin, hased ve hiddet.”
Lokman Hakim buyurdu ki: “Üç kimse, üç yerde bilinir. Hilm sahibi kimse kızgınlık zamanında, kahraman harpte, arkadaş ve gerçek dost ihtiyaç zamanında.”
Muhammed bin Selâm şöyle buyurdu: “Seninle dostluğu ihtiyaç zamanında olan kimseyi, kendine arkadaş ve dost edinme. Çünkü, onun sana olan ihtiyacı bitince, dostluk ve arkadaşlığı da biter.”
