ABD dışında çekilen yapımlara ağır vergi planı! Uzmanına sorduk: Türk sinemasını nasıl etkileyecek?

ABD Başkanı Trump, yabancı ülkelerde üretilen ve ülkeye gelen tüm filmlere yüzde 100 gümrük vergisi uygulama sürecini başlattı. Peki bu durum Türkiye'yi ve Türk sinemasını nasıl etkileyecek?

MURAT ÖZTEKİN - Sinemanın kalbinin attığı yer olan Hollywood son zamanlarda zor günler yaşıyor. Los Angeles'taki film ve televizyon yapımı, geride kalan on yılda yaklaşık %40 oranında düştü. Hollywood’un gişe hasılatı ise 2024’te 8,7 milyar dolarda kalarak pandemi öncesine göre yüzde 23,5 azaldı.

ABD Başkanı Donald Trump da Hollywood’u kurtarmak için ABD dışında üretilen filmlere yüzde 100 gümrük vergisi getireceğini ilan etti. Trump, yabancı filmlerin propaganda ürettiğini ve millî güvenlik problemi meydana getirdiğini savundu. Bu gelişme, detayları belli olmasa da sinema dünyasında tartışmalara ve “yeni bir savaşa” kapı araladı.

---

HOLLYWOOD ZOR DURUMDA KALABİLİR

Henüz verginin hangi ülkeleri kapsayacağı ve dijital platformlarda üretilen işlerin buna dâhil olup olmayacağı belli değil. Ancak büyük Hollywood filmlerinin önemli bir kısmı hâlihazırda ABD dışında çekiliyor. Bu filmlere vergi getirilmesiyle birlikte zaten yapay zekâ kriziyle boğuşan ve gişe gelirleri azalan Hollywood’un daha da zor bir duruma girebileceği düşünülüyor.

---

TÜRKİYE’Yİ NASIL ETKİLEYECEK?

Peki, Trump’ın yeni vergi planı, Türk sinemasına nasıl etki edecek? ABD için üretim yapan Türk sinemacıların sayısının oldukça sınırlı olduğu biliniyor. Bu bakımdan vergi planının yerli sinemaya etkisi zayıf olacak.

Sorularımıza cevap veren Prof. Dr. Rıdvan Şentürk “Bu durum Türkiye’yi doğrudan çok fazla etkilemez. Çünkü Türk filmlerinin ABD pazarında zaten seyircisi yok. Yerli diziler ise ABD’de belirli eyaletlerde seyrediliyor; yoğun bir ihracattan söz edilemez” diyor.

Dünya sinemasında globalleşmenin etkileri sona erip yerli yapımlar tamamen etkili olur mu? Prof. Şentürk, bu soruya şöyle cevap veriyor: “AB veya İslam ülkeleri nispet olsun diye ABD filmlerine karşı yeni vergilendirme sürecine girerlerse sinemada yerlilik ön plana çıkabilir. Ancak yerli kimliklerin kuvvetlendirilmesi ve global kimlik dayatmalarına karşı direnç şuurunun bizim coğrafyamızda oluşmadığını düşünüyorum. Yerli bilincin oluşması için sinema fonları ve pazarlar oluşturmamız gerekir. Buna dair bir emare maalesef yok.

---

BEŞ SENEDE 129 ABD YAPIMI

Ancak Türkiye’de ABD yapımı filmler de çekiliyor. Gazetemizin Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan edindiği bilgilere göre Türkiye’de son beş sene bütün kategorilerde toplam 129 ABD yapımı çekildi. Bunlar arasında sinema filmleri de yer aldı. Prof. Rıdvan Şentürk, Trump’ın vergi planının gerçek olması hâlinde Türkiye’de çekilen ABD yapımlarının azalabileceğini söylüyor.

---

TÜRKİYE’DE ÇEKİLEN ABD YAPIMLARI

2020 …31
2021 …18
2022 …28
2023 …27
2024 …20
2025 …5
TOPLAM: ….129*

*Yapım sayısı