Medyada “yeni keşif” diye sunulmuştu! ‘Türk-Kağan’ ünvanı taşıyan Göktürk sikkesi 20 yıllık çıktı

Bazı medya kuruluşlarında yeni keşif gibi sunulan Türk Kağan ünvanlı Göktürk sikkelerinin aslında 20 yıl önce bilim dünyasına sunulduğu ortaya çıktı. Prof. Babayar, sikkeleri 2007 yılında kataloglandırdığını söyledi.

KORAY ERDOĞAN - Özbekistan’ın başkentinde yeni keşfedildiği iddia edilen “Türk Kağan” unvanlı Göktürk sikkelerinin 20 yıl önce bulunduğu ortaya çıktı.

Özbekistan Bilimler Akademisi Millî Arkeoloji Merkezi’nden Prof. Dr. Gaybullah Babayar, medyada yeni keşif gibi sunulan sikkelerin 20 sene evvel bilim dünyasına tanıtıldığını söyledi.

Prof. Babayar “2005-2006 yıllarında müteveffa Türkolog Andrey Kubatin ile yaptığımız incelemelerde, Taşkent bölgesine ait bir sikkenin üzerinde Soğd yazısıyla ‘Türk Kağan’ ifadesi tespit ettik. Bu bulgu TİKA tarafından 2007 yılında Ankara’da yayımlanan ‘Köktürk Kağanlığı Sikkeleri Kataloğu’ adlı çalışmamda yer aldı” dedi.

4 santimetre çapında, bronzdan yapılmış bir yüzünde uzun saçlı, ince bıyıklı, çekik gözlü bir hükümdar tasviri, diğer yüzünde ise eski Türk damgası ve çevresinde “Türk Kağan (tarafından) darbolunan sikke” yazısı bulunuyor. Babayar “Bu tür sikkeler 40-50 yıldır biliniyor ancak üzerlerindeki yazılar daha çok eski İranî biçimde okunmuş, bu da Türk tarihi açısından önemlerini gölgede bırakmıştı” diyor.

Taşkent ve çevresinde bulunan 20’den fazla farklı sikke, “Yabgu” (Cabgu), “Yabgu-Kağan” ve “Kağan” gibi ünvanları taşıyor. Fergana bölgesinde yakın zamanda ortaya çıkan sikkelerde ise “Yabgu Türk Kağan” yazıtı Brahmi ve Eski Türk-Runik yazılarla birlikte yer alıyor. Bu sikkeler, Göktürklerin sadece göçebe değil, aynı zamanda ekonomik ve siyasi örgütlenmeye sahip olduğunu gösteriyor.

Babayar, bu bulguların Orhun Yazıtlarından 150 yıl daha eskiye, M.S. 6. yüzyılın son çeyreği ile 7. yüzyılın başına işaret ettiğini belirtiyor.

“Sikkelerdeki hükümdar adları ve ünvan çeşitliliği, Batı Göktürk Kağanlığı’na dair net bilgiler sunuyor ve eski Türk devlet geleneğine ışık tutuyor” diyen Babayar, Göktürk kimliğinin tartışmalı yönlerine de açıklık getirilmesi gerektiğini vurguluyor. Babayar Taşkent ve Fergana bölgelerinde ciddi bir arkeolojik kazı yürütülmediğini kaydederek üzüntüsünü dile getiriyor.