Anadolu kilimleri sanatın ilham kaynağı

Sultanahmet’te yer alan İstanbul Türk ve İslam Eserler Müzesi (TİEM) dünyanın en zengin halı ve kilim koleksiyonuna sahip müzelerinden biri…

MURAT ÖZTEKİN'İN HABERİ - Osmanlı İmparatorluğu’nun son devrinde İslam eserlerine ev sahipliği yapmak üzere kurulan müzede; birçok nesnenin yanında Anadolu Selçuklu devrinden Osmanlıya 800 yıllık benzersiz halıların da olduğu 2 binden fazla dokuma eser görülebiliyor.

Müzenin koleksiyonunda yer alan ama sergilenmeyen kilimler ise bir sergi vesilesiyle ilk defa ziyaretçilerle buluşmaya başladı. En eskisi 300 sene önceye uzanan 600 kilim arasından seçilen 16 eser, bugünlerde “Renkten Motife Anadolu Kilimleri” adlı sergide görülebiliyor. Yıl sonuna kadar açık kalacak sergide çeşitli maksatlarla kullanılan kilimler yer alıyor.

Anadolu’nun yanı sıra İran, Kafkasya ve Trakya bölgesindeki cami, tekke ve medreselerden getirilmiş dokunma örneklerinin bir araya geldiği sergide; aynı zamanda müzeye bağışlanan nesneler de mevcut.

GÖÇEBE HAYATININ İZLERİ

Yünden ve keçi kılından yapılmış yer yaygıları, beşik ve çadır kapısı örtüleri, göç esnasında at ve develere kuşanılan kolonlar, esvap torbaları gibi dokuma numuneleri ile eski hayat tarzı müzede canlanıyor.

Sergi vesilesiyle sorularımızı cevaplayan müze müdürü Ekrem Aytar “Bu sergide Anadolu kilimlerine odaklanmak istedik. Çünkü müzemizin teşhirimizde sadece halılar yer alıyor, kilimler sergilenmiyordu. Bu eksikliği gidermek maksadıyla cumhuriyetin 100. yılında sergiyi meydana getirdik. Bizim koleksiyonumuzdaki en eski kilim 17. asra ait. Bu sergide ise 18. ve 19. asırdan kilimlere yer veriyoruz” diyor.

Sergilenen kilimlerin artık Anadolu’da izleri silinen bir kültürü yansıttığını kaydeden Aytar “Bunlar Yörük kültürünü ve Anadolu insanının eski hayat tarzını göstermesi bakımından çok önemli. Anadolu’da konar göçerlik hayat tarzının neredeyse bitmesiyle birlikte bu el dokuması kilimler de yok olmaya başladı. Artık sadece ticari maksatlı üretimleri yapılıyor, geleneksel üretim yok oldu gibi...” şeklinde konuşuyor.

“Renkten Motife Anadolu Kilimleri” adlı sergi, 31 Aralık tarihine kadar İstanbul’daki TİEM’de görülebilecek.

SANAT ESERİ GÖZÜYLE…

Anadolu kilimlerine sanat eseri gözüyle bakılması gerektiğini kaydeden Aytar “Kök boya ile renklendirilmiş bu kilimler, Anadolu kadınlarının hayal gücünün eseri ve renk tercihi olarak bir uyumsuzluk görmek mümkün değil. Bu kilimleri sanatsal kılan şey ise denge ve renk armonisi… Sergide yer alan mavi zeminli eli belinde motifli bir parça çok özel… Burası sanatçılara da ilham kaynağı oluyor. Türk ve İslam Eserleri Müzesindeki motiflerden ilhamla eserler üreten sanatçılar da çıkıyor” ifadelerini kullanıyor.