Covid-19'a set çeken molekül

Glutatyon, vücut tarafından üretilen ve bağışıklık sisteminin çalışmasını sağlayan bir madde. Vücutta glutatyon depolarının boşalması, başta virüs enfeksiyonları olmak üzere pek çok hastalığa davetiye çıkarıyor. Uzmanlar Covid-19’a yakalanmamak için glutatyon üretimini artıracak yiyecekleri tüketmeyi tavsiye ediyor.

Covid 19’a karşı en güçlü silahımız olan bağışıklığı yüksek tutmak için elimizdeki bütün silahları kullanıyoruz. Daha önce pek sözü edilmeyen ancak koronavirüs enfeksiyonu ile birlikte gündeme gelen silahlardan biri de glutatyon. Vücutta doğal olarak üretilen ancak yaşlanma, yetersiz beslenme, çevresel toksinler, egzoz dumanı, sigara ve stres dâhil olmak üzere birçok durumda azalmaya başlayan glutatyon ‘bağışıklık süreçlerinin patronu’ olarak tarif ediliyor. Vücutta glutatyon depoları boşalmaya başladığı zaman başta kanser olmak üzere hastalıklar ortaya çıkıyor.

ENFEKSİYONUN SEYRİNİ OLUMSUZ ETKİLİYOR
Son dönemde çıkan bilimsel yayınlarda glutatyon eksikliğinin Covid-19 enfeksiyonuna yakalanma ve hastalığın seyrini olumsuz etkilediğinin gösterildiğini söyleyen enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanı Dr. Şafak Göktaş, “Endojen glutatyon eksikliği akciğerde Covid-19’a bağlı oksidatif hasarı artıran çok önemli bir faktör gibi görünmektedir. Hastalarda glutatyonun yeterli düzeyde olmaması akut solunum sıkıntısı sendromu, çoklu organ yetmezliği ve Covid-19 hastalarında ölüm gibi ciddi belirtilere sonuçlara yol açmaktadır” dedi.
KANSERDEN DİYABETE BİRÇOK HASTALIĞIN SEBEBİ
Bağışıklık sistemi ve vücudu toksinlerden arındırma işleminin glutatyon olmadan çalışamayacağını belirten Dr. Göktaş, “Glutatyon vücuda giren virüs ve bakterilere karşı savaşan ana hücreler olan beyaz kan hücrelerinin düzgün çalışmasını sağlayarak ve doğal öldürücü hücrelerin üretimini ve aktivitesini uyararak bağışıklığı destekler. Bu yüzden sağlıklı kalmak, performansınızı artırmak, hastalıkları önlemek, yaşlanmanın etkilerinden korunmak, vücuttaki iltihabı kontrol altında tutmak ve bağışıklık işlevinin sağlıklı bir şekilde sürdürülebilmesi için glutatyon düzeylerinin yüksek tutulması gerekir. Bilimsel çalışmalarda glutatyon eksikliğinin bağışıklığı düşürdüğü gibi aynı zamanda kalp-damar hastalıkları, diyabet, bazı kanser türleri, demans ve bazı otoimmün hastalıklar gibi birçok hastalıkla ilişkili olabileceği gösterilmiştir” dedi.
Dr. Göktaş, “Her ne kadar rezervleri tam olarak doldurmasa da besinlerle vücuda glutatyon katkısı sağlamak mümkün. Kimi zaman bu çaba glutatyon seviyesini yüksek tutmak için yeterli olmayabiliyor. Bunun dışında damar içi uygulamalar, ağızdan, solunum ya da deri üzerine sürülerek de glutatyon takviyesi yapılabiliyor” diye açıkladı.

Cep telefonu ışığı bağışıklığı düşürüyor
Yirmi yaşından sonra vücuttaki glutatyon üretiminin her yıl yüzde 10 azalmaya başladığını söyleyen Dr. Şafak Göktaş, bunun dışında günlük hayatımızda serbest radikal oluşumuna dolayısıyla glutatyon azalmasına sebep olan durumları şöyle sıraladı: Aşırı parasetamol kullanımı; cıva, diş dolguları; böcek öldürücüler (pestisitler); zirai mücadele ilaçları (iyi yıkanmayan sebze ve meyveler); salam, sosis, tütsülenmiş gıdalar gibi katkı maddeleri kullanılan yiyecekler; yapay tatlandırıcı aspartam, sentetik gıda boyaları; sigara, mangal, egzoz dumanı; deterjanlar, çamaşır yumuşatıcılar, oda kokuları, naftalin, temizlik malzemeleri, beyazlatıcılar; yapışmayan tava kaplamaları, plastik saklama kapları, konserve kutuları ve karton ambalajların iç kaplamaları; aşırı egzersiz, kaygı, endişe, depresyon; gece saatlerinde ışığa maruz kalınması melatonin salınmasını baskılayarak glutatyonun azalmasına sebep olur (baş ucu lambaları, cep telefonu, tablet gibi cihazların ekranından yayılan mavi ışık).

EN ÇOK BU YİYECEKLERLE ÜRETİLİYOR
Brokoli karnabahar lahana
Beslenme yoluyla vücuttaki üretimini desteklemek için glutatyon yapımını artıran kükürt ve sülfür gibi maddeleri içeren yiyeceklerin tüketilmesi gerektiğini söyleyen Dr. Şafak Göktaş, “Bazı bitkisel ve proteinli besinlerde doğal olarak bulunan önemli bir mineral olan kükürt, glutatyon sentezi için gereklidir. Brokoli, brüksel lahanası, karnabahar, lahana, su teresi ve bazı turpgiller önemli bitkisel kükürt kaynaklarıdır ve glutatyon üretimini uyarırlar. Bunun yanında sülfür içeren bileşikleri sebebiyle sarımsak, arpacık soğanı ve soğan da dâhil olmak üzere bazı sebzeler de glutatyon seviyelerini artırır. Zerdeçal veya peynir altı suyu proteini takviyeleri almak da seviyenizi yükseltmeye yardımcı olabilir. Glutatyon, C vitamini ile birlikte alındığında etkisi artar” dedi.