Amerikan kâbusu | Sinemada bu hafta

Yönetmen koltuğuna geçen Elvis Presley’nin torunu Riley Keough ile Gina Gammell’ın çektiği “Savaş Atı” şimdilerde ABD’de sefalet içerisinde yaşayan yerlilerin dünyasından çarpıcı bir dram sunuyor.

MURAT ÖZTEKİN'İN HABERİ - Kuzey Amerika’daki yerli kabilelerinden olan Oglala Lakotaları, 18. asırda yoğun şekilde topraklarına gelen Avrupalıların tecavüzüne maruz kaldı. Pek çoğu kürk için öldürüldü, hayatta kalanları ise zamanla kendi “derilerini” kaybedip sefil hâle düştü. Şimdilerde çok azı, neredeyse “kimliksiz” şekilde ABD sınırları içinde yaşıyor...

Oyunculuktan yönetmen koltuğuna geçen Elvis Presley’nin torunu Riley Keough’un Gina Gammell ile birlikte çektiği “Savaş Atı” (War Pony) adlı film ise bu kabilenin günümüzde yaşadığı topraklarda geçen ve gelenekle Amerikan rüyası arasında kalan iki karakteri merkezine alan tesirli bir dram sunuyor... Bir “anti-western” olarak kategorize edilebilecek eserde; Jojo Bapteise Whiting, Ladainian Crazy Thunder, Jesse Schmockel, Wilma Colhoff, Iona Red Bear, Franklin Sioux Bob, Stanley Good Voice Elk gibi isimler rol alıyor.

SUÇ, GÜNAH, SEFALET…

“Savaş Atı” zamane yerlilerinin suç, günah ve fakirlikle yoğrulmuş hayatlarına dâhil ediyor seyirciyi: Sadakatsiz evlilikler, ortada kalmış bebekler, uyuşturucu kullanan çocuklar, türlü sefillikler... Filmde ortaya konan bu “savaş meydanında” ise eş zamanlı ilerleyen iki hikâye beliriyor. Bir yanda sadece akşamları gördüğü gaddar babasıyla yaşamak zorunda kalan Matho var. Kendisi başıboşlukta dolaplar çevirmeye başlayınca babasını da kaybediyor. Artık uyuşturucu satan teyzesinin evinde yaşamak zorunda ve okula gitmese de “hayat” adlı zorlu testin hep içerisinde.

Diğer tarafta ise genç yaşına rağmen iki evlilik yapıp iki evlada sahip olan ve başı pislikten kurtulmayan Bill var… Bir yol kenarında tanıştığı varlıklı “beyaz adam” Bill’in hayatını değiştiriyor. Genç Bill, onun hindi çiftliğinde çalışıp dahası pis işlerini görüyor ama bunun da bir nihayeti oluyor…

EMPERYALİZME İĞNELEME

Oglala Lakotalarının bugünkü sefil hâlinin beyaz bir adamın istismarıyla birleştirilerek resmedildiği eserde, ABD’deki emperyalizm ve asimilasyona iğnelemeler yapılıyor. Biraz da yok edilen Kızılderili kültürüne ağıt yakılıyor. Bu yüzden ortalıkta bir kartal tüyü dolaşıyor ve hayalî bizon beliriyor.

“Savaş Atı”nda alışması kolay olmayan iç karartıcı bir atmosfer mevcut. Bazı kısımları ise meraklı uyandırıcı bir dokümanter film gibi... Zira filmde kuvvetli bir realizm var. Bunun sebebi ise eserde bizzat yerlilerin rol alıyor oluşu. Üstelik bu “oyuncuların” çoğu ilk defa kamera karşısına geçen isimler ama performansları oldukça kuvvetli!
Chloé Zhao’nun aynı topluluğa fokuslanan “Ağabeylerimin Bana Öğrettiği Şarkılar”ı akla getiren minimalist üsluplu eserde, olay örgüsünün geri planda olduğu anlarda bile sürükleyicilik var.

AŞIRI FİKİRLER

Ancak yönetmen Riley Keough’un eseri aşırı fikirler de barındırıyor ve hassaten sosyal adalete dair problemli önermeler sunuyor. İki saate yaklaşan filmin senaryosunun aksadığı da vaki…

Ezcümle eksiklerine ve ekstrem fikirlerine rağmen “Savaş Atı” Amerikan yerlilerinin dünyasını hüzünlü bir hikâyeyle öne çıkaran ve bağımsız sinemada sayıları artan o eleştirel filmlerden biri oluyor. İlk filmlerine imza atan Riley Keough ve Gina Gammell’ın yönetmenlikteki yolları da açık görünüyor!

HAFTANIN DİĞER FİLMLERİ

> Suzume
> Conjuring: Şeytan Ayini
> İşaretliler: Kurban
> Küçük Deniz Kızı
> Kaygısız Baş

EN ÇOK SEYREDİLENLER

> Hızlı ve Öfkeli 10: 592 bin 868
> Elif ve Arkadaşları Kapadokya: 32 bin 264
> Galaksinin Koruyucuları 3: 31 bin 438
> Süper Mario Kardeşler Filmi: 27 bin 147
> Süper Aile: 18 bin 172
*19-21 Mayıs Boc Office Türkiye dataları